A AA EL du No ns
| Lovis Acassiz. - | Ve nootaonoonog oopao patrato esooo coq |
BOLSA
a8ibrarp of tbe füuseum
Or
COMPARATIVE ZOÓLOGY,
AT HARVARD COLLEGE, CAMDRIDGE, MASS.
jiounveu bp pribate subscription, (t 1961.
nU a0 020205 0, 0, 0 0
From the Library of LOUIS AGASSIZ.
No. 477 ?
T zoj, v
* Wow ow NS XN
ENTOZOORUM,
SIVE
VERMIUM INTESTINALIUM
HISTORIA NATURALIS
AUCTORE
CAROLO ASMUNDO RUDOLFPHI,
PHILOS, ET MED. DOCT. HUIUS IN UNIVERSITATE LITT. GRYPHISWALD. PROF. PUBL. ET ORDIN, SCHOLAE VETERI- NAR. DIAECTORE, ASSESSORE COLLEG. SANIT.POMERANOa RUGICI, ACAD. IMPERIAL. SCIENT. PETROPOLIT, SOC. MED. PARIS, ET MONSPELIENS. FAUTORUM AFEI VETEHLIN, HAFE- NIENS, NATURAE SCRUTATORUM BEROLINENS. ET. MOSz QUENS. PHYSICAAUM IENENS. GOTTINGENS. ET ROSTÓ* CHIENS. MINERALOG. IENENS. LINNAEANAE LIPSIENS, NEC NON SYDENHAM, HALENS. MEMBRO;
LOCNVOBLDWOHE ^B. cet CUM TABEB. VIL AENEIS,
, — 2 A cx r- PT I. bee rie ti P ie AMSTELAEDAMTI SUMTIBUS TABERNAE LIBRARIAE ET ARTIUM 2 $09.
4)
(EDU
A M
S is ra bacr AM
A d
wo
WIE u^ y DAR f Uu hrs ROTE We A DE IS IT PEDAL; DAY x :
Ps ey 2 Mer EU A d "12 "T
V vm
vUO Bb lr PARS I ANIMADVERSIONES IN
GENERA ET SPECIES
ENTOZOORAUM.
Vol. 1i. E
Filum ariadneum est. Systema, sine quo Chaos est Historia naturalis. LixxÉ Philos. Bot.
Lad
— HE, «DNO aCNO VDO KON DX OO (OO OON (NU. SERRE e
Cap. I.
Genera Entozoorum stabzlita. — ÉD OO f
ORDINIS PRIMI, N- em a't'oideor'usm.
Corpore elongato, tereti, elastico.
i. pue Tab.I. Fig. 1, 2. Corpus teres, elasticum , subaéquale, longissi- mum. | : Oris apertura orbicularis minima. Geuitale masculum , ante apicem caudae (rarissi- me) exsertum, terctiusculum, breve. 2, Hamularia. "Tab. XII. Fig. 6. Corpus teres, elasticum, aequale, Caput tentaculis duobus vellateralibus, vel ter- minalibus, tubulosis. Genitale masculum .... 5. Trichocephalus. Tab.I. Fig. 7— 11. Corpus teres, elasticum , parte antica (in pluri- mis longissima) capillari. .. Os oxbiculare parvum. "Geuitale masculum, stylus filiformis é caudae tubulo, in plurimis prominulo , exsertilis. À 2
4
4, Oxyuris. Tab.L Pig. 5—5. Corpus texes, elasticum, parte postica tenuis. sima. Os orbiculare magnum.
Genitale masculum ...
5. Cucullanus. "Tab. IIL Fig. 1—7. Corpus teres, elasticum, postice attenuatum, Caput cucullo globoso striato; os orbiculare. Genitale masculum, ante apicem caudae exser-
"ile, spiculiforme; an in omnibus duplex? .'
6. O phiostoma. Tab.LI. Fig.15.:4. "Tab. Vil. . Fig. 1. 9. Corpus teres, elasticum, postice attenuatum. Os bivalve, labio superiore et inferiore. Genitale masculum VE LES
7. Àscaris. 'Tab.L Fig. 19— 16.
Corpus teres, elasticum, utrinque attenuatum.
Os ixivalve, labiis seu nodulis oris, saepe tubu- losi, tribus; duobus superioribus, inferiore tertio.
Genitale masculum, ante caudae apicem exsertum, duplex, seu spiculis duobus, basi conjunctis, compositum.
8.Strongylus. 'Tab.It Tab.III. Fig. 31, 19. Corpus teres, elasticum , utrinque attenuatum. Oris apertura varia, vel orbicularis magna vel
angulata, Genitale masculum tiliforme ex bursa caudae ter- minali grominulum.
ne
9. Liorhynchus. Tab. XII. Fig. 1. Corpus teres, elasticum, vel utrinque attenua- tum, vel antrorsum aui retrorsum incrassatum.
Caput obtusum elabiatum , oris tubulo emissili
instructum. Genitale inascubun ....
ORDINIS SECUNDI,
Acanthocephalorum. Corpore teretiusculo, utriculari, subelastico ; probo- scide seriatim uncinata, retractili , simplici vel qua- druplici. 10, Echinorhynchus. Tab.III. Fig. 15. Tab.1V. Corpus teretiusculum, forma varium.
Proboscis exsertilis , seriatim uncinata, simplex.
11. Tetrarhynchus. "Tab. VIL Fig. 5 — 12.
Corpus teretiusculum, forma varium. PProboscis cxsertilis, seriatim uncinata, quadru-
plex, sive proboscides- quatuor.
ORDINIS TERTII,
SN oxvtesri iain desgode- odod. Corpore depresso, vel teretiusculo, molli; poris suctoriis.
19. Monostoma. Tab. XII. Fig. 5. Corpus molle, teretiusculum vel depressum. Porus anticus,. solitarius.
15. Amphistoma. Tab. V. Fig. 4 — 7.
Corpus molle , teretiusculum. Porus anticus et posticus, texminales, solitaru.
6 i NM 14. Dietoma, "Tab. V. Fig.1— 5. "Tab. VI, Fig. 75 0- Corpus molle depressum, vel teretiusculum. Porus anticus et ventralis, solitarii. 15. Polystoma. 'Tab.VI. Fig. 1—6. Corpus molle, depressum. Pori antici quinque vel sex; caudalis solitarius, an hic in omnibus. i
ORDINIS QUARTI, Q es to 1'd' e^o w m.
Corpore elongato, depresso, molli, continuo vel
articulato.
rL
16. Scolex. Tab, VIII. Fig. 1 — 15. Corpus molle, depressiusculum, retrorsum atte-
| nuatum. Caput polymorphum, auriculis duabus quatuor-
ve cinctum, ore antico orbiculari,
17. Caryophyllaeus. Tab. VHL Fig 16— 18. Corpus molle, depressiusculum, retrorsum.atte- mnuatum, Caput dilatatum, fimbriatum; ore antico labiato, labio süperiore et inferiore. 18. Ligula. Tab. IX. Fig. 1, 2. Corpus molle, elongatum, depressum, linea me- dia longitudinali impressa. Caput obtusum, crassiusculum; ore aliisve ca- pitis organis inconspicuis.
S de
19. Tricusp idaria. "Tab. IX. Fig..5. , Corpus molle, elongatum, depressum, postice subarticulatum. Os bilabiatum, labio superiore et inferiore, utro- que aculeis binis tricuspidatis armato, eo, Bothriocephalus. Tab. IX, Fig. 4. Corpus molle, elongatum, depressum, articu- latum. Caput sübtetragonum: foveis duabus (suctoriis) oppositis. 21, Taenia. Tab. X. Corpus molle, elongatum, depressum, arti-
/
culatum. 3 Caput osculis quatuor suctoriis (profundis).
ORDINIS QUINTI, ID roy iet 3byU6 of uum;
Corpore in vesicam caudalem desinente, vel vesicae
adhaerente.
as) OysticefCus Tab.XL Fig.i, 9. (Fesica. externa. membranacea, simplex, fere semper vermem solitarium fovens, undique liberum, cujus:) Corpus elongatum, depressum, rugosissimum, basi in vesicam caudalem aqua refertam ampliatum. Caput osculis quatuor suctoriis. 93. Coenurus. , Tab. XI. Fig. 5. (Fesica externa, tenuis, humore repleta, sim- plex, in quam desinunt vermiculi plurimi,
quorum .:) S
9
* Corpus elongatum, depressiusculum, subrugosum.
Caput osculis quatuor suctoriis,
94. Echinococcus. "Tab. XI. Fig. 4.
(Fesica externa, humorerepleta, simplex vel duplex, continens vermiiculos minimos, are- nulam referentes, membranae intimae super- ficiei adhaerentes, quorumque: )
Corpus subglobosum laeve.
Caput osculis suctoriis quatuor (an his in omni- bus ? ).
x
Genera ad. ordines enumeratos vix referenda.
25. Prionoderma. Tab. XII. Fig. 2. Corpus depressum, transversim plicatum, miar- ginibus serratum, ut fere articulatum visum. Caput labiatum inaequale. Genitale masculum in alterà specie spiculum du- plex; in altera ignoratum. 96, Schisturus. Tab. XII. Fig. 5. ^ Corpus teretiusculum, elongatum, postice bi- fidum, Proboscis uncinata? retractilis ? : 27. Diceras. "Tab. XII. Fig. 4. Corpus ovatum, compressum; tunica inyo- lutum ?
Cornu capitis biparütum , filis asperum.
Gay... II.
De generum condendorum ratione.
Corporum naturalium. copia immensa, quo minus singula seorsim tractentur, impedit, eorun- demque examen qualecunque plurima his illisve notis communibus instructa esse prodit. Ex quo igitur historia naturalis culta est, animalium cete- rorumque corporum genera stabilita sunt, eadem- que tam.pro naturae scrutatorum seculique genio, quam pro specierum numero in dies aucto muta- tiones plurimas subierunt.
Linnaeus, qui genera commendanda rite conderet ,. primus exstitit, ejusque Philosophia bo- £anica, quae diurna nocturnaque versetur manu, dignissima, eorundem stabiliendorum regulas tradit fundatissimas, et animalibus aeque bene quam plantis applicandas. In singulis generibus expo- nendis si hinc inde erraverit, hoc in vasto, quod. struxerit opere, aliter quidem fierinon potuit, et eundem tam parum errasse, fere prodigii instar ha- bendum est. Solus huc usque fuit, qui omnia na- turae regna amplexus sit, ejusque quam omnium scrutatorum praecedentium studio historia naturalis plus debet: nosmet vero has illasve partes excolen- do vel ad' majorem perfectionis gradum evehendo, quantum ab Eo distamus, qui omnibus lucem attulerit!
Entozoorum paucissima suo tempore cognita, haec tamen nequaquam uno amplexus est genere,
-*' 'yus, Ego genera nova, nec immerito , addidimus
^-
10
sed in plura distribuit, characteribus tum. suffi cientibus, a nobis quidem rejiciendis, designata, Gordii nimirum ,: Zíscaridis, Fasciolae, Taeniae, 4Hydrae.generibus epecies a se assumtas, sed parum cognitas, quas posteri emendarent, inseruit. Mül- lerus deinde, Goezius, Blochius, Schran- kius, Froelichius, Abilgaardius, Zede-
posterique his plura addent.
Specierum enim numero non valde magno, harum diversitas major eodem in genere non obstat, ilo autem increscente, omnium characteres speci- fici aegre idonei conduntur, ut tandem fere de- scriptionibus solis utaris. Hinc vermes teretes, quorum copia maxima innotuit, in genera com- plura distributi sunt, si omnes enim uno alterove xetinere velles, characteres nunquam erueres. .En- iozoa articulata ante me et Zederum uno tan- tum genere, Jaenide scilicet, enumerata funt, ipse vero Zricuspidariam oxe labiato, aculeis tricuspi- dibus armato, neque non Zothriocephalum, capitis foveis duabus suctoriis ins!gnes, a Z'«emia capite quadriosculari instructa semovi. Hoc pro tempore quidem sufficit, speciebus vero novis in dies ad- denis, novae distinctiones necessariae erunt, ut posteri Bothriocephalos capite nudo filisve uncinu- latis inátructo , Taenias nudas, appendiculatas et armatas, forsan etiam species corona uncinorum sessili vel rostcllo insidente munitas ad genera di-
/
xersa amandaverint.
il
Pari fere modo Geraniorum olim familia, sive genus naturale, in Pelargonii, Erodii et Geranii ge- nera ariificialaà a Botanicis distributum est, tales-
que distinctiones, dummodo characteres certos et
faciles prae se ferant, quam maxime commodae et : commendandae sunt.
Veteres genera pauca amasse et novorum a re- centioribus propositorum copiam duplici ex ratione vituperasse non ignoro, utramque tamen nihil pro- bare crediderim, Nomina generica enim, quo pau- ciora sint, eo facilius retineri, et genera, naturalia non dilaceranda esse contendunt; sed qui am ho- rum limites sint, quaeso. Omnis corporum natu-
ralium dispositio systematica scrutatorum de orga-
norum dignitate placitis innititur, ideoque dum corpora hac illave nota discrepantia ab altero ad idem genus referantur, ab altero in plura dispe- scantur, semper et laudandi et vituperandi occasio data erit, et quae magis commoda sit distributio, praeferatur, cum indicis tantum loco inserviat et in vitae brevitate tempori praeprimis parcendum sit. Quo plura autem genera characteribus certis et facile conspicuis innisa exhibeantur, eo facilius corpora incognita ad genera sua revocantur, et exa- minandi molestia, me saltem judice, longe minor redditur. Nomina vero quod attinet generica, ea- dem sensim nec uno quidem die addiscenda, mole- stiam vix afferunt, et si in iisdem condendis regulas a Linnaeo propositas sequaris, neque absona aut barbara fingas, qualia nunc quidem saepius cudun-
id
iz
tur, corporum cognitionem ipsa faciliorem red- dunt. Generibus tandem pluribus, bene tamen sta-: bilitis, uti diflerentiae specificae, sic eiiam nomina: ^» qdrivialia multo facilius exhibentur; si genus enim centum vel plures continet species, harum tandem nomina in vermibus simplicissimis fere deficiunt.
In generum copia vel majore vel minore agsu- menda ipse sane laudem non quaeram, sed distri- butionem faciliorem qua repeterim, ibi pedem figam. Aln aliter sentiant, in his enim rebus a arbitraria sunt, et indices boni dum- móde addantur, tempori semper parcas, quod summum est. Capita insequentia hoc uberrime illustrabunt, '
Cap. III. JAA1nimadversiones in generum. conditorum
characteres et nomina.
4. Nematoideorum.
Ordo maxime naturalis genera, ut fieri solet, minus discrepantia continet, cumque entozoa huc facientia non raro parva sint, vel oris fabrica sub mo- tu corporis saepe vivacissimo difficilius observetur, variorum examen molestiis abundat, aliorum tamen magis distinctorum facilius redditur.
i. Filariae genus corpore longissimo subaequali et ore exiguo orbiculari satis facile enucleatur; Gordii enim eocum olim confusi, utpote extra
—
15
corpora animata obvii, diffücultatem nullam cient, et Capsulariae genus a Zedero propo- situm, a me, et ita quidem, suppressitm, ut al- teram ejus speciem ad Filarias, alteram ad Asca- rides amandaverim, Cl. vir vermes aciformes, utrinque obtusos, ante caudam ad caput sensim attenuatos ad Capsularias sibi dictas refert, sed Filariae nonnuilae eodem charactere utuntur, ne- que Áscarides omnes utrinque aequaliter attenua- tae sunt, ut oris fabrica neglecta seorsim enu- meran non debeant. Capsulariam itaque com- mode ad genera dicta revocari posse crediderim.
Jomén a fii similitudine desumtum Mul- lerus primus generi imposuit, neque Gordii,
- quo olim instruebatur, vermes alienos continens,
. retineri potuit. | Capsulariae nomen a Zedero conditum , modum , quo vermes se peritoneo in- sinuent, designat, Ascarides vero complures eo- dem utuntur, ut nihil proprii contineat.
9. Ham ularia. Os hujus generis vermium non innotuit, sed tentacula tubulosa vel lateralia vel terminala ejus loco inservire videntur, ut genus Filariae habitu quidem corporis simillimum, iis- dem àbunde distinguatur, neque cum alio Con-
. fundi possit.
Tubulos illos spiculis Ascaridum | masculis quoad formam. simillimos esse, non diffitendum, ut Ascaridis masculae partem posticam pro antica Hamulariae habere possis, misi ilius os trivalve obstaret. Quidquid sit, in Mustelae Putorii verme
* LI
l
E
14
pulmonali, inter dubios in Appendice enumerando, huc tamen pertinere viso, tentacula nulla obser- vavi, ut genus aliorundem tantum auctoritati ce- dens conservaverim.
JNomen a Treutlero impositum, qui tenta- cula hamulos dixerit. Schrankius genus hocce Linguatulam vocavit, idem vero nomen vermibus diversissimis a Froelich10'couces- sum, neque linguae exsertilis similitudo. tanta est, ut retineatur. Zentacularíiam Zederus- vocat, sed idem nomen a Poscio Tetrarhyn- chis impositum, ut itidem ambiguum sit, et ten-
tacula vermibus quamplurimis concessa sunt.
Treutleri ergo nomen conservaverim. Trichocephalus parte antica capillari ab
omnibus Nematoideis reliquis differt. Zederus
quidem Capillariae genus distinxit, et hujus | partem antücam sensim, ilius subito gracilescere. xefert, omnibus, vero "Trichocephali speciebus. collatis, differentiam illam nequaquam constan- tem observo, sed. pauci tantum Trichocepha- lorum, etiam Zedero dictorum, partem anti- cam subito capillarem |factam offerunt, neque nota ista ad genus novum condendum sufficeret; quid? quod altera Capillariae species a cl. viro exhibita, oris fabrica a "Trichocephalo diversa, ad Liorhynchum pertinet.
Trichocephali species humana primum cognita ad 4scaárides velata, et Ascaris trichiura vocata, acl Pallas ob Trichocephali uncinati caput ar-
^ ) 15 matum minus bene ad Taenias relegata, et Tae- nia Spirillum nuncupata, sed^oris corporisque fabrica ab his abunde differt. Genus quidem a Waglero Zrickuridis nomine insignitum (7g£, -capillus; ewx, cauda) sed: pars capillaris minime cauda est, ut hoc nomen rejiciendum fuerit, et Goezius. in Zrichocephalum (7g£, capillus; xix, caput) bene mutavexit, quod omnes Ze
, dero excepto receperunt, qui minus laudabile substituerit. Genus nimirum Z7astigodes (gasig, flagrum; tios , forma) vocavit, sed nomina in ») terminata, Linnaeo monente, adjectiva sunt, et idcirco generica non esse debent, deinde autem vox ipsa quibusdam speciebus, v. c. Tri- chocephalo uncinato, et maribus reliquarum spe- cierum spiraliter involutis, neutiquam, sed ver- mibus tantum femineis quodammodo competit; quod summum. autem est, melior denominatio
' (Trichocephali) et minime mutanda aderat.
A. Oxyuris (vv, acutus; ov», cauda), genus a me conditum, olim ab antecedente non sepa- ratum, ut unicam ejus speciem hactenus cogni- tam Zrickocephalum equi vocaverint, eidem ex diametro, ut ajunt, oppositum est, pars enim tenuior caudam sistit,
5. Cucullanus, cucullo capitis striato àb omni- bus reliquis recedit. Zederus quidem (Natur- gesch. p. 75. 6.215.) Cuculi inuorsum ducti strias abscondi, ideoque generis characterem non efficere posse monet, sed eaedem rarissime , si
16
^
unquam, latent, 'quin in ipso verme mortuo conspicuae sunt; strongyli armati Bulla cornea quoad formam cum cuculló satis convenit, sed e:rüs caret.
JNomen.a Müllero impositum , postmodum omnibus receptum, à capis cucullo mutoatum, qui cl. viro in C. marino (foveolato nobis dicto) altero latere foveolatus visus sit, ut inde cum monachorum velamento capitis, cucullo dicto, comparaverit. : Ophiostomatis genus a me conditum ore bilabiato, labio superiore et inferiore, a reliquis distinctissimum.
JNemen ab oris anguini similitudine (oQw, an- guis; sou«, 0s) desumsi.
Ascaris ore trivalvi pariter ab omnibus differt.
Acexxpis Veterum proprie Áscaridem vermicu- larem Linnaei designabat, nomenque forsan ab animalculi motu («ex«giCw , saltare, movere) ortum traxit. Linnaeus Áscaridem tam lume bricoidem quam vermicularem eo sub nomine comprehendit, tandenque Ascaridem trichiuram (Trichocephalum) minus bene addidit; reliqui auctores vermes £eretes utrinque attenuatos ef ore trivalvi instructos Ascaridis genere coér- cuerunt, quos sequi fas' est. Zederus solus nomen mutavit, sed quod ipse imposuit, a fusi similitudine, seu Ascaridis lumbricoidis nomine germanico (Spulwurm) derivatum, Fusaria, plu- ribus generibus, praesertim insequenti aeque -
Es
17
4
bene competeret, neque nomina a naturae scruta- toribus et medicis omnibus recepta, dummodo tolerabilia, rejicienda sunt, alias enim mutatio- nuin nunquam finis erit,
8.Strongylus corpore ütrinque attenuato ad Ascaridem accedit, ore autem ampliato; neque distincte trivalvi, diversus est; Species enim sunt, quibus os amplum labio tumido cir:umda- tum est, aliis vero idem minus papillis aut no- dulis, saepe tribus, obsitum, ut obiter inspe- ctum ÁAscaridis haberes; vel it speciebus none nullis dubius haereas. Hinc apparatum genita- lium masculorim in strongylis diversissimum, semper obvium et facillime dignoscendum, cha- racteribus genericis àddidi; ^ Ascaridum enim cauda in maribus semper aeque ac in feminis apice ptoprio terminatur; et spicula mascula ante hunc apicem lateraliter emittuntur; Strongy- lorum autem masculorum cauda semper bursa aperta terminatur, e qua spiculum genitale exse- ritur; bursa illa idcirco partem vermis constantis- simam constituit, et characterem, licet potioris tantum sexus, facillimum praebet.
Nomen genernicum a Müllero impositum, quod retineatur, vix dignum est, cum vero un- dique receptum videam, mutare nolui. Ergoyyu- Àos enim, nomen adjectivum est; et idem ac vox latina £éres.significat; üt prisci Ascarides lum- bricoides £us3as sgoyyvkas, et Galli eosdem ver-
Vol, IE. : B
1B
' mes Strongles aut Vers strongles appellaverint, et nomen universo ordini competat, i.
9. Liorhynchus, genus a me conditum, oris tubulo exsernli laevi, simplici, labio nullo sti- pato, a reliquis nimis distat, quam eiscum ut conjunxerim. JVomen (Atos VMtinc evyx9s, pro- boscis) characterem exprimit,
Druguiere quidem Proboscideae genus ex- ,stuuxit, a Cuviero, Lamarckio et Boscio receptum, ejusque altera species huc pertinere videtur, sed reliquae diversissimae sunt, ad Ophiostoma, Echinorbynchum etc. relegandae,
. ut genus maxime arbitrarium et rejiciendum sit. Cochlus. Zedexi duas species amplectitur, qua- yum altera ad Liorhynchum amandanda videtur; alteram ad Prionoderma (n. 25.) relegavi, quod conferas.
An JPleurorhynchus a cl. Nau (Bibl. nostr. n. 459-) ob proboscidem lateralem (sAevga , latus; euyx^, proboscis) dictus huc pertineat, deter- minare non ausim, ut vermem in appendice in- ter dubios enumeraverim, Si reliqua fabrica conveniret, tubulus lateralis, neque terminalis, non obstaret. Echinorhynchi saltem proboscidis situ differunt, quid? quod una eademque spe- cies eandem saepe uagis minusque obliquam fert. à
Hamulariae genus supra dictum non solum tubulo duplici distat, sed corporis etiam fabrica diversa videtur. |
19 B. Aóéanthocephalorum. - Genera huc facientia facillimo negotio distin- guuntur. J 10. Echinorhynchus próboscide retractili, une cinis armata, eademque simplici distinctus. Nomen a Zoega, Mullero teste, imposis tum, ab omnibus receptum (sxeés , echinus seu erinaceus; &vyxos, proboscis) aptissimum est, Hoelreuter Acanthocephalum, Acharius Acanthrum olim vocarunt, neque haec nomina contemnenda sunt, illud tamen rem melius ij exprimit.
Pseudoechinorhyuchi genus a Goezio exstru- ctum (Haeruca. Gmelini et Zederi) Mül lero et Schrankio praeeuntibus rescidi; vers mis enim a Comite de Borke ex Goezii re- latione in muris ventriculo repertus, nonnisi Echinorhynchus fuisse videtur. Cl. quidem vir proboscidem uncinatam non retractilem dixit, talis vero in speciebus variis collo brevissimo in- structis apparet, neque Comitis iconibus genera- tim sumtis magna fides habenda est. Species ambigua est inter Echinorhynchos dubios n. 39. a meniet collocata;
in Tetrarhynchus proboscide quadruplici a genere praecedente abunde differt; cumque pro- boscides singulae vel totae, vel qua partem, aut omnes simul exser! retrahique possint; fabrica interna peculiars forsan locum habet, qua
Bs
20
itidem ab Echinorhyncho recedat. Vaginam et musculos proprios huic concessos in Tetrarhyn- chis adesse, vix crediderim, sed in tanta probo- scidum mobiliàte earundem compagem totam musculoso-fibrosam, aut absque fibris conspi. cuis (tentaculorum ad instar) mobilem habeas. Inde Scolecis et Polystomatis quaedam affinitas exoritur. TRAE
Goezius, Gmelinus et Zederus vermes huc pertinentes Echinorhynchis minus bene addi- derunt, Boscius jure meritoque separavit, quod eisdem autem imposuerit Tentaculariae nomen, cum vermibus plurimis tentacula con- cessa eint, et Zederus Hamulariam (supra n. 2; dictam) ita vocaverit, nimis ambiguum est. Nomen Tetrarhynuchi (ztzg« in compositione idem | ac vox latina quadru-; evyzes, proboscis) a me positum, characterem continet.
C. Trematodum.
Genera pauca eademque plurimam parter inox
dignoscenda. 12. Monostoma vermes poro antico solitario eo-
que solo instructos continet, ut character facilli- mus habcatur; vereor tamen , ne species variae, ad genus insequens ainandandae, poro postico de- htescente, sub hoc militent, paucissimaeque vera Monostomata sint,
Entozoa huc facientia, a Schrankio pri- isum ad genus proprium revocata, et quae fe-
* '
^
-
z1
stucae ad instar villosae inhaevere visa sint, .Festucariae ab. eodem appeliata; nomen tamen vermiculis mollissimis vix compelit, et eodem saltem jure omnibus reliquis Trematodum gene- ribus imponi potest, ut Zederi denominatio, AMonostoma (uoos, unus; soux, os) omnino prae- ferenda/sit. .
a5..Àmphistoma porum anticum et posticum,
utrumque solitarium, prae se fert, hic vero in nonnullis quidem maxime conspicuus, in aliis, quae idcirco ad genus praecedens relata sint, exi- guus scrutatorum oculis facile subduci potest, Species primum cognita a Goezio ad genus insequens relata, ab Abilgaardio proprio ge- meri, merito exetructo, inserta est, hujus vero nomen, Sérigeae (a strige, in qua illa occurrat, desumtum), pessimum, cum variae species variis in animalibus, neque solummodo in strigibus
"habitent, commutandum duxi, et Genus a me
"mphistoma (u&Q«, utrinque, sou, 08) vocatum est. Nomina trivialia ab animalibus, . in quibus ento- z0a occurrant, desumta ob rationes infra dicen- das nunquam toleranda sunt, multo vero minug nomina ejusmodi generica admittantur,
14; Distoma genus poro antico et ventrali soli-
tariis. distinctissimum. Species vulgatissima, in hominis et mamma-
- dium plurimorum. hepate obvia, diuque nota, a
Linnaeo Fasciolae generi, Ligulam infra di- cendam pariter complectenii, inserta cst, Hoc
22
^
quidem nomen a Müllero, Schramhkio,
"Gmelino aliisque pro Distomatum speciebus'ser-
vàtum, a Goezio vero, qui Ligulam Fasciolae nomine haberet, cum | Planaria commutatum, Fasciolae nomen Distomatibus ,. fasciam minime referentibus, non convenire. et ambiguum esse fatendum, sed Planariae iisdem vitiis laborat, species enim bene multae non planae, eed teretes habentur, ct vermes extranei, diversj, a M ül- lero bac voce designati sunt. DDistomatis ergo nomen (4«, bis; «c««, 08), a Retzio proposi- tum et ab Abilgaardio et Zedero in usum vocatum, quod retineatur, solum dignum est,
15. Polystoma, genus poris anticis pluribus
EI
(quinque aut sex) a praecedentibus abunde di- versum , insequenti forsan non parum affine. Froelichius speciem in leporis pulmonibus obviam, poris quinque insignem detegendo, ge- nus novum, Liuguotulae sub nomine, primus condidit, deinceps speciem alteran, Roeselio dudum visam , a Braunio Planariis (Distomati- bus) additam, im ranae vesica urinaria reperiun- dam, poris sex munitam, adjecit. Treutlerus priorem tantum Froelichii speciem cogno- scendo , novamque sex poris instructam in' ho- mine reperiendo, huic Hexathyridii (Éf,:sex; Svgdov , ostiolum) nomen imposuit, sed non est, quod genus paucissimas species continens ob al-
terius pori defectum vel accessionem dilaceremus.
Treutileri nomen generi universo non com-
^
1 25
petit, Froelichii vero alterius tantum speciei
* cum passerum lingua similitudinem, parvi ha-
bendam, exprimit, neque rcliquis convenit, quid? quod Schrankius Hamulariae genus supra dictum eodem designavit, ut ambiguum sit. Novo itaque nomine opus crat, quod Ze- derus dedit, generis charactérem exhibens, Po- lystoma (veAv«, ego: sone , 05), et prae ceteris laude dignun,
D. Cestoideorum..
LI 1 16. Scolex, Genus vermiculos depressos ore an«
tico aüriculisque capitis duabus vel quatuor in- structos collgit. "Tam generi praecedenti, quam Bothriocephalo et Taeniae infra dicendis maxime àffne videtur, et in ejusdem species denuo inquirendum est. Piscium Distomata a specie-
.bus in mammalibus et avibus occurrentibus val- "dopere diversa sunt, et pari forsan modo Scole-
ces, in plscibus tantum obvii, aliis aliorum ani- malium vermibus respondent.
JNomen a Müllero, qui hujusmodi vermes primus viderit, impositum et ab Helminthologis reliquis receptum, quod retineatur, vix dignum est, sed vocem usitatam ct nostro quidem tem- pore non ambiguam, mutare nolui, Zx«^»£ grae- ce, idem ac vermis latine, et omnibus tam in- sectis, quam vermibus (extra corpora animata occurrentibus) designandis antiquitus inserviebat,
conf, Vol. I. p. 196.
24 3 !
17. Caryophyllaeüs corpore depresso, antror- sum latiore, capite fimbriato, oreque labiato, a reliquis satis differt. *
Species unica hactenus recepta, a cl. Pallas. ad 'laenias, ad Fasciolas a Goezio relata, a Blochio jure meritoque pro novo entozoorum : genere habita est, cui ob quandam cum Dianthi Caryophylii petalo similitudinem (mibi sáltem valde claudicantem visam) Caryophylli no- men imposuerit, Hoca Schrankio in Caryo- phyllinum, in Caryophyllaeum a Gm elino mu- tatum, quam emendationem sequar. — Abil- gaardius aliud nomen, sed haud melioris no- tae, Phylline (QuXXov, folium) substituit, ut ista novatione non opus fuerit. - |
338. Ligulae genus insequentibus habitu et ova- -xiorum forma simillimum , sed corpore depresso continuo, linea longitudinali impressa notato, parte antica simpliciter obtusa, neque Ore, ne- que aliis capitis. organis in conspectum venienti- bus, abunde differt. i
Linnaeo, ut supra de Distomate agendo memini, Fas-iolae nomine venit, idemque, nisi aliis quoque vermibus cessisset, satis bonum erat, hanc vero ob caussam Blochius et ceteri prae- ter Goezium Helminthologi, eundem secuti, Ligulam appellavere. Haec quidem vox olim a Platero (Bibl, nostr. n. 105.) alio significatu ad- hibita, sed nostro sáltem tempore ambigua non
25
est, et aeque bene ac Fasciolae nomen in vermes saepe longissimos et simul loriformes cadit.
19. Tricuspidaria, genus a me conditum, ver- mes corpore depresso, postice subarticulato, acu- leisque oris bilabiati antici utrinque binis tricuspi- datis (quod nomen exprimit) instructos continet, a reliquis diversissimos.
Olim sub 7zenia latuit, et Zedero ad genug insequens pertinere visa, a qua non solum oris fabrica, sed etiam articulorum verorum defectu abunde differt. Aliud nomen, dum genus olim Obss. mear, P.I. p. 43.) constituerem, simul a memet propositum, Zriaenophorus, (rps&wa, tri- dens;. Qsgev, ferre) idem designat, eodemque, cum Florae Peruvianae editores plantarum genus Tricuspidanam vocaverint, nunc uti mallem, nisi in Volumine Entozoologiae antecedente Tri. cuspidariae vocem semper adhibuissem. Ipse saltem ante cl. viros eadem usus sum , et plantae petalis tricuspidatis insigni aliud nomen facile imponendum erit, nam quod Persoon (Synops. P. II. p. 9) dederit, Tricuspis, parum arridet.
Auctores recentiores nomina saepe parum cu- rant, omnesque regulas a Linnaeo circa ono- matopoeiam positas spernunt, ut mammaliuin genus Echidnam (quod anguem denotat!), Me- lem nomine Taxi (plantae dudum imposito) ha- beant; avium genera: ZZians (adjectivum), Se- cretarius (absonum), Fregata (ejusdem indolis); 4pus (nomen entomostracorum generi pariter im-
positum !); amphibiorum: Corallus (ridiculum); piscium; Batrackus (rana!), -Ovoides (adjecti- vum), Orbis (absonum), Caecilia (quale ane guium genus jam existat!), ZMuraenoides, Ba- trachoides, "Taenioides etc. (adjectiva, a Lin- naeo summo jure exclusa), Solenostoma (bo- num ceteroquin, sed duobus piscium generibus diversis impositum!), Zydrargyra (metalli!) Scombereson , Muraenophis, Muraenoblenna , et quae ejusmod: sint plura, enumerent, pessime composita ; nomina generum barbara ab Indis pe- tita, Aubletiano more posita (Sapajou, Indri, Lori, Àva, Rakatu; Hamster, loco Criceti etc.) ut taceam; brevi, qui Lacepedii, Lamarckii- - que opera, vel Dumerilii Zoologiam analyti- cam percurret, nomina maxime vituperanda et historiae naturalis studio vere exitiosa undique cumülata inveniet, Ljuc adde, non solum nomi- na, sed artis euam terminos, sancte servandos, negligi et sperni, ut quilibet fere alios aliosve, vel eosdem diverso tamen significatu adhibeat. Si his non obviam itur, tumi mehercle barbaries tandem profligata omnia iterum opprimet. -
o0. Bothriocephalus genus a me siabilitum, corpore ariiculato cum Tenia convenit, sed fo- veis duabus (neque osculis suctoriis quatuor), ad latera vel in margine capitis impressis, oppositis, satis differt, ut in tanta specierum multitudine
'. ab ista separandum duxerim. De foveis conf. Vol. Y. p. 264.
Y
27 Zederus pariter genus Bytelminthi (gvris, ruga; fos, lumbricus), vel postea HBAytis (gv. si, ruga) nomine, ab insequente, sive Taenia, separavit, eidem autem Tricuspidariam addidit, ut supra monui, diversam. Vermes huc facien. tes olim rugosos dixit, sed vere articulati sunt; in opere novissimo (Naturgeschichte, p. 290) se- quentem Rhytis characterem tradit: ,,Vermis elongatus, planus vel depressus; capite multi- latero, antice, truncato; labiis (duobus vel qua- tuor) oblongis, in duobus oppositis tantum lateri- bus impressis. | Caput vero multülaterum in Trcuspidariam non cadit; labium huic soli con- ceditur, reliquis Rhytis speciebus foveae osculis Taeniarum suctoriis similes, sed nequaquam la- bia sunt, Omnes porro Bothriocephali species, quarum cl vir aliquot inter Taenias collocavit, foveis duabus instructae sunt, uti post Volumi- nis praecedentis impressionem convictus sum, Nomina Zederi retineri non possunt; vermes enim huc pertinentes nequaquam rugosi sunt, neque. animal nomine systematico ruga vel lum- éricus rugosus appellari debet. —Datur etiam plantarum genus a cl. Loureiro in Flora Co- chinchinensi' sub Rhytis ' nomine propositum, Nomen itaque eubstituendum erat, quod a capi- tis foveis (&9pov, fovea; x:94^», caput) desumsi, $1. Taenia corpore articulato, osculisque capitis '* quatnor suctoriis (profundis) a reliquis differt, . De osculis conf. Vol. I. p. 264 et sequ.
?8
JNomen (v«wX idem ac vitta) antiquitus rece- ptum et aptissinium servavi, neque speciebus ali- quot ad genera proxime antecedentia relegatis : mutandum erat. Cl. Zeder tamen mutavit, sed conatu minue felici, nomen enim primo imposi- tum; yselminthus (aÀves vel «Aves, catena; Aus, lumbricus) vocem toti classi communem |. ,continebat,, quod reprobandum, et deinceps tra-
ditum , Z/alysis (£Avre, catena), nomine ab om- ; nibus et medicis et naturae .scrutatoribus recepto
saltem non melius est, ut hoc retineatur, genus . enim antecedens eodem jure catena vocari posset, - et ejusmodi voces, nisi diu receptae sint, nun-
quam tolerandae,
E. Cysticorwm, | 290, Cysticercus, genus vermes capite quadrios. culato, corpore rugosissimo , vesicaque caudali instructos, altera vesica (externa) inclusos, con-
tinens, distinctissimum. ", Entozoa huc facientia Helminthologis variis sub nominibus veniunt. Linnaeus Jydrae generi minus beneinseruit; Pallas, Goezius et Gmelinus Taeniis perperam addiderunt; Blochius Zermes vesiculares, nomine sane ine congruo neque systematico, Ziydatigenas (dap, aqua; yu:02a, nasci, fieri); Jesicarias Schran- kius; Abilgaard JJydezulas ((Jwe, aqua) di. xerunt, Nominum istorum ne unicum quidem characteristicum erat , hinc quod Zederus toti
2g
ordini, sed immerito, imposuerit, Cysticerci (uwsis, vesica; xepxos, cauda) nomen, generi huic soli, cui optime conveniret, servavi, quod cl. vir etiam postmodum probavit, ut eodem simili modo utatur.
25. Coenurus, genus a me conditum , cum inse- quente a Zedero cenjunctum, ab auctoribus
»
reliquis cum praecedente quoque confusum, urri- que affine, sed me saltem judice diversum. Ver- miculi enim huc pertinentes vesicae communi extremitatis posticae ope adhaerent, corpore ce- terüm rugosO depresso, capite quadriosculato in- étructi sunt: vesica externa non adest, neque corpus vesica propria terminatur, a Cysticerco itaque recedunt; vesicae tamen adhaerent, qua re, uti etiam corporis forina ab Echinococco distinguuntur.
lVomen a vesica communi, cui innati sint, (uo»os , communis; ovex«, cauda) desumsi, Ze- derus vermes cum insequentibus conjunctos minus bene Polycephalos (zóXws, multus; xsQaAy, caput) dixit, caput enim commune, sive capita plurima vermibus non concessa sunt, neque ve- sica vermis multiceps est.
24. Echinococcus, genus a me stabilitumn, ver-
miculos subglobosos vesicae communi intus ad- epérsos, neque eocuim ullo modo coalitos conti- net; corona uncinulorum capitis ut in praece- dente , oscula vero in omnibus nondum visa;
ki
JNVomen (exwes, echinus; xoxxos, granum) cha. racterem exprimit; Zederus vermes huc perti- nentes sub Polycepkali nomine incongruo cum genere praecedente conjunxit, quod conferas,
E Ordinis dubii.
$5. Prionoderma, corpore depresso, transversim plicato, ut fere articulato viso, Cestoideis; cas pite vero labiato aut inaequaliter valvuloso,; spi. culis masculis, et partibus internis liberis, ha- rumque conformatione Nematoideis, accedit, ut inter utrumque ordinem medium quasi sistatur. À Zedero quidem ad vermes teretes relegatur, sed &peciem alienam ,| Cochlum inermem sibi dictam, a me ad Liorhynchos amáàndatam, addiderat, nam vera ( Cucullanus asearoides Goezii, Tae- nia Cucullanus Schrankii, Cochlus artfuatus Zederi), aliaque, cl. viro incognita, Taenia lanceolata Chaberto dicta, nequaquai tere- - tes, sed maxinie depressae sunt, üt dum hanc primo viderim, necdum exaininaverirm , ipsemet pro Taenia, et quidem Taeniae lanceolatae Blo. chii et Goezii proxima, haberem. — Si hoc ita- que genus nequé Nematoideis neque Cestoideis inserere ausus sim, veniam facile impetrabor. | CL Zeder genus a se conditum (Liorhynchi et Prionodermatis speciem continens) Goeziam vocavit, cum vero animalium genera auctorum nomina minus bene prae se ferre urgerem, idem deinceps Cochium vocavit; hoc autem onomato- |
31
poeiae regulis a Linnaeo traditis pariter contra- rium est, qui enim lumbricus cochlea appellari possit, qualem graeca vox »ox^os designat, neque vermes cochleatim ducti sunt, ut potius Priono- dermata (vpm», serra; éeuw«, cutis) a margine cutis serrato dixerim. ] ji
29. Schisturus, genus a me couditum , ob cau- dam fissam (exicev ,' findere; ovx, cauda) ita vocatum, vermem singulareni, postice bifidum, Redio soli visum, continet, qui secundum cl. viri descriptionem , proboscide vel capite ad Acanthocephalos accedit, corporis vero reliqui et partium internarum fabrica toto coelo recedit, ut nuspiam inserere ausim,
27. Diceras, genus ambiguum, vermem corpore ovato, cornu bipartito filisque aspero inetructum sistit, Sulzerus, qui eundem detexit, tuni- cam externam, quae corpus involvat, pro vesica (externa) habet, vermemque cysticis adnuierat, sed cornua.e sacco emergentia hoc negant, nee que vermes vesiculares$ in tractu intestinali, ubi Alle repertus est, libere degere possunt. Num itaque ad Acanthocephalos pertineat, aliis dijndi- -candum relinquo; ulteriore sane examine et con- firmatione indiget.
JNomen a cl. Sulzero generi impositum, Di. trachyceras, (dw, bis; vpexvs, asper; xegas, cor- nu) nimis durum est, ut voce zg«xvs rejecta in JDiceras contraxerim, Cl. Zederus inter Cysti- cercos ambiguos dubie enumeravit,
ET Cap. IV. Generum subdivoisiones,
Genera paucissitiis speciebus composita subs divisione carere possünt, quae autem plurimas continent, absque ejusdem beneficio summas cient znoléstias. Sic Salviae v. c. genüs nullo modo di- visum in Vahlii enunieratione plantarum , summa tetetoquin laude dignissima, centum et triginta species vage cumulatas continet, ut alterius exa. mine plurimum temporis terenduin sit, nec uni: cam quidem przeterite possis. Omnibus vero cor- porum partibus attente collatis, subdivisiones nül: libi negantur, licet non eadem ubivis facilitate iu- stituantür. Neque solummodo molestias multas ex medio tollunt, sed inajorem etiam generibus lücem adspergunt, ut specierum adeoque generum affini- tas naturalis mox pateat, et systema mirum in mo: dum explicetur,
Genera una alterave specie composita, nequé hactenüs dividenda, Hamulariam, | Oxyuridem; Ophiostoma, Liorhyuchum , Tetrarhynchum, QCa- ryophyllaeum , Tricuspidariam, Coenurum,; .Echi« uococcum; Prionoderma; Schisturum et Diceras; nunc temporis non nioror, pluribus vero eorundem speciebus olim detegendis divisionis momenta certe non deerunt. De feliquis necessaria visa aíferam.
1i. Filariae genüs plurimis quidem speciebus constat, harum autem paucissimae eufficientef
33
descriptae sunt, ut apta earundem divisio posteris relinquatur. Nonnullae capite papilloso, nudo plurimae instructae; illae iterum paypillarum situ varlant, hae corpore licet subaequali versus al. terutram extremitatem tamen parumper attenuan- tur, ut inde dispescl possint.
5. Trichocephali plurimi inermes, unica tantum
species armata; haec itaque divisio minoris cst utilitatis, licet unciatarum si plures innotuerint, novum exinde genus commode exstrui posset. Juermium autem corpus non omnino idem, plu- rimis enim, non tamen omnibus in maribus spi- raliter involutum est ; nonnullorum ctiam corpus squamulatum. videtur.
5. Cucullani species forsan justo plures condi-
tae sunt, ut suo loco dicetur, ideoque paucae, quae verae habentur, subdivisione non indigent. Pluribus autem olim cognitis, caput inerme vel ermatum, forsan e&am color corporis vel ruber vel aibus subdivisiones administrabunt;. species tandem viviparae et oviparae separari possent,
7. Áscaridis vastum genus simul difficillimum
est, species enim saepissime valde affines aegre extricantur, et individua juniora ab adultis non solum magnitudine multo minore, sed interdum etiam forma corporis satis diversa recedunt, cu- jus exempla in speciebus enarrandis, v. c. in 4scaride vesiculari n. 5. z4se. A4cu m. 1g. Asc. compare n. ?7. passim occurrent. Sequenti modo easdem divisi: Vol. II. - C .
A. corpore uuinque aequali : &. capite nudo. b. capite alato. Bj. parte antica crassiore: a, capite alato. . &. capite nudo. C. parte antica tenuiore: a. capite nudo. ' b. capite alato. Quoad caput alatum dubium quidem exsurgere posset, annon in omnibus ejusdem vestigium ad- Sit, neque, paucis excepti$, hóc omnino mega- xem, sed ibi tantum alatum dixi, ubi membrana capitis distincte exstaret, ut haec itaque nota sa- tis facilis sit. In una alterave porro specie, ut supra monui, corpus quoàd formam variat, in . plurimis vero constanter vel utrinque aequale, vel antice aut postice crassius ést, ut ista divisio naturalis sit. Alia autem divisionis mo- menta vix eruuntur: Goezius species pro magnitudine distribuerat, sed haec quam ma- xime variat, neque certi quid habet;^ Ze derus speciem sulcatam' (Ascaridem lumibri- coidem) a reliquis, in quarum corpore membra- nae laterales exstarent, sejunxit, sed unicam 'se- parasse non juvat, lpse longe plurimarum cutem utrinque exstare vidi, in paucis tamen aequa- lem observávi, ut ex specierum descriptionibus patebit. à Specierum numerus olüun ccrte maximus erit,
35 in plura tamen genera.cum Íructu vix dividi poterunt. 8. Strongylus, cujus species olim paucissimae cognitae fuerunt, genus aliquando praecedenti fere aequale'sistet;. Oris fabrica in variis diversa, inde. species i: a. ore aculeato j - b. oré noduloso seu papilloso, €, ore nudo divisi, dubiis ddnexis. Quaedam adhuc ob eapi- iis alam, nisi interdum dubia videretur, vel se- cundum óPursami integram aut lobatam sejungi possent. Zederus, qui undecim tantum spe- cies habet, has sequenti modo distinxit: 4. Labio -srmato. sp. 1. B. inermi: a. angulato, spec. 2 — 4. b. vesiculoso. 5 — 9. dubiis 10, 12. adjectis. Ipse vero labium; cl. viro vesiculosum dictura, in plu- rimis distinguere non valeo.
Species ore aculeato insignes ob bullam oris corneam facile genere proprio Sclerostomatis no- mine (sAsges, durus; sow«, os) nomine sejungi possent. Pari modo Strongylus papillosus mihi
' dictus a reliquis valde discrepat, et quem Aorridi nomine inter dubios collocavi, generis forsan proprii est, quam ob caussam eundem Tab. III. Fig. 8 — 10. delineatum sistam.
10. Echinorhynclhus, genus numerosum, sub- divisiones plurimas admittit ; quibus species fa- ciliime eruantür; ipse sequenti modo divisi:
C 3a .
4. collo corporeque inermibus, u a. collo brevissimo vel nullo. «. proboscide subglobosa. B. proboscide ovali. y. pxob. oblonga medio incrassata. ; 4. prob. oblonga apice incrassata, sive clavata. s, prob. oblonga basi incrassata, sive conica. €. prob. cylindrica vel lineari. b. longicolles. 2. Collo corporeve armatis. Longicolles collo quidem vel simplici vel bulla terminato diversae, haec autem in Echinorhyn- cho noduloso mox adest, mox deficit, ut discri- men satis certum non offerat. Species vero sub B. enumeratae corporis forma variae, nec non collo solo, vel collo et corpore simul armatae euni, ut numero earum increscente commode subdividi queant. | : Genus autem non dilacerandum est, neque cum fructu in plura dispesci poterit. 1:12. Monostoma facile dividitur, species enim ejusdem aut d A. Ore infero, aut B. ore antico, sive terminali instructa; haec 4. capite continuo, vel b. capite discreto. Species ore infero instructae a reliquis sum- mopere diferunt, ut numero increscente, sub
97
"
Hypostomatis ($zo, subtus; sowx, 08) nomine, neque male, novum genus efficiant. Reliquae praeter caput, vel continuum, vel discretum, corporis etiam forma discrepant, ut subdivisio- nis momenta facillime habeantur.
15. Amphistomatis genus naturale non dila- cerandum; species tamen, prouti capite vel con- tinuo, vel discreto instructae sint, commode di- viduntur.
i4. Distoma genus maximum sistit, cujus spe- cies variis modis, saepeque tantopere discrepant, ut facile sejungi queant. Ipse sequenti modo divisi:
4. lnermia. a. plana vel depressa. «, poro ventrali majore, B. poro antico majore. y. poris aequalibus. 5. teretia vel teretiuscula. «, poro ventrali majore. P. poro antico majore. y. poris aequalibus. B. Armata. Horum, quotquot noverim, porus ventralis ma- jor est, ut eandem ac priora subdivisionem non admittant, Ceterum eadem, JDistomate Lima (vespertilionis, n. 61.) excepto, quod corpore quidem aculeato ab inermibus, sed echinorum coronae defectu ab armatus recedit, et ad illa me- lius fere amandaretur, eadem, inquara, capite dis-
a6 : creto, eubtus exciso,' echinisque rectis 'cincto, commode a rcliquis distinguerentur, et genus pe- culiare, Echinostoma (exwos, echinus; sowmm, os) efficerent. à;
Quae corpore plano, quaeque tereti utantur, genere non separanda, limites enimi certi vix ad- sunt; sed species plurimae (potissimum in pisci--
"bus obviae) póris' globosis, maximeque mobili- bus, saepeque exstantibus munitae, olim forsan ! eub Sphaerostomatis (cQuuge, globus; semx, Qs) nomine generi peculiari reserventur.
Pari modo, quae cauda appendiculata, tenuiore et retractii utuntur, satis bene genus novum, JHemiurus (5s, semis; evg«, cauda) dicendum, constituerent,
Animalibus enim nondum multis examinatis, Distomatum | species óctoginta duas enumeravi, et si harum etiarn varlae dubiae et ambiguae sint, numerus tamen aliquando tantopere increscet, ut genera nova a me proposita: helminthologorum euffragi:s recipienda fuerint.
15. Polystomatis species in Pentastomata et Hexastomata dividuntur, quae, usque dum nu- . merus augeatur, eodem sub genere retineantur ; forsan etiam novum olim divisionis momentum ex corpore vel laevi vel denticulato petendum ert. 4
. 36. Scolex species auriculis capitis duabus qua- tuorve instructas continet, ut inde commode dispescantur,
39 17. Ligulae avium variae a me primo examina- tae ovariis distinctissimis a congeneribus rece- dunt, ut eorundem respectu habito diviserim. Forsan tamen specierum reliquarum examine. di- ligentiore capto distinctio illa ruet, nulli enim ovaria deesse, sed in nonnullis tantum magis abscondita crediderim,
19. Bothriocephali inter se variis modis dis- crepant, Olim scriptorum descriptioni fidem ha- bendo, eosdem in JDibothria (à, bis; fe9gwv, fovea) et Tetrabothria (vezg&-quadri-; foSpwv, fovea) divisi, postmodum vero omnes species huc facientes duabus tantum capitis foveis in- structas esse vidi, licet quarundam foveae plus minus divisae ant partitae sint, Forsan autem labentibus annis vermes foveis quatuor muniti deteguntur, tumque nomine. dicto sejungi possent.
Differunt vero capite vel nudo vel armato. Quae capite nudo utuntur, foveas vel in supe- riore inferloreque ejusdem latere, vel in margi- nibus insculptas gerunt, ut foveae ergo vel la- terales vel marginales dicantur. Genere tamen hae separari. nequeunt species, quippe cetero- quin summopere affines | Quae capite armato munitae sint species, a reliquis hujus fabrica tantopere recedunt, ut numero earundem in- crescente commode separari, et genera Gymuo- bothrion (yvpves , nudus; &o3pov, fovea), et Echi-
-
A40
21
pm zobothrion (sxw , echinus; o3gev, fovea) sta- bilii queant. Nunc quidem | temporis duae tantum Echinobothrii species cognitae sunt, quarum alteram.examinavi filis sive rostris qua- tuor tetragonis aculeatis, binis ex utraque fovea oriundis insignem; alteram Fabricius descri- psit, simihbus rostris munitam, quorum autem aculeos non meminit, forsan praetervisos. Tae- nig tandem erythrini, cidem dicta, rostro sim- plici armata, huc similiter forsan revocanda est, aut genus affine sistit. . Taeniae pariter maximopere differunt, ut sequenti modo diviserim: 4. Capite inermi. a. simplici. b. xvostellato. B. Capite armato. a. simplici. 5. rostellato. Species ita quidem in cohortes quatuor distri- butae sunt, harum tamen priores duae nimis numerosae, quam ut ulteriore subdivisione ca- rere possis, licet Blochius, Goezius, Gme- linus et Zederus 'Taenias omnes in duas tantum sectiones, armatas et inermes puta, coc- gernt. Batschius, amicus olim egregius,
divisionem multiplicem tentavit, quam exhibere
liceat : i. Taeniae rosaceae: (T. membranacea, T. lata.)
5
c, T. deudriticae : (T. cucurbitina, T. mar- ginata, T. cxataegaria, T. litterata, T. el- liptica, T. pusilla, T. moniliformis, "T. floribunda, T. serrata.)
T. margaritiferae: (T. lineata, T. candela- braria, T. perlata.)
4. T. scalares: (T. nodosa, T.siluri, T. Re- ctangulum.)
T. villosae: ('T. fiamentosa, T. fimbriata.)
. T. soleatae: (ovariis et oviductibus, ut in
er
IMS
omnibus sequentibus, non conspicuis, corpore lato: T. Lanceola, f. nodosa, T. pectinata, T. flagellum.)
7. T. loriformes : (corpore tenui: T. infundi- buliformis, T. filum, T. serpentiformis, T. crateriformis, T. torulosa, 'T. ovina, (T. dentata, T. crenata, T. straminea, T. cuneata, T. cylindracea, T. bacillaris, T. maculata, T. laevis, 'T. linea, T. trilinea- ta, T. collaris, T. farciminalis, T. glo- bifera.)
8. T. perfoliatae: (T. equina, T. tetragono- ceps.)
9. 7. larvatae: (capite lobato: T. rugosa, T. osculata, T. claviceps, T. proboscidea.)
10. 7. eruciformes: (T. truncata, T. lati- ceps.)
ii. 7. inversae: (antice latiores: T. dispar, T. Malleus, T. gasterostei.)
Divisio ista vero plurimis laborat vitiis, qua: par-
42
-"teminon levibus. Primum enim vermes diver. ^sissimis Pallasio' praeeunte '"Taeniis immixti
sunt, veluti fPricuspidaria sub,: n. 4| Echino- rhynchus (T. truncata) et. Caryophyllaeus (T. la- ticeps) sub.n, 10. nec non Bothriacephali sub n. 4. 6. 8. 9. €t 11. dispersi." Secundo, capitis ratio nulla hábita.est, ut species. armatae et in- ermes promiscue enumerentur, Tertio, in se- cionibus quinque prioribns ovariorum;, corporis vero forma in rcliquis divisionis momentum si-
^$tit, utrobique autem errores varii. commissi 'sunt, et in Oovariis. éxponendis aubtilitas nimia
locum habet, ut species affines. saepe. distrahan- iur, diversissimae conjungantur. | $i omnium specierum ovaria €t oviductus et foramina vel marginalia vel lateralia innotuissent, . inde certe divisiones: maxime congruae peterentur, nunc autem magnam partem latent, ut dispositio iis- dem innisa nonnisi) manca et erronea esse possit, Tum vero etiam noniisi ovaria ràcemosa et sac- ciformia distingui deberent. Corporis vero ar-
.ticulos quod attinet, iidem in una eademque
specie saepe. tantopere variant, uti in T. Solio, T. variabili, aliisque videre est, ut distributio- nis momentum sistere nequeant, Schrankius (Verz. p. 99.) Taenian tribus sequentes proposuit : 1, Quadriosculares, innaide; 1 2. Quadriosculares, inermes. 5. Trosculares.
5 4. Biosculares, / 5, Uniosculares. 6. Osculo carentes, Harum vero nonnisi priores duae conservari pos- J' sunt. "Taenia osculata, quae sectionem tertiam suppeditavit, osculis capitis quatuor instruitur, rostrum autem . apice impressionem offert; "Schrankius capiti duas tantum esse statuit, et rostelli impressionem pro osculo tertio habuit, Sectio quarta Bothriocephalos conünet. Quinta Prionodermatis speciem sistit, neque ad Taenias pertinet; sexta denique Taeniam Malleum Goe- zii prodit, quam cl. vir osculis destitui suppo- suit, sed horum quatuor instructam esse Ze- derus docuit.
]
Ipse itaque nonnisi subdivisionem supra pro- positam servare possum, licet ob specierum mul- titudinem, harum divisiones plures optassem,
' Si Helminthologi genus eandem ob caussam ali- quando in plura divisum praeferrent, armatas forsan et appendiculatas (lobis capiti postice ad- jectis) separare possent, reliquarum tamen affi- nitas nimia videtur, ut fructus magnus inde vix exspectari queat.
29. Cysticerci nondum satis expositi sunt, varii ' tamen multopere differre videntur. "Plurimi (ho- minis et mammalium) corpore rugosissimo, ca- piteque armáto, alii e contra (in piscibus obvii) corpore minus rugoso capiteque inermi utuntur,
Lj
A ^ut hos novum genus efficere posse, facile con- cederem.. lpse hos Zesicariae momine (a Schrankio omnibus imposito) sejunxissem, nisi Boscii observatio obstaret, qui Delphini Cysticercumn capite inermi instructum referat. Quod si confirmaretur, hic speciem intermediam sisteret, cum cl. viri pace armatam tamen credi- derim, microscopium enim vix adhibuit, et un- cinulorum corona in speciebus minoribus lentis simplicis ope vix in conspectum venit,
Gap. V. De specierum cognitione.
*
Species undique recte constitutas exhibere ma- xime arduum, quin mortalium viribus fere majus. Plurimae enim valde affines, ut, nota earundem characteristica saepe minoris momenti visa, facile confundantur, aliae e contra variis ex caussis faciem passim alienam induunt, ut, nisi cautissimi simus, dilacerentur, et varietates pro speciebus distinctis vendantur.
Varia sunt, quae in Entozois minus constan- tia reperiantur, quibus itaque solis, si de specie constituenda agitur, nunquam innitendum. Huc magnitudo primum pertinet, in. plurimis variabilis, ut qui ejusdem rationem habeat, facillime fallatur, conf, Vol.l. p. 525 et sequ.; idemque de colore valet, in longe plurimis valde aberrante, ut in
45
Vol. I. p. 210 et sequ. expositum est, forma pro vario quidem animalculi vivi motu, vel pro mor- tui contractione- majore aut minore, vel tota, vel in singulis parübus aliena exhiberi potest, eadem tamen cum partium mutua relatione maximi sem. per momenti erit.
Cujuslibet ergo et ordinis et generis entozoa 4 saepissime examinanda sunt, ut qua re potissimum varient, quaeve cuique magis constantia sint, in- notescant et ab his characteres petantur. Si de spe- cie vero dubium exsurgat, ob id ne mox rescinda- tur, caveas: varietas enim pro specie habita, exa- mine ab aliis forsan accuratiore instituto, tandem revocabitur, neque ejusdem ideo cognitio perit; species autem pro varietate sumta facile oblivioni traditur, nam varietatum studium plerumque ma-- gnum non est, ut hic error illo magis gravis sit, et ab. incautis saepius committatur. Hisce commo- tus Strongylos et Cucullanos varios, de quibus du- bius fuerim, singulos seorsim enumerare, quam speciebus incertis adjicere aut supprimere malui,
Forsitan autem non desunt, qui num ento. zoorum species accurate tradantur, nec ne, minimi habeant, et nosmet in iisdem. exponendis nimios fuisse credant, sed a specierum cognitione uti omnis historia naturalis, sic etiam entozoologia pendet. lisdem enim bene expositis, primo, quae in animalibus affünibus vel diversis, in his illisve
partibus, hac illave sub labe, occurrant entozoa
46
vel. eadem vel distincta; secundo. autem, qualis horum natura sit, num constans utrum varia, nuni aeque ac cetera animantia certis adscripta sint le- gibus, quique generum transitus, vel quale syste- ma eorum naturale habeatur, comperimus; tertio autem fabrica entozoorum interna, quae anato- mes comparatae partem sistit non contemnendam, speciebus recte stabilitis tantum tradi potest, his vero confusis, quibusnam de anin nalibus. agatur, nos fugit. Certe qui specierum. cognitione post- posita et minimi habita historiam ' naturalem et anatomen comparatam commendant et profiteri conantur , rieum movent. Non potest enim fieri, quin semper in superficie haereant vel omnia con- fundant, Nulla historiae natüralis parté. carere pos- sumus, et qui fundamenta ejusdem contemnit, nonnisi ignorantiam prodit, idemque agit, ac qui grammatica neglecta linguae cognitione imbui cupit. " Species vero stabilitae terminis artis consuee Tis, exacte et qua fieri potest brevitate. descri- bantur. Linnaei tenninos passim quidem, n0- vis corporum organis detecus, augendos,; ceterum autem praestantissimos, plausibusque maximis. di- gnissimos, ^nunc. tempóris a plurimis meglectos video.: Zederum summopere colo, neque ejus: dem laudibus. aliquid detrahere. vellém,. sed. eun: dem ierminis Linnaeanis sensu alieno uti,. ne- quaquam comptrobabo: sic corpus ovatum ei est, quod Liunaeo obovatum dicitur et vice vérsaj;
AU 4 À.
lanceolatum,; ei est res longe alia, neque corpus oblongum utrinque seneim versus extremitatem, attenuatum, sed altera extremitate apice. acuto, terminatum »:cum lancea comparatum ,. hinc etian "corpus obverse lanceolatum habet, quod ex Lih- naei mente dijudicatum sensum. nauium admittit, et quae hujus farinae sint reli qua, in speciebus describendis passim annotanda. Éotanici non raro a. Linnaeo maxime deflectunt : sic Germani satis multi, omnesque. fere naturae $crutatores "Gallici terminos .Linnaeanos sensim postponunt, unde
(32197
damnum ingens. et nefandum. oriatur, necesse est. Si priscorum nomina corporibus naturalibus imposita, descriptione non addita, ignoramus, ex- culpandi sumus, si posteri auiem nostras non in- telligunt descriptiones, hoc nobis imputandum ent, quibus voees distinctissinae, vique certa pol- lentes traditae fuerint, Me ubique terminis Lin- naeanis sensu strictissimo usum esse, id sane laudis mihi non duco, si autem vocibus ambi- guis usus fuissem, hoc nunquam mihi condona- verim, nisi enim intelligi vellem, scribere non debuissem.
" Verbosa . vero loquacitas , qua rerum » natura- lium curiosi saepissime laborant, non solum lecto- ribus taedium, sed rel etiam damnum parat; si omnia. enim prolixe describuntur, quae essentialia, quaeve minoris momenti sint, vix eruuntur, he- rum plurimarum, quae sáepius invenitur, com.
paratio, aeque parum juvat, quilibet enim pro
LI
48
suae phantasiae. vi et directione in his variat et alia atque alia affert. Qua ergo fieri possit brevitate omnium partium descriptionem tradas, quibusque notis entozoon ab affinibus distinguatur, semper addas.
Differentiae specificae cujusvis^speciei notam essentialem visam indicantes, spctiebus novis ad- ditis utplurimum mutandae veniunt, in iisdem ergo tradendis acquiescere non debemus, licet his carere nequeamus s. Descriptio bona seniper valet, nam speciebus plurimis additis, veteres tamen reti- nentur, ideoque corporum cognitio , descriptioni- bus plenariis omissis, cito .ruet, neque una al- terave observatio, quales olim tantum additae fue- rint, sufficit. Goezius saepissime descriptionis loco iconem exhibuit, bhaec vero illam nunquam superfluam reddit, sed tantum illustrat, et non- nisl ab expertis in usum vocari et dijudicari pot- est; tiro iconibus facile fallitur, neque partes ab iisdem oblatas satis intelligit. Quo accedit, entos- zoorum maxime mobilium et polymorphorum par- tes omnes, harumque situm et nexum nunquam exprimi posse, variaque, nimis crassa et opaca esse, ut interanea saepe pictorem fugiant, Ento- zoorum itaque cognitio ex iconibus solis hausta
1
semper valde manca erit.
JNomina trivialia quod attinet, plurimam partem . ab animalibus, in quibus Entozoa repe- rienda essent, auctores eadem derivare sategerunt:
46
ipse ominiuim specierum confirmatarum characteri- etica ponere tentavi, dubiisque tantum, usqué dum uberius innotescant, nomina habitaculum indican- itia reliqui. In diario zoologico et zootomicó Wichmanniano hujus rei primum periculum feci, et successu incitatus eidem inhaesi, "
Duplex quidem auctorum nomina triviala ab - habitaculo desumta postponendi ratio erat: pri- mum enim eadem in besia ejusdem Entozoorum generis species plures saepissime occurrunt, cujus rei exempla plurima in Ascaridibus et Taeniis invenies; quaenam tum praerogativam habeat, quaeso, quae: libet enim bestiae nomen prae se ferre poterit; se: cundo autem eadem ertozol species saepe in anie malibus diversis habitat, a quonam vero tali in cásu nomen petendum est? $i duae v. c. canis Taeniae sint, ütraqué T, canina audire poterit neque canis Strongylum appellarem ,. qui in lutia, phoca etc, similiter proveniat; Auctores hoc pass sim quidem nominibus characteristicis, vel aliunde quam ab habitaculo desumtis effugere tentarunt; longe plurima tamen nonnisi áb animalibus petita conservarunt, quod quidem 1nulto faciliüs fuit. Sed rationes dictae in omnia entozoa cadunt; spe: cie enim nova detecta; num in bestia; qua tibi visa sit, hüjus generis sola occurrat; annon in abis quoque animalibus degat; nunquam determi: naveris, ideoqué nomen a3 bestia, in qua entozoori reperiatur, desumtum semper postponendum,
Vel. 1T. D
50 -
Nomina entozoorum trivialia a variis rebus peti possunt, optime quidem a nota characteristica speciem designante, veluti a forma oris (Distoma heterostomnum, Ascaris osculata), vel capitis (Stron- gylus trigonocephalus), vel totius corporis (Disto- ma ovatum, lineare, flexuosum), vel partum ra- tione (Amphistoma macrocephalum, Distoma mi- crostomum). Totius corporis magnitudo, misi ab omnibus reliquis speciebus tibi cognitis maxime "recedit, nomina bona vix offert, toleranda tamen in Echinorhyncho Gigante, Strongylo giganteo, Áscaride pusilla, 'fTaenia expansa. Color, nisi privi quid continedt, postponendus est, nonnun- quam tamen v. c, in Ascaride maculosa, Disto- mate areolato satis bene indicatur. Auctorum nomina, tam a Gmelino et Zedero, quam a' me olim, licet rarius adhibita, omnino exclu- dantur, si enim Taenia Froelichii, Ascaris Werneri aut Redii nuncupatur, hoc nihil cha- racteristici continet, ct cum species a plurimis secundum hospites vocátae sint, paradoxi quid habet.
Omnium specierum nomina triviala bona condere difücultate non caret, ideoque in iisdem faciles simus et si species quaedam v. c. elegans aut affinis dicatur, vel si nomen diu receptum fuerit, v. gr. 'Taenia Solium, Distoma Aepaticum, licet minus bona, retineantur. Entozoorum sal- tem nomina, qualia in hoc opere proposita inve-
51
nies, plantarum aliorumque animalium trivialibus, a Linnaeo et reliquis auctoribus exhibitis, non postponenda videantur.
Species dubias ab animalibus, in quibus re- perta sint, nomina accipere debere , non est, quod moneam: qui enim aliter nominentur, quarum characteres nos fugiunt? Simulac vero hi inno- tescant, nomina etiam convenientia iisdem tribuan- tur, Forsan species dubias omnino supprimere . quidam praeferrent, sed iisdem indicatis naturae curiosi forsan ad animalia, in quibus habitare di- cantur, attentius examinanda incitantur, ideoque singulas sedulo enumeravi.
De synonymis pauca addere liceat, in quibus tradendis nimius forsan fuisse videor, Eadem in opere, quale exhibere tentavi, pleniore rescindere variis ex caussis non oportebat. | Primum enim ejusdem speciei nomina apud auctores diversos diversissima non raro occurrunt; horum, quod sciam, nullum a me omissum est, ut omnia col- lecta, et qua opus fuerit explicata, habeas, Secun- do auctores omnes omnium in manibus non sunt, ut lectores itaque varii his illisve potissimum utan- tur synonymis, neque oinnibus eadem superflua videantur. Tertio vero synonyma quam plurima ab auctoribus mendose allata sunt, omnia itaque .denuo contuli et castigavi, ut ne decem quidem hoc in volumine occurrant loca, mihi non visa,
ps
52
eademque semper indicavi, Libros tamen histo- riam naturalem integram vel totam helmintholo- giam tractantes nihilque nisi nomina vel characteres ab alijs mutuata sistentes, omisi, ne fines transgre- derer, hinc e cl. Boscii Helminthologia species novas tantum attuli; neque Blumenbachii, Cuvierii, aliorumque institutiones laudavi. Sy- nonyma ceterum ordine chronologico enumeravi, licet insolitum sit, Reliqua textus habet.
NX E LE
PARS IE
ENUMERATIO SPECIERU M.
Turrigeros elephantorum miramur humeros tau- . rorumque colla et truces in sublime jactus, tigrium rapinas, leonum jubas, cum rerum natura nusquam. magis, quam in minimis, tota sit. Quapropter quae- 50, ne haec legentes, quoniam ex his spernunt multa, etiam relata fastidio damnent ,| cum in contemplatione naturae nihil possit videri supervacuum.
Prrx. Hist. Nat. ]. xx. c. 2.
——ó m — A ORO DONO C (ONCOOO E À——
OigDnoSbL BEES MA SCTquO:bD:.E, X
o WVEdYGünyor
Corpus teres, elasticum, subaequale, | Os. orbi- eilare,
i. Eua aEDINENsIS, Gmel. Filaria: longissima, margiue oris tumido, caudae acuinine inflexa. Velschius de vena medinensi. Bibl n. 206. Raempfer de dracunculo Persarum. ib. n. 208, 209. Grundler de verme medinensi cum icone pro- pria. ib. n. 211,
Linné Syst. Nat. ed. XII. p. 1075. n. 3. Gordius
medinensis. :
Gmelin Syst, Nat. p. 5059. n. 1. Filaria medi- nensis. :
Tableau encycl, tab.99. fig. 5. Gordius medi- nensis.
Modeer (Bibl. n. 629.) Furia medinensis, Germanice: Dex Medinawurm, der Guineische Fadenwurm, Haarwurm, Hautwurm, Nerven- wurm, Beinwurm, Nestelwurm, der Guineische
56 ,
Drache. Holl. Huidworm, Beenworm, Guineci- sche draahje. —4rgl. The hairwornn, The Guinea- Worm, Gall. Le dragonneau, le ver de Guinée. Hispan. Culebrilla. | xí Hab. in Aominis tela cellulosa subcutanea, plurimis locis, praesertim tamen in pedibus; raris- sime sub Oculi conjuünctiva, —Vermis in Asiae et Africae regionibus torridis quasi endemius, in Eu- ropa et America nonnisi in hominibus illic malo alfectis observatur.
Descr. Vermis 2 — 8 — 12 pedes longus, nisi complurium longitudo hac mensura simul ex- primitur; chordae mediocris crassitie; coloris albi- di, in spiritu vini flavescit.
Corpus aequale; caput labio suctorio tu- mido; ore orbiculari parvo; cauda- unco inflexo instructa. |
De parübus corporis Kaempfero dictis, de vivendi ratione, incremento, aetate, noxa et me- dela conf. Vol.l. p. 245; p. 525. 3351, 8444 547; p.465 et 511. Vermem ad Entozoa pertinere ibi- dem p. 378 demonstravi. Scriptores plurimos in Bibl. n. 204 — 296 et 465 laudavi, inter quos RKaempferus et Grundlerus eminent. Icon Velschii fere ubivis, Grundleri a Kratzen- steinio (Bibl. n. 550.) repetita.
Obs. i. Nomen triviale antiquitus receptum conservavi, licet vermis non solum ZWedinae oc- currat, et aeque bene Filaria zropica aut elongata dici posset.
$7
Obs. ». Grundlerum secutus labium ca- pitis suctorium et tumidum in diíferentia specifica adduxi; caput tamen ulteriori examine indiget, et totius vermis anatome desideratur. Conf. spe- ciem insequentem, quae huic maxime affinis, nisi eadem est, |
.9. FiraniA GnaciLIs, R. Tab.I. Fig. 1,
Filaria: ZJongissime utrinque subattenuata, capite obtuso, caudae apice acuto reflexo.
Hab. In Simiae Capucinae cavo abdominali amiciss, Albers specimen unicum reperit, quod benevole mecum communicavit. Conf. Obs. 5.
Descr. Vermis albus, ultra undecim polli- ces longus, fili tenuis crassitie.
Caput obtusum; ore minutulo instructum ; corpus aequale utrinque parumper attenuatum; eauda brevis, tenuissima, depressa, apice acuto zeflexo, ... |
Obs, 1i. Vermem istum tantopere gracilem esse, mireris, cum reliquae Filariae, duplo triplove breviores, multo crassiores sint,
Obs. 2. Cum Filaria medinensi, quam non- nisi obiter inspicere licuit, valdopere convenire videtur, ut s Grundleri iconibus aliquid detra- . heres, pxo eadem forte specie haberes: varii saltem vermes (Trichocephalus, Cysticercus) in homine et simia iidem occurrunt.
Obs. 5. Siniarum Filariae rarae non sunt. Viborgius in indice musei Schol. Vet. Hafn.
EI
38 | ;
(Bibl. n. 77.) p. 255. n. 5. Filariam omenti Simiae ' Capucinae habet, quam autem in nota addita cum equi et falconum Filaris confundit. Quensel (Bibl. n. 228.) in Sàmiae JMydae cavo abdominis Filariam reperit, sed descriptam non dedit. Filarias in Simiae Panisci abdomine sibimet obvias Dau- benton (Historie der Natur, T. Vill. P. I. p. :4, 15, 20. Tab. 2. Fig. 5.) refert, copiosas, tenues, utrinque acutas, quarum maximae tredecim polli- ces longitudine, lineae vero quartam partem dia- metro transverso aequarent. Has copiose a Dam- pierre quondam in ejusmodi simiis repertas esse addit, Camperus etiam in eadem simiae specie saepius invenit, von den Hrankheiten der Thiere, p.46. Conf. etiam Bibl. n. 227.
$. FiLARIA ATTENUATA, Rh.
»
Filaria: utringue obtusa, postice attenuata,
Redianim, viv. p. 150. vers. lat, p. 225. Lom- brichi, i Pallas N. Nord. Beytr. Ll, 1. p. 85. Ascarides,
G melin Syst. Nat, p. 549. n. 7. Fil, Cornicia, .Zeder Naturg. p. 59. F. cornicis, Rudolphi in Wiedem, Archiv, Bd. HII. St. 9,
p. 5. F. attenuata.
Hab. HKedi in Corvorum et cornicum dua- rum (specie diversarum) cavo abdominis; Pallas in cornicis cavo pectoris et pulmonibus repererunt; ipse in Corvi Cornicis abdomine septem specimina
Novembr mense offendi.
59
Descr. Vermis unum cum dimidio ad sex pollices longus, crassiusculus, albus, canali ali- mentari obscuro translucente, tener, ut intestina facile prorumpantur.
Corpus aequale, utrinque obtusum, caudam versus attenuatum, — Os orbiculare, In altero spe- cimine tuberculum ante caudae apicem situm, for- san vulvam, observavi,
Obs. Neque Redius neque Pallas descri- pserunt; ille corvorum vermes humore quodam pel- lucido repletos refert, in quo viscera facile perspi-
cerentur,
4. FinaniA OBTUsA, R.
Filaria: capite acutiusculo, cauda obtusa. Rudolphi in Wied. Arch, IL 2. p. 5. F. obtusa. Zeder Naturgesch. p. 56. F. obtusa.
Hab. Iu Zirundinis rusticae cavo abdominis
specimen unicum Majo mense reperi.
Descr. Vermis duos cum dimidio pollices
longus, craesiusculus, valde elasticus, albus.
- Corpus aequale, — Caput acutiusculum, ore orbiculari parvo. Cauda obtusa. Zubus cibarius rectus, ovariis circumpositis.
5. FrLARIA TRUNCATA, HR. Filaria: capite truncato, eaudae eodem cras.
Soris acumine brevissimo obtusiusculo.
Hab. In Tinzeae Padellae larva Augusto mense repertam cl, Nitzsch misit.
6o
Descr. Vermis quinque pollices longus, te- nuis, albus.
-
Corpus aequale. Caput contractum obtusissi- imum ve! potius truncatum. | Cauda eodem cras- 1 sior, obtusa, acumine brevissimo, obtusiusculo, . fere papillari.
Obs. Plura in verme in spiritu vini servato detegere non licuit, ideoque num aliorum insecto- rum Filaríae huc pertineant, me fugit.
. 6G, FizARIA ovaATA, Zed,
Filaria: corpore antrorsum attenuato, ca- pite ovato, cauda rotundata,
Goeze Naturgesch, p. 126. Tab, VIII, Fig. 1— m^ Gordius.
Schrank Verzeichn. p. 2. n. 8. Filaria gobionis. G m el. Syst. Nat. p. 50537. n. 74. Ascaris gobionis. Tableau encycl. Tab. 29. fig. 7— 9. (ic. Goez.)
Gordius piscium.
Zeder Naturgesch. p. 56. Filaria ovata. p. 124,
Fusaria gobionis.
Hab. circa Cyprini Gobionis hepar, Majo, Ju- lio et Augusto a Goezio reperta, |
Descr. Vermis tres quatuorve pollices longus, albus, tener, ut cutis facile disrumpat.
Corpus aequale, parte tamen capifi proxima attenuata; hoc, quantum ex Goezii icone lau- data (fig. 2.) dijudicare licet, ovato, caudae apice rotundato.
61
9. Fitamia CaPsULARiA, R; | Filaria: ore orbiculari marginato , cauda obtusa cum acumine, Linné Syst. Nat, ed. XII. p. 1075. n. 4. Gordius marinus. Bloch Abhandl. p. 55. Tab. 8. fig. 7 —10. Gor- dius harengum. Schrank Verzeichn. p. 9. n. 52. Ascaris Haren- gum. Gmelin Syst. Nat. p 5057. n. 72. Áscaris ha- lecis. : .Q. Fabricius in Dansk. Selsk, Skrivt. IIL 2. p. 55 — 55. Cucullanus Halecis. Zeder Nachtrag, p. 15. Tab.l. Fig. 1—6,. Capsularia halecis. Ejusd. Naturgesch. p. 56. Tab. L. Fig. 7. Caps. hal, Rudolphi in Wied, Arch.lL 9. p. 5. Filaria Capsularia.
Hab. in Clupeae Harengi abdomine, intra vie scerum, praesertim hepatis, tunicam internam com- plicata, saepe gregaria; rarissime in tubo cibario,
Descr, Vermis pollicem diniidium integrumve longus, fili mediocris crassitie, albus,
Corpus antrorsum paullisper attenuatum, ce- terum aequale. Os orbiculare marginátum, in mot- tuis quasi tubercülo cinctum; quale Zederus l.c. fig. 6. depinxit. Cauda obtusa cum acumine brevi papillaeformi. Zederus in speciminibus duobus gracinoribus (maribus) spiculum bteve arte
62 "
apicem caudalem observavit. ^ Cazalis intestinalit rectus, superne in ventriculi speciem ampliatus, Feminae magis turgidae cutis facilius disrumpit.
Obs. 1. Zederus vermem istum proprii ge- neris, neque Filariis adnumerandum censet, sed eundem antice subattenuatum et acumine caudali instructum esse, non obstat, quo minus cum his conjungamus, in quibus cadem non raro observan- tur. Speciem céteroquin membrana (peritoneo) involvi, non majoris est ponderis, ejusdem enim generis species saepe vitae ratione aliena utuntur, ut quaedam liberae, aliae sacco inclusae degunt, Tubus intestinalis in'ventriculi speciem incrassatur, quam in reliquis nondum observamus speciebus, sed tubi cibaril ratione habita, Ascarides pariter valde inter se differunt, neque ejusdem a forma. vulgari aberratio characterem genericum offert,
Obs. v. CL Fabricius Zscaridem Clupea- rum n. 77. cum priori simul obviam distinguit. Conf. Filariam piscium n. 929.
Obs. 5. Vermis vitae satis tenax est, ut per octiduum in frigida conservaverim, et Filarias in harengis congelatis rigidas et glacie tectas frigida affusa reviviscere viderim,
8. FinanrA PAPILLOSA, BR. » Filaria: ore orbiculari colloque papillosis, cauda incurvata.
S. Paulli in Bartholini Act. Havn. L p. 57. Vandelli (Bibl. n. 56.) cum ic.
65
Bourgelat conf. Bibl. n, 198. Abilgaard in Zool. Dan. Vol. III. p. 49. t. 109.
Jig. 12. a — c. Gordius equinus.
Gmelin Syst. Nat. p. 5059. n. 18. Filaria equi.
Rudolphi in Wied. Arch. HI. 2. p. 2. F. pa- pillosa.
Zeder Naturgesch. p. 57. F. papillosa.
Hab. in equi pectoris, sed praesertim abdomi- nis cavo, ubi saepius reperi; in ejusdem tela peri- toneum inter et musculos cellulosa, in intestino- rum cavo (quod semel etiam me praesente Berolini observatum est), inter duram et vasculosam cerebri meningem, Abilgaard; in equi oculo, conf, Bibl. n. 464.
Descr. Vermis duos ad septem usque pollices longus, tertiam circiter lineae partem crassus, co- loris cinerei, vel subfusci, elaeticus. !
Corpus subaequale, postice attenuatum. Caput exiguum, obtusiusculum, (minus acutum ac ab Abilgaardio sistitur): ore orbiculari papillis seu tuberculis cincto. In col/o seu aliqua ab ore distan- tia (minore tamen quam in Abilgaardii figura) tubercula octo vermem cingunt, Caudae apex te- nuiorincurvus, Ante hunc in specimine graciliori spiculum tenue (membrum masculum) eminere vidi;
-tubercula vero, quae cl. vir in plerisque individuis ibidem detexit, et fig. c. depinxit, nunquam vidi, licet vermem vario anni tempore repererim. In Fi- laria attenuata, supra n. 5. dicta, simile quid tamen observavi, ut ejusmodi tubercula vu/vam designent.
64. |
v
Tubus cibarius ab ore rectus decurrit, postea vasis genitalibus, facile hic illic verme disrupto prolaben- - tibus obtectus delitescit. — ^.
Obs,i, CL Abilgaard vermem, quem l, c. ad Gordios retulerit, commode ad Strongylos aman: dari posse (Dansk. Selsk. Skriot. L. 1. p.98. vers. germ. p. 26.) perperam contendit, ab iisdem enim toto coelo distat, |
Obs. 9.. CL vir Filariam nostram noh solum locis dictis, sed etiam in cavo trunci arteriae me- sentericae anterioris, in arteria aspera, in ductu thoracico occurrere, quid ? quod in nonnullis mot- bis cutem perforando e corpore egredi, raro tamen equis morbos inferre tradit. Haec qua partem fal: sissima, in arteriis enim! non Filariae; sed Strongyli armati occurrunt, et iidem forsan reliquis etiam lo- cis visi sunt, unde cl. vir Strongylis pro Filariis ju: nioribus habitis has cum illis confudisse videtur.
Quod Filarias autem attinet cutem perforantes, errorem gravissimum subesse suspicor, Galli eriim, Chabert et qui hunc secuti sunt, plurimi, Stron- gylos cum Filariis, utrosque cum crinonibus sive comedonibus confundunt, indeque fabulas non paus cas de vermibus nostris (quos cum Strongylis mi- ^noribus simul sumtos Crinons vocant) referunt; nullus saltem, quod sciam, Filarias nostras ex core pore equino prorumpentes observavit; et cl. Abil- gaard, Galiiam adeundo cognitione helmintholo. gica forsan parum imbutus, errore ibidem propa- gato seductus fuit,
65
Obs,5. Viborg (Ind. Mus. Vet. Hafn. p.255. n. 5.) Filariam equinam, Setariam esse refert, sed in cavo abdominis equi, simiae, falconis occurrere perperam addit, harum enim Flilariae distinctis-
-—
simae.
FitARIA coRoNATA, B,
Filaria: capite nodulis tribus coronato, cor.
pore subaequali utrinque obtuso. Frisch in Miscell. Berol. T. III. p. 46. Lumbrici. Pallas de intest, (Frischii tantum observationem refert.) Bloch Abh. p. 51. sub Áscande Adis Goeze Naturgesch. p.9o. Tab.95. fig. s sub Asc. Ácu. G m el. Syst. Nat. p. 5053. n. 53. Asc. coraciae, . Tableau encycl. Tab. 50. fig. 12 — 14. (ic. Goez.)
Asc. coraciae.
Zeder Naturgesch. p.119. n. 64. Fusaria Co. raciae,
Hab. sub Coraciae Garrulae cute jugulari, vere sus aures, vel: inter coli musculos. Frisch, Bloch, Goeze. Specimira mea ab am. Braun accepi, qui ibidem reperit.
Descr. Vermis unum duosve pollices Ichgds, fili mediocris crassitie, albus, pellucidus, tener, ut interanea facile prorumpantur,
Corpus subaeqüuale, utraque extremitate subat- tenuata, — Caput obtusum papillis sive tuberculis tribus obsoletis terminatum, , Cauda: maris acu-
Vol, II. E
66
mine brevi obtuso, ante quod spiculum breve cylin- dricum obtusum emissum; feminae majoris acu- mine brevi recto obtuso. Ovaria prolapsa speciem exhibuere, qualem in nullo praeterea entozoo vi- disse memini; maculis nimirum oblongis translu- centibus, quibus ova elliptica medio obscura affixa essent, undique interne exasperàta erant, ut bas maculas pro totidem cotyledonibus babeas. Conf. Obs. in Filariam alaudae n. 25.
Obs. 1. Unico in specimine graciliore, for- sanque juniore cauda acuta erat.
Obs. ». Cl. vii Filariam nostram pro Asca- ride habuerunt, sed quae retuli, huc pertinere, sa- tis docent. |
Obs. 5. Vita horum vermium, Blochio Goezioque testibus, fugacissima est, ut aeri vel aquae comunissi aliquot horae sexagesimis elapsis moriantur.
10. FiLARIA ACUMINATA, RH.
Filaria: capite quadrinodi, cauda obtusa ciun acumine recto,
Goeze Naturgsch. P- 127. "Tab. 8. Fig. 4 — 6. Gordius.
Schrank Verzeichn. p. 5. n. 11. Filaria Nuptae.
Giunelin Syst,. Nat. p. 5041. n. 15. Filaria lepi- dopterorum. y. Phalaenarum, à, nuptae.
'Tabl. Encycl. t. 29. fig. 10 — 12. (ic. Goez.) Gor- dius larvarum.
Zeder Naturgesch, p. 57. Filaria uncinata.
67 Hab. In JVoctuae INNupfae latva Goezius octodecim specimina reperit. rt Descr.. Vermis bi - tripollicaris, crassiusculus. Corpus aequale utrinque obtusum; caput no- dulis quatuor obsitum; cauda acumine recto et tenui aucta, v * Obs. Zederus in differentia specifica, quam &olam exhibet, labium oris plicatum refert, neque capitis nodulorum. mentionem facit, ut mendum subesse suspicares. Cauda aeque parum uncinulo terminata dici potest, cum cuspis illa caudalis re- cta neque curvata sistatur: quo commotus nomen triviale mutavi, | Conf, Filariam n. 53,
4
11. FILARIA PLICATA, KR.
Filaria: eapite attenuato, labio oris plicato; cauda obtusa.
.Zed. Naturgesch, p. 55. F. attenuata. —J Hab. in Erucis. Zeder.
Obs. CI. Vir neque erucas, in quibus vermem. repérerit, determinavit, neque hunc descripsit, dif- ferentia tamen specifica privam esse speciem docet, Nomen triviale speciei supra n. 5. dictae olim a me impositum, huie iterum reddere non potui, unde mutavi.
ig. FiLARÍIA ALATA, bu Filaria: antice incrássata , capite .constri- cto; cauda acuta, incurva , margine alata. Hab. Inter Simiae Maimonis ventriculi tuni- cas a se repertam am. Albers misit, E 3
68
( 1
iat. albus. i Corpus .subaequale,. antrorsum parum incras-
: Descr. Vermis pollicem longitudine superans,
satum; caput constrictum sive parte corporis pro- xima. tenuius.;..ezuda ácuta, incurva, membraua tenui utrinque alata.
Obs. . An vermis huc vere pertineat, dubitare licet, nunc saltem temporis huc referri oportet. js
tijerho 5 Ld r
ooSpecies dubiae.
Species hactenus enarratas plurimam partem ulteriori disquisitione indigere, non est, quod mo- neam, inque vermibus simplicissimis characteres sufficientes nonnisi difficile eruuntur. Plurimae vero supersunt species , ab auctoribus, ut olim mos erat, simpliciter indicatae, neque ullo modo de- scriptae, ulteriori examini relinquendae, quo inse- ctorum multorum Filariae accedunt, vage descri- ptae, (a posteris. forsan ad paucas species redu- cendae, |,
15. FibaRrA VurPIS. |. j Camper, von Rrankheiten. der /Tbiekgs p. 46. se in; vulpis abdomine. vermem | reperisse tradit ^ quem cum simiarum Filaria comparat. An ta- '
men Áscaris?
14. FiLAniA LroNis, Redi Anim. viv. ]- 25. vers, "itd lab.g. hg. 9. , ^. A^
: Gmelin Syst. nat. p. 5051. n. 10. ,Ascaris leonis, ib. p. 5040. n, 2. Filaria leonis.
69
Zeder Naturgesch, p. 59. Filaria leonis. p. 115.
Fusaria leonis, |
Hab.sub Leonum pelle. Redi.
Descr. Pedem longitudine excedit, specie insequente paullo crassior, et si Redianae iconi fides habenda est, utrinque attenuatur,
Non confundenda videtur cum Ascaride (leo-
nis) leptoptera, infra suo loco dicenda.
15. FirAnaiA MusTELARUM, : Redi Anim. viv. p.24, 25. Tab. 9. fig, 5. vers.
P. 34-
G m el. Syst. Nat. p. 5040. n. 5. Filaria martis. Zed. Naturgesch. p. 59. Filaria marzis.
Hab. infra pellem et inter musculos Zustelae Foinae, Martis et Putorii. Redi.
Vermes vario anni tempore , saepeque maxima copia (ut 200 et 250 in unica Foina vivos numera- verit) Redio occurrerunt, unam duasve spithamas lengi, tenues, albi, secundum iconem altera prae- sertim extremitate attenuati,
Obs, 1. Cl. Rossa (Bibl. n. 229.) Martis ver- mes perperam ad Filariam medinensem refert,
|. Obs. *. Gordius martis Werneri, de quo in appendice hujus partis sermo erit, cum Filaria dicta nequaquam confundendus,
16. FirantA Lrronrs. Pallas N. Noxd. Beytr. L 1. p. 82. Gmelin Syst. Nat, p. 5040. n. 4. Filaria leporis. Zeder Naturgesch. p. 59. F. leporis.
/
ES ;9
Hab. In Rossiae regionibus australibus .7e- porem haud raro círca regionem lumbarem et coxam Filariis obnoxium esse, Pallas, * i7. Firanra AQUILAE,
Redi Ánim, viv. p. 146. vers. p. 218. G mel. Syst. Nat. p. 5055. n. 26. Asc, aquilae, Zeder Naturgesch. p. 118. Fusaria aquilae.
Filarias in falconibus vulgatissimas, aquilis vero non esse; semel tantum se in Áquila regia (Falcone leucocephalo, Linn.) inter peritoneum et abdominis muscnlos, vermes paucos, rubros, qua- tuor digitis transversis haud longiores reperisse, Redius refert.
19. Finania Farcosvm.
1
Velsch de vena med, p. 157.
Redi Anim. viv. p. 145. vers. p, 216, - Pallas N. Nord. Beytr. I. 1. p. 95.
Gmelin Syst. Nat. 5040. n, 5. Filaria falconis. Zeder Naturg. p. 58. Filaria falconis,
Vermes ltalis Filandre dicti, diu cogniti, none dum descripti.
Hab. In omnium Zalconum, tam ferorum, quam domesticorum, speciebus, praesertim circa pulmones, rarius in abdomine occurrere, Redi;. circa abdomen et femora falconum, Pallas.
Ulnae tertiam partem longas, chordae crassitie, albasque esse, Redi,
Obs. Gordias Falconis Miivi a Goezio de- tectus, in appendice dicendus, hac cum Filaria non confundendus,
-
19. Firanra Srncis.
hedi Anim. viv. p. 147. vers. p. 219.
Pallas N. Nord. Beytr. I. 1. p. 85.
Gmelin Ssst."Nat. p. 5040. n. 6. Filaria strigis.
Zeder Naturgesch p. 59. Filaria strigis.
. Hab. in s£trieibus sub capitis pelle, circa aures, Redi, Pallas. Ipse saepissime plurimis in spe- ciebus frustra quaesivi.
Vermes Filariis Falconum dictis multo brevio- res, sed parum crassiores esse. Redi.
20. FitaRgiA CorrvR&roxis. Rossa, cont, Bibl. n. 22
Hab. sub Lanii collurionis pelle. Rossa.
Obs. Àn ad Hamulariam cylindricam per- tinet ? » 21. FiLaARIA CxcNr.
Redi nim. viv. p. 145. vers. p. 215. Gmelin Syst. Nat. p. 5055. n. 54. Ascaris Cygni. Zeder Naturg. p.119. n. 66. Fusaria cygni.
In Cygzi macie confectiycavo abdominali R e- dius ultra ducentos vermes, spithama longiores, tenuissimos et albos; multos vero similes in ejus- dem bestiae tubo cibario et intestinis coecis reperit,
22. FiraR:A ÁXxarris. Paullinus (Bibl. n. 250.) Filariam circa anatis Cor variis gyris circumvolutam reperit,
25. FxranRiA, Cicoxiar. Redi Anim. viv, p. 150. vers. p. 275.
72
Schrank Verzeichn. p.2. n.7. Filaria Ciconiae, Gmelin Syst. N. p. 5040. m 8. F. Ciconiae, Zeder Naturg. p. 59. F. Ciconiae. Hab. sub pelle et in abdominis cavo 4rdeae Ciconiae, Redi, Vermes sub ciconiae pelle reperti colore adeo rubro ac igneo, ut fulgentissimae cinnabari non cedant; quatuor digitos transversos longi, ea fidium chorda, quae media vocatur, non crassiores; sex .ejusdem generis vermiculi, sed paullo crassiores atque longiores, non minus rubri, in abdominis cavitate. Redi, Obs, Vermes a cl, Rossa (Bibl, n, e29.) sub Ciconiae nigrae pelle reperti huc forsan pertinent,
24. FILARIA ÁRDEAE CINEREAE,
Filariam in Zrdea cinerea prope pedis tendinem a se repertam cl. Braun misit, tenuissimam, utrin- que obtusam, pollicem circiter longam ; vini vero spiritu avolato, vermeque fere exsiccato speciem determinare non ausim. Habitaculum vero, quo. minus tacerem , dignüm visum,
25. FirARíA ÁLAUDAE, Velsch de vena med, p. 157. 5g. a. b, d, Dra-
cunculus, , Goeze Naturgesch. p. 125. Gordius. Zeder Naturg. p. 59. Filaria alaudae, Hab.in Alaudis. In renibus (fig. b.) et he- pate (a.) enatos factoque circa oesophagum transitu,
ventriculo undique circumvolutos Velschius sae-
73
pius observavit; fig. d. Dracunculos ex alaudae in- testinis sistit. Go ezius Filarias duas circa alau- dae ventriculum reperit, |
Descr. Vermis tri-quadripollicaris, griseus, capite caudaque vix dignoscendis. Alteri specimini a Goezio reperto intestinum prolapsum erat, cine- reum, punctis nigris obsitum, quae ovula haud visa sunt, Ovara sive potius cotyledones credide. rim, quorum in Ziaria- coronata mn. 9. mentio- ncm feci,
26, FiLARIA STUnNr. Pallas N. Nord. Beytr. I. 1. p. 85.
Hab. in Sturmi cavo pectoris et pulmonibus. Pallas.
Obs. CI. vir Filarias n. 5, 16, 18, 19 et 96. dictas ad eandem speciem, hanc vero ad Ascaridis genus pertinere suspicatur, quod utrumque aeque falsum videtur,
27. FirARIA CanDUELts. " Velsch de vena med. p.157. fig. c. Dracun- culus. | Hab. In Frizgillae Cárduelis coxa a Spige- lio repertam esse, Velschius tradit.
28. FirAR:iA Corvunnr. Bosc hist. des vers. T.1I. p.49. Tab. 12. Fig. 6. F. colubri. Hab. in Colubri speciei americanae intesti- nis, Bosc.
7Á
Vermis quinque circitér pollices longus, brun- neus, capite attenuato, magis pallido. Bosc. An vere tamen Filaria ? ?
29. FiLARIA D iLrUN. (A
Linné Syst. Nat. ed. XII. P. 1075. n. 4. NM Gor- dio marino.
Houttuyn Linn. Natursyst, Vol. VI. P. I. p. 55. Tab. I. Fig. 2. 5. Gordius marinus, in hepate Gadorum.
Muller Prodr. verm. n. 2578. Gordius marinüs.
Fabricii Faun. Groenl. p. 266. n. 241. Gordius marinus.
G m el, Syst. Nat. p. 5055. n.61. Ascaris marina,
Zeder Naturgesch. p. 121.n, 76. Fusaria marina.
Rathke in Dansk. Selsk. Skrivt. V.I. p. 66. Fila- ria marina. id Hab. in variorum piscium marinorum carne
muscular, cavo abdominis, hepate, membranis implicita. Descr, O. Fabricius vermi versus caudam attenuato, ceterum aequali, caput truncatum et os simplex tribuit, ut pro Filaria haberi debeat, qua- lem etiam Rathkius dixit, Color totus albus, nitidus, in majoribus tantum interanea granulata lucidiora transparent, extremitate postica obscuriore. Semper in plano spirali convolutus est, membra- nula tenuissima superne, quasi tecto, obductus, ex qua non raro cauda prominet. Fabricius. Idem pollicis duas tertias partes ad unum cum dimi-
,
75
dio pollicem longum : et quartam vel duas tertias lineae partes crassum in hepate Gadi Callariae et barba!i, inter appendices pyloricas Gadi barbati, in humore sanguineo super intestina. Salmonis ar- ctici, et in carne intra cutem abdominis PIeurozectis Platessoideae frequentem reperit; varietatem f. multo majorem, magnitudine lumbrici terrestris minoris, vivaciorem, totamque griseam, cujus ex- remitas antica quasi fissa (an 1deo Ophiostoma ?) àd appendices pyloricas Gadi barbati et in carne Gadi islandici salsi et applanati (attamen vivum !); varietatem vero y. magnitudine et habitu vulgari, giseam, cingulo albo (non tamen elevato) versus antica, in Gado barbato et Perca norvegica, hu- jusque hepate reperit,
Cl Rathke in Lophi piscatorii peritoneo sumuna copia, in vesiculis seu tuberculis ventri- culi Gadi 7Molvae externis et in Gadi Brosme vesi- culis subcutaneis reperit, Houttuynii uxor in Gadi 4eglefini hepate observavit,
Obs. 1. Gadus Brosme ejusmodi vesiculis verminosis infestatus Bolebrosme (id est: Brosme vesiculosus), vermis vero in piscium hepate etc, proveniens Queise vocatur, conf. G. Stroem Beskri- velse over Soendmoer. VoL I. Soroee, 1762. 4. p. 194. eu 7m
Obs.s5. Species plures procul dubio hac sub Filana latent, quacum Linnaeus etiam Filariam Capeulariam supra n. 7. dictam conjunxerat, Quae- dam cum hac forsan conveniunt,
56
$0. FiramiA COLEOFTERORUM. Lister in Philos. Transact. 1675. p.464. Hair.
* — worm. XE M oe
Listerus Filarias complures in aliquot co- leopteris invenit, quae non ulterius determinat, sed anglico nomine B-z!le indicat, quod praeter Scara- bàeum alia quoque coleoptera designat, Cum de talibus vero sermo sit, quae in horto effodiantur, Carabum omnino subintelligere licet. Vermes tres ad quinque pollices longi erant.
Obs. Pallas (Bibl. n. 14) locum male, et quidem Philos. Transact. n. 81. citavit, et Beetle Carabum verit, unde Gmelin (Syst. Nat. p. 5040. n. 12) et Zeder (Naturgesch. p. 59) Filariam Ca- rabi exstruxerunt; ab altcra vero parte Müllerus (Naturforscher 22. p. 65) filariam Scarabaei ha- bet, et Transact. IL. p. 49. laudat, ubi nihil tamen de eadem exhibetur, quem errorem Gmelinus (Ll c. n. 10.) et Zederus (l. c. p. 39.) reddide- runt, ut horum Filaria Scarabaei delenda sit, Conf, Bibl n. 449. de Taenia sic dicta Carabi.
31. FiLARIA SirpPHaE. Goeze Naturg. p. 128. Gordius. Gmel. Syst. Nat. p. 5040. n. 11. Filaria Silphae, Zeder Naturg. p. 59. F. Silphae.
Hab. in Silpha obscura. Goeze, qui descriptionem non addidit,
32. FiraniA CnRxsOsELAE TANACETI. Froelich im Naturforsch. 25. p. 108. Fil. Chrys.
Tanac.
727
|. Hab. In, Chrysoriela Tanaceti mortua vermis inaximami partem egressus a Froelichio (in pia- tea) repertus. AEOIUT a4 | Descr, Vermis fere decempolhcaris, tennis- eimus, albidus, valde elasticus. . Caput abruptum, vermisque maximam partem ,ex. Chrysomelae cor- pore egressus, rigidus et subsiccatus erat, -unde, quam cl. vir offert, descriptio valde manca est, ct membranam, quam refert, corporis lateralem et pel- lucidam, defigurationis obortae indicium haberem.
53. Firamia CnHRvsÓOMELAE ÁLNIE. Holten in Dansk, Selsk. Skrivt. IV. IL. p. 16,
Tab.5. fig. 1, . Fil. Chrysomelae:
Hab. In Czrysomela Z4ini, cujus abdomen inde. masime tumebat, specimina tria Holten reperit.
Descr. Vermis circa quadripollicaris, COr- pore tereti, fiiformi , extremitates versus attenuatoy capite RECTAM
Dentes, quos cl. vir depingit, papillas potius aut tübercula dixerim; conf. Filariam acuminatani
ib Ll
n. 10.
54. FiraARrA BupnzsT:s, i n E | Boucher. d'Abbeville (Bibl n. 241,)-in Bu- prestis specie reperit, neque descripsit. 55. FiramiA FonricurLAE. Filaria pro Taenia habita, conf, Bibl. n. 449. 56. FiLARiA LocusTAE. risch in Miscell. Berol. T. IV. p. 394.
78 : E
Frisch Beschreibung von Insecten Vol. XII. p 6. Roesel Insectenbelust. Vol. II. DOBN, TI^ Degeer Mém. Insect. T. IL P. L; p. 455i (Sulzer hist, insect. p. 81. cit. a Gmel.) | (Pallas it, L p. 226. cit. a Walchifo.) (Weichardt in N. rem Vol. b P. 52. cit. Walch. - (Schrank in N. Mannigf Vol. IV. p. 115. et .. 555. cit. Walch.) G mel. Syst. Nat. p. 5040. n. 15., Filaria IA ; Schrank Verzeichn. p. 2. n. 9.. F. locustae. oZeder Naturg. p. 39. F. grylli. Ha b. in Locusta viridissima, Frisch. In L, vqerrucivora,, koesel. Filariae saepe plures eadem. in Locusta, ad septem pollices longae, albae.
57. FirARIA CrncoriDirs, |
Roesel Insectenbelust. Vol. II. p.144
..Hab. In Cercopide spumaria Roeseliusg saepe unam alteramve Filariam reperit, ulnae ter. tiam partem non excedentem.
38. FirLAnIA ARAREAE. : Ea i : In 4Aranueae specie se Filariani quinque pollicarem reperisse, cl. Latreille, Entomologus Pari- siensis, mihi retulit.
59. FiranrA PHALANGIL In Phalaugii coruuti mare $eFilariam priori simí- lem detexisse cl. Latreille narravit.
79
4o. FirAnra Mowocrt.t. j Walch im Naturforscher 12. p. 64. Gordius, Gmel, Syst. N. p. soát. n. 14. Filara monoculi, Zeder Naturgesch. p. 59., F. monoculi.
Hab. In Jfonoculis apodibus mortuis Dux Schwarzburgo-Rudolstadensis Filariàs re: perit, quae cum Gordiis eodem loco in aqua reper- tis confunduntur. MP
Filarias pallidas, neque extremitatibus nigris consplcuas fuisse. Walch.
41. FrirARIA EnvcARUDM.
Werner brev. expos, Cont, I. p. 6. Tab. VIII, fig. 16 —19. Gordius erucarum, ^ (Schrank Beytr. zur Naturgesch. p. 98. Tab. 4. Fig. 1. ci. a Schrankio in opere insequ.) Ejus Verzeichn. p. 2. n. 10. Filaria erucarum. Gmelin Syst. Nat. p. 5041. n. 15. Filaria lepi- dopterorum. Zedex Naturg. p. 4o. Filatia larvarum. Wernerus in larva Papilionis Quercus Fila- riam albam quatuor cum dimidio pollices longam; JPapilionis Urticae flavo-griseam , sexpollicarem;: Pap. Polychlori albam sexpollicarem ; Pap. Betulae albam quinquepollicarem ; ZBombycis Cajae ruber- . rimam , quinquepollicarem ; Bombycis Quercus Fila-: rias tres albas septem ad octo fere pollices longas reperit, cujusnam vero erucac Filariam l. c. delinea- verit, non addit, omnes enim ad eandem speciem refert, Vermis utrinque attenuatus. | Caput labiis
e
80
tribus oblongis munitum, inter quaé cuspis eminet.
Cauda tenuissima in uncum (papillarem , R.) desi- nit, sub eadem vero foramen , canalis nutxitii exi- tus. Corpus substantia granulosa refertum. Goezius (Naturgesch. p.129.) ià Pyralís Po- manae larva Filariam. quinquepollicarem reperit, ."Roeselius. (Insectenbelust. Vol. I. Coll. III, pP: 20.) in erucis Sphingis Euphorbiae tres quatuorve Filarias sexpollieares; Bombycis Salicis (1b. Coll. IV. p. 64.) septempollicares ; similes (l.c.) in Papilio-. nis 4dntiopae; in Noctuae vero Psi larva, quam Gmelinus affert, Roeselius Filarias non in- venit, 'et Bombycem' purpuream,. quam in Vol. I. p. 75. n. 253. mendo nominavi, ; pariter deleas. Degeer (Mém. insect. T. I. p. 551. Tab. 54. fig, 6, 7.) in Bombycis 4lni et B. Ziczac larvis Filarias reperit. Y
Walch (Naturforscher 192. p. 67) in Papilio- nis Polychlori larva Filarias pallidas, longissimas et conglomeratas a se repertas refert.
Hettlinger (Bibl. n.258. et n. 448.) in Bom: bycis Trifolii larva Filariam tredecimpollicarem invenit.
Schrankii (Beytráge l. c.) observationes igno- ro; in entozoorum autem indice vermes non de- Scripsit. .
Obs. 1. Filarias istas omnes unam eandemque effingere speciem non contenderim, quaenam vero vel conveniant, vel discrepent, alüs dijudicandum relinquo. Goezius insectorum Fianas:ad unam
gi
omnes &pecie conveniré credit; sed supra allatae n; i n. 10; rl. 11; etc; hoc abunde »- fellunt,
Obs.2. Cl. Werner Filarias in tam arcto spatio, quale erucarum corpus sistat, contineri et vitam degere; non immerito miratur, seque, omni studio adhibito easdem in tam parvum iterum fe: digere volumen, non valuisse, addit. Erucae cete- rum iisdem infestatae segnius quidem moventur, sed voracissimae sunt, vermes vero vivo adhuc erücae embryone praesentiam non produnt: iietà- morphosi autem incipiente Filariae érucami deserunt, ilamque tollunt. WKoeselius Filarias Bombycis Salicis erucam mortuam perforasse, et horae quarta parte elapsa per quatuor foramina distincta prodiisse; egressas vero brevi post mortuas et exsiccatas fuisse tradit,
49. FrLARtA PnuRYGANEAE:
Degeer Mém. Insect, T. II. P. l. p. 555. icone
— exclusa; |
Gmelin Syst; Nat. p. 5041. n. 17. Filaria Phry: ganeac;
In Phryganearum latvis Degeer Filarias sae- pius reperit, albas, et longissimas; quas autem ex- tricare non potuit, sed extrahendo disruptas vidit; semel vero inter Phryganearum larvas Gordium aqua. ticum Linnaei in aqua reperit; et hunc cum Filariis pro eodem verme peiperam babituum in Tab. XIV. fig; 12 — 14; delineari curavit; tit icones istae neutiquam ad Filariam pertineant;
Vol. IT. k |
82
45- FiLARIA T£ENTRREDINIS, Torb. Ber.mann, in Vet. Ac. Handl. 1765. p. 170. Gm el. Syst. Nat. p, 5041. n. 16. Fil. tenthredinis. Hab. in Tenthredinum larvis. Bergmann. Non descripta. :
L
2o. Hamularia.
Corpus £eres , elasticum , subaequale. | Oris tenta- |
cula duo filiformia.
1i. HAMULARIA SUBCOWMPREssA Rh. Hamularia: subcompressa , antice attenuata, Treutler Obs. patholog. anat. p. 10. Tab. II. fig. 5 — 7. Ham. lymphatica. Jórdens Helminth. p.51. Tab. 6. fg. 9— 15.
(ic. Treutl) Ham. lymphatica.
Zeder Naturg. p.45. Tentacularia subcompressa.
Hab. In Aominis venere exhausti glandulis bronchialibus praeter naturam magnis, uti et vasis earundem absorbentibus Treutlerus hyeme 1789. primus et hactenus solus reperit.
Descr. Vermis pollicem plus minus Teig ; tenuis, fuscus, albido variegatus, postica versus sub- pellucidus.
Corpus teretiusculum, a latere subcompressum, antrorsum subattenuatum,; post mortem utrinque incurvatum. Caput non disunctum, apice obtuso terminatum, infra quem Aamuli duo prominent, '
Cau«ea cominua obtusa.
85
Hamuli secundum T reutleri iconem in alte: ro corporis latere (inferiore?) pone caput prominuli, basi non conjuncti sistuntur, hoc vero dubium vi- detur. Praeter hamulos vero, sive tentacula bre- via, teretia, quos cl. vir vasorum lymphaticorum tunicae internae aífixos videre sibi visus est, aliud capitis vel oris organon in conspectum non venit.
Obs. CGlandulas veras fuisse, quas cl. vir fig. 5, 4 arteriae asperae et bronchis adnexas delinea- vit, vix affirmaverim, conf. Vol. L p. 457.
,
2. HamuLARIA CYLINDRICA R. Tab. XII. Fig. 6.
Hamulariá: £eres , aequalis, utrinque obtusa.
Schrank Samml. p.251. n. 1. Tab. II. A. B. Linguatula bilinguis. |
Zeder Naturgesch. p. 45. Tab. I. Fig. ». Tenta- cularia cylindrica.
Hab. in Lanii Collurionis pleura, Schrank; ad ejusdem bronchia , rarissime, Zeder.
Descr, Vermis secundum Schrankii iconem A. unum cum dimidio pollicem longus.
Corpus teres, aequale, utrinque obtusum. Tentacula duo filiformia brevia, basi conjuncta, infra apicem anticum , (secundum Zederum, se- cundum Schrankium vero ipso ex apice,) ex rima tenui emittuntur, Aliud ostium non datur,
Zederus canalem intestinalem in tentacula terminari contendit, circa eundem ovaria, quae ex verme tenero, neque aérem, neque aquam frigi-
F 2
94 à / dam yel calidiorem ferente, facile prolabuntur et ova minima effundunt.
Obs. Conf. Filariam Collurionis n. 20. quae
huc forsan pertinet.
5. HaMULARIA NODULOSA li
"Hamularia: subtus plana, ore papilloso. Goeze Naturgesch. p. 126. Tab. VII. B. fig. 8 — 10. Gordius gallinae. Gm el. Syst. Nat. p. 5040. n. 9. Filaria gallinae. Tableau Encycl. tab. 29. fig. 4— 6. (ic. Go ez.) Gordius gallinae. ' Schrank Verzeichn. p. 1. n. 2. Filaria gallinae. ^ Ejus Samml. p. 251. n. 2, Linguatula unilinguis. Zeder Naturgesch. p. 57. Filaria gallinae. p. O1.
Capillaria semiteres.
Hab. in Gallinae intestinis, Goeze, Zeder; in ejusdem intestino recto, Schrank; conf.'obs. 5.
Descr. Vermis octodecim lineas (5chrank) ad duos pollices (Goeze) longus, tenuissimus, pilum tenerrimum referens,
Os sacci in modum intrusum, nodulis qua. tuor, quorum duo oppositi minores, clausilc; ex eodem (neque tamen semper) exseritur cylindrus longus tenuis, se£as duas minores tanquam ex vae gina emittens, Corpus retrorsum attenuatuin, ante extremitatem posteriorem infracium, oblique ex- currens, et acumine tenul obtuso et peilucido ter- minatum,
"^ Obs x. Corpus fere totum in Goezii icone
95
corpusculorum ellipticorum (an ovulorum?) serie duplici repletum sistitur,
Obs. 2. Goezii icon manca, cui descriptio nulla addita est, Zederum ad Filariam gallinae seorsim enugmerandam induxit, Capillariam vero cl. viri semiteretem (subtus planam, tubulo exsertili oris papillosi, cauda attenuato - rotundata) non dif- ferre patet, licet tubuli fabricam, Schrankio munus accurate descripsisse videatur, quo commo- tus vermem huc, neque ad Trchocephalum, cui proximus sit, amandavi.
Obs. 5. CL Froelich (Naturforscher 25, p.110. Zilariam Phasiani, imn Phasiani colchici intestinis a se detectam refert, duos cum dimidio pollices longam , capilli instar tenerrimam , albam, corporis parte postica vesicularum ovalium flave- scentium, imbricatim positarum, serie duplici re- pletam, Cum Goezii Filaria gallinae magnam prodere similitudinem , sed a se repertam antice tenuiorem, capite rotundato , cauda depressiuscula Obtusa instructam esse, monet; nihilo tamen minus eandem constituere speciem crediderim, antice enim rc vera tenuior est, unde etian| Zederus ad Ca.
pillarias sibi dictas retulit,
Species dubiae.
Species procul dubio plures ad hoc genus per- tünent, v.c. Gerdius Jfartis Wernero ei Gordius JMilvi Goezio dicu, ques autem utpote ambiguos in hujus Partis appendice enumerabo. Linguatulz
a6 ^
trichocephala Schrankii Trichocephalis inserta est, eorumque speciem primam constituit,
5. drichocephkalus. Corpus teres, parte antica eapillari, Os orbículare,
4, ^ Inermes
1. TRiICHOCEPHALUS CAPILLARIS B,
Trichocephalus: capite acuto, parte te- nuiori corpore curvato breviori, cauda obtusa.
Schrank in Vet. Acad. N. Handl. 1790. p. 119.
n. 5. Trichocephalus anatis.
Ejus Samml. p. 252. n, 5. Linguatula trichoce- phala.
"Zeder Naturgesch, p. 61, Tab, I. Fig. 8, 9. Ca- pilaria tumida.
Hab. in intestinis coecis Zrseris, Schrank; Auatis Querquedulae, potissimum Iunio et lulio, Zeder.
Descr, Specimina plurima, sub nom. Fila- riae 4nseris a cl. Nitzsch missa, pollicem circa dimidium longa, contorta, pilum tenuissimum re- ferentia, alba.
Caput acutum, ore inconspicuo. Pars capil- laris xeliquo corpore, in quod sensim transit, bre- vior, ductumque medium (intestinum) continet, Pars erassior apice obtuso terminata, ovis ellipti- cis farcta. - Maris organa non vidi.
Obs, Linguatulam Schrankii trichocepha-
lam, corpore retrorsum incrassato, apice acuminato, Ld
" ^
67
huc pertinere, dubium non est, licet cl. vir, verme disrupto, vàsa quatuor longitudinalia (qualia non vidi, et quae certe ovariorum partem constituunt) apparere referat, et de lingua subexserta, quam aeque parum observavi, loquatur. Num vero Ca- pilaria tumida a Zedero (teres, capite tumido, cauda obtusa) detecta, et Schrankio, qui Tri- chocephalum anatis olim dixerit, communicata, eadem omnino sit species, utrum affinis, ob caput tumidum, cl. viro dictum, pro certo affirmare non ausim. Idem quidem auctor (Naturg. p.60. (. 101.) Caypillarias in galnis, enseribus, anatibus et cor- vis glandariis occurrere tradit, sub specierum vero enumeratione Capillarias tantum Anatis Querquedu- lae (hoc loco) et gallinae (inter Haimularias nobis dictam) exhibet, ut num anseris Capillariam pro specie peculiari habuerit, nec ne, nos fugiat. Conf, obs. in speciem insequentem.
3. TRicHocEPHALUS TENUIssIMUS Rh.
Trichocephalus: corpore maris feminae-
que contorto , parte capillari reliquae subaequali. Rudolphi in Wied. Arch. IIL c. p. 4— 6.
Trich. tenuissimus. | |
Hab. In Strigis Bubonis intestinis coetis se- decim specimina (quorum unicum masculum) lulio mense reperi.
Descr. Mas sex circiter lineas longus, te- nuissimus, postice incrassatus. Caput acutum, ore non conspicuo. artis capillaris in crassiorem
698
transitus fere insensibilis, nisi quod apertura eo loco subesse videatur, Cauda obtusissima; ante hujus apicem £ubulus cylindricus, brevis, ex quo stylus duplo longior (genitale masculum) eminet. Stylus iste. trans tubulum progressus vasi seminali inseritur, quod in aliqua ab apice caudae distantia oboritur et in corpore desinit.
Femina pollicaris: et ultra. - Caput absque ostio distincto. | Collum sive pars capillaris superne tractum intestinalem vix prodit, inferne melius dignoscendum, versus corpus striis transversis in- signem. Corpus a collo, margines si spectas, in- sensibili modo oritur, internis vero partibus, ovario scilicet moniliformi, discrepat. | Uwe
JMMotus ac vermium hujus generis reliquorum idem observatus , collum scilicet varie contorquetur, corpore sive parte postica fere immoto. ^ . *
Obs. Species ista antecedenti proxima, geni- tali tamen masculo et reliquis notis quibuscunque cum insequentibus quoque convenit, neque Z ederi modo, qui sane Capillariam dixisset, genere sepa- rari potest: num enim collum, interna fabrica semi- per à corpore distinetum , ratione magis minusve insensibili in hoc transeat, characterem genericum suppeditare nequit.
5. TRICHOCEPHALUsS DISPAR, Bh.
Trichocephalus: parte capillari longissi- py1&, capite acuto indistincto, corpore maris spirae , liter involuto , feminae subrecto.
89
Morgagni conf. Bibl. n. 51. et obs. 1.
Roederer et Wagler ib. n. 242, 245, 245 «cum ic. Trichuris.
Wrisberg ib. n. 244, 245. Trichuris.
Linné Mantissa plantarum altera p. 545. Ascaris irchiura.
Müller im Naturforscher 12. p. 182.
Bloch Abhandl. p. 52. Tab. IX. fig. 7 — 12. (me- diocr.) Trichuris.
Goeze Naturg. p. 112 — 116. Tab. VI. fig. 1 —5. (bonae) Trichocephalus hominis.
Werner Prev. Expos. p. 84 — 87. Tab. VI.. fig. 158 — 145. Asc. trichura (mas).
Schrank Verzeichn. p. 4. n. 14. Trichoc. . ho- minis. |
G mel. Syst. Nat. p. 5038. n.1. Trichoc. hominis.
Tableau encycl. tab. 53. fig. 1— 4. (ic. Goez.) Trichoc. hominis.
Rudolph:1 Obss. P. I. p. 15. Trich. bominis,
Idem in Wied. Arch. II. 2. p. 5. Trich. dispar.
Jórdens Helminth. p. 17. Tab. I. Fig. 6 — 10. Trichoc. hominis,
Brera Vorles. p.16. Tab.IV. figp.i— 5. (ic. G oez.) Trichoc. hominis.
Zeder Naturgesch. p. 69.. Mastigodes hominis p. 7o. Mastigodes Simiae. Hab. in hominis coeco et colo vulgatissimus,
in tenuibus rarior. In Szmiis, conf. Obs. 4. Descr. Vermis unum cum dimidio ad duos polices longus, cujus longitudinis pars capillaris
9o duas tertias. partes sibi vindicat; hacc pro ma- teria contenta vel alba, pellucida, vel rufescens
aut fusca; corpas tertiam lineae partem crassum albidum.
Mas femina parum minor. Caput acutiuscu- lum, ostio exiguo indistincto, terminali, neque ejusdem tuberzculum terminale, quale cel. Wris- berg refert, unquam vidi, neque Müllerus ob- servavit, sed nonnisi summus partis capillaris apex caput dici potest, Pars capillaris transversim stria- ta, inque eadem canalis rectus, eive tubus cibarius conspicitur; eadem sensim in corpus transit, sive in partem crassiorem, in planum spirale involutam, in qua praeter tubum cibarium ampliatum vas (se- minale) contortum visui exhibetur. In interno api- cis latere (haud in medio caudae apice) £ubulus obovatus, fere pyriformis (neque linearis, qualem auctores passim referunt, et Goezium secuti, de- pingunt), ostio magno bimarginato, ex quo spi- culum tenue styliforme exseritur, oculis nudis di- gnoscendum,
Feminae pars antica et capillaris eadem, sed longior: pars crassa leviter et simpliciter curvata, sive subrecta , praeter tractum intestnalem ovaria circa eundem contorta continet, apiceque pertusa est, quod foramen tam ani quam vulvae /cloacae) offücio fungi videtur. Ova elliptica.
Obs. :. Morgagnium hanc speciem de- iexisse patet, cum (Epist. XIV. art. 42.) caudam
91
vermium é€apillarem, eorumque longitudinem bi. pollicarem referat, eosdemque a scriptoribus hel- minthologicis silentio pressos esse moneat, ln ali. quot hominum coeco et colo reperit.
Obs, 9. "Roederer et Wagler uti et Wrisbergius mares et feminas pro speciebus di- stinctis habuere; Wernerus, mares tantum in- veniendo, feminas auctoribus dictas, vermes putre- dine corruptas hariolatur. | Cum sexus tantopere differant, ut pro speciebus diversis imposuerint,; nomen triviale inde desumsi.
Obs. 5. Trichocephalum hunc semel tantum vivum, mortuos saepissime reperi, neque aucto- res, qui istud vermium genus in bomine ra- pius occurrere tradant, audiendi sunt; in omni- bus enim fere cadaveribus humanis a me examina- tis offendi, semel ultra mille specimina in feminae intestinis crassis vidi,
Obs. 4. Treutler (Obss. anat. patholog. p.3e. Tab. 4. fig.11— 15) in Simiae Patae et Sylvani Linnm. intestino coeco "Trichocephalos aliquot, tam masculos quam femineos reperit, quos cum humanis sedulo comparatos ejusdem omnine speciei fuisse contendit. Icones a cl viro traditae Tudes equidem sunt, speciem tamen distinctam non produnt, ut Zederum (1.c.) talem consti- tuisse, neque ulla nota distinctum inter species con- firmatas posuisse mireris,
4. TRICHOCEPHATLUS ASFINIS, B. "Tab. Fig, 7-10. Trichocepbhalus: parte capillari longissi- ma , ore. orbiculari, corpore maris subspirali, fe- minae rectiusculo. |. Rudolphi in Wed. Arch. II. 2. p. 7, III, 2. pP. 3- Trich. affinis. VN Zeder Naturg. P: 70. Mastigodes affinis,
J Wbab. In vervecis et agni intestino coeco [54 nio ; ibidem in vitulo Novembri mense reperi.
Descr. Vermis praecedenti proximus, quae similitudo nomen triviale largita est, — Longitudo praesertim partis capillaris quam in humanis paullo major. Color candidus. Forma eadem, maris ta- men corpus minus intortum, ^ Capitis os distin- ctum, Orbiculare, ^Viscérum situs ac in humanis idem, eorundem autem prolapsus saepius observa- tur, ut cufis tenerior videatur, Organa mascula rarius exstantia, et nonnisi £ubulum- (fig. 10.) ob- servavi brevem, tenuem et obtusum ; stylus ex hoe non exserebatur, Ova eadem. |. ;
Obs. 1, Abilgaard speciem hanc ante-me reperisse videtur, in Viborgii enim indice Musei Veterin. Hafn. p.257. n. 57. Trichocephalus ovis enumeratur. Ovinum et bovinum ejusdem omnino speciei esse. convictus sum, utrumque vero 35 hu- mano notis indicatis differre crediderim,
Obs. 29. Specie praécedente vitae magis tenax est, intestinis enim ovinis per noctem aquae frigi- dae commissis, vermes iamen vivos reperi; partis
-
93
vero — à eosdem ac humani et reliqui motus edebant maxime varios.
B. TRICHOCEPHALUS UNGUICULATUS, RR. "Tab. Fig. 11.
Trichocephalus: parte capillari longis. Sima, capite unguiculato, corpore maris spirali; feminae rectiusculo.
Herzog voniiolstein-Beck im Natürforsch.
81. p. 1 — 6. Tab. I. Fig. i — 5.
Froelich im RNaturforscher, St. 94. p. MN
Trich. leporis. Zeder Naturgesch. p.71. Tab.I. Fig. 5 — 5. Mastigodes leporis,
Hab. in leporis intestinis crassis; Dux Hol: $tein- Beck specimina multa Aprili et Majo, ipse plurima Septembri, reperimus;
Descr. Vermis pollicem cám dimidio longus; parte capillari ultra duas longitudinis tertias partes $ibi vindicante; candidus, partis crassae linea ni- gerrima translucente.
Caput tenue unguis humani quodammodo si--
mile, inflexum ; collum capillare longissimum, tar- de latescens; Cürpus, sive pars crassa, in mari- bus spirale, in feminis recüusculum. Illorum in apice cáudae gemi£ale fihforme longissimum (quam in reliquis speciebus multo longius), in quod vàs seminale transire vidi, - Harum in apice caudae apertura. vulvae; ovaria pro more; ovula (Tab. I. Fig. 11, elüpüca utrinque nodulo aucta. — Tubus
94 ] - cibarius in parte capillari spiraliter tortus videtur, unde hujus striae transversae mediae,
Obs. 1i. ll. Dux in capitis ore orbiculari instructi latere utroque hamulos binos apicibus (antrorsum et retrorsum) divergentes (Fig. 2. et 5.) depinxit, et Goezius se eosdem in speciminibus a Duce acceptis vidisse in nota adjecta testatur: hos vero neque in Trichocephalis copiosissime a me lectis, neque in individuis a cl. Jurine, Gene- vensi, communicatis vidi, ut quid cl. viris impo- suerit, me fugiat. 2
Obs.z. Froelich Ll c.sein Trichocephali nostri collo vesiculas unilaterales reperisse tradit, quos Zederus l. c. fig. 5. depinxit, et in differen- tia specifica characteris loco exhibuit (Mastigodes : ;capite acutiusculo, seriebus vesicularum pluribus) H tales ipse in pluribus Trichocephalis unguiculatis, minime autem in omnibus vidi, et in reliquis ver- mibus teretibus passim, sed inconstanter observavi, conf. Obs. 53. in Áscaridem vesicularem n. 5.
6. TRICHOCEPHALUS DEPRESSIUSCULUS, R. Trichocephalus: parte cayillari longissi- ma depressiuscula ; capite attenuato ; corpore maris - spirali, femixiae rectiusculo. Frólich im Naturforsch. 924. p. 142 — :45. Tab. IV. fig. 25 — 29g. Trich. vulpis. Gmelin Syst. Nat. p. 5059. n. 5. Trich. vulpis. Zeder Naturgesch. p. 70. Masugodes vulpis.
95
Hab. Frólich in vulpis intestino coeco Octobri mense reperit.
Descr. Longitudo duorum pollicum, quorum tres quartas partes collum sibi vindicat. Collum fuscescens, corpus album. |
| Caput attenuatum, utrinque posteriora veweus leviter emarginatum , apice obtusiusculo, ore pun- ctiformi, Collum longissimum, depressiusculum, transversim striatum, Corpus maris spirale, fe. minae rectiusculum, subdepressum. —Geritale masculum satis longum, aequale, tenue, obtusum. Fulvae apertura in apice caudae obtuso. Viscera ut in antecedentibus. Ovorum forma non descripta.
Obs. Froelichius vermem Trichocephalo humano maxime affinem, vesiculis tamen colli mi- nimis, globosis, pellucidis, plurimis, unilaterali- bus sed dispersis, nec non vulvae apertura distin- gui monet; vesiculae autem, quales in Fig. 29. depinxit, nonnisi accidentales sunt, ut in spe- cie praecedente docui, et vulvae apertura in 'Tri- chocephalis humano, ovino, vitulino et leporino (et toto forsan genere) eodem loco observatur, ut haec distinctio ruat. Capitis vero fabrica ab hü- mano et ovino abunde diversus videtur; num a le- porino vere differat, autoptae dijudicent, collum depressiuseulum hoc saltem indicare videtur.
7. TRIicHocEPHALUSs CRENATUS, hR.
Trichocephalus: parte capillari lougissi- Uia, corpore crenato.,
Goeze Naturg. p. 222. Tab. VI. fig. 6, 7.
96
Scürank Verzeichn, p: 8. n; 17, Trich. suis; Gmelin Syst, Nat. p. 5058. n. 5. Trich, apri. ' Zeder Natütg. p. 7o. Masügodes apri.
Hab. in Apro, Majo mense repertus. Goezei Ipse in suibus tam feris quam domesticis hactenus frustra in eundem inquisivi, "
Descr, Magnitudo Trichocephali humani: Pars capillaris longissima. — Corpus undique crenis subquadratis velut squamatum, — Ovula elliptica; utrinque nodulo instructa, qualia in specie quinta retuli; ;
Obs. Cl Goeze specimina düo; quorum alterum colli parte mutilatum erat, in apro repere ia, ab aniico accepta tulit. Praeter dicta niliil de iisdem reliquit, corporisque tantum particulam et ova delineata dedit, ut ceterae partes ac in Tricho: cephalo humano femineo comparatae fuisse videan: iwr. Maris mentionem non injecit. Corporis cre- nae si constantes sunt, neque a statu vermis lan- guido pendent, qualis in vermibus teretibus saepe; elasticitate sublata, corporis collapsi crenas maxi: junas et Copiosas sistit; species ista anterioris partis ratione habita cum prioribus, corporis vero fabrica cum specie nona convenire videtur;
8. TaicHOcEPHALUS NODOSUS, R.
Trichoce phalus: capite trinodi; parte capillari longiore corpore maris spirali, feminae incurvo;
Goeze Naturg. pag. 119 — 121. , Tab, VII. A; fip 1-5 'Frich, muris:
97
Schrank Verzeichn. p. 4. n. 16. Trich. muris. Gmelin Syst. Nat. p. 5058. n. 4. Trich. muris. 'l'ableau encycl. Tab: 55. fig. 6 — 10. (ic; Go ez.) Trich. muris. Zeder Naturgesch; p. 70. Mastigodes muris; Hab. in 7Muris musculi paxte tubi cibarii me- dia Goezius ultr quinquaginta specimina Aprili mense reperit, Ipse in hanc speciem inquisiturus innumeíos mures frustra dissecui. — Descr. Longitudo secundum Goezii ico- nem (fig. 1.) pollicem superat, crassities ut in affi-
nibus. )
Caput godwlis tribus os claudentibus müni- tum. Pars capillaris in crassiorem sensim transit eademque parum longior videtur; ovula etiam serie duplici disposita continet; quae in reliquis specie- bus nonnisi ipso ih corpore offendi; Cargus maris spirale, feminae incurvüm , $eü spiram hnicam efficiens; sub ejusdem apice vulva. — Geni: talis masculi mentio non fit. Ovi (ovalis, hinc in apicem tenuem et obtusum producti) forma instru mento pressorio mutata videtur.
I
Obs; Goezius in omnium speciminum al- tero colli latere septem octové vesiculas albas pro- minulas observavit; ut essentiales et animalculo af: figendo inservienies habeat ; ejusmodi auteni vesi- tulas accidentales esse in specie quinta observavi:
E!
Fal. 1E ó
"S
9.
JB. Wd rua,
'TRICHOCEPHALUS ECHINATUS, Ll. f
Trichocephalus: cepite echinato; parte
capillari corpóre spirali breviore.
Pallas'in Nov. Comm. Petrop. T. XIX. p. 449— 452. Tab. X. fig. C. A. Taenia.
Idem in N. Nord. Beytr. L i. p. 111. Taenia Spirillum.
Goeze Naturgesch. p. 125. Tab. VII. A. Fig. 6. $.
(ic. Pal lassi 1) Trichocepbalus.
- Schrank Verzeichn. p. 5. n. 18. Trich. lacertae. G m el. Syst. Nat. p. 5059. n. 6. Trich. lacertae,
'TTableau encycl. Tab. 55. fig. 11, 12. (ic. Goez.) 'Trich. lacertae.
Brera Vorles. p. 18. Tab. IV. fig. 6. (ic. Goes) Trich. lacertae.
Zeder Naturgesch. p. 71. Mastigodes Lacertae.,
Hab. in Lacertae apodis, Linn. (Chamae-
saurae apodis, Schneider.) ventriculo a cel. P al- las detectus; a cel. Froriep sub Trichocephali Ophisauri nomine mecum communicatus.
L
Descr. Longitudo circa bipollicaris. Color
xiortuorum griseo-pallescens vel subfuscus fuit,
vivos enim Pallas non reperit; specimen meum quoque fuscum. "Totus vermis rigiditate singulari
et
duritie fere cornea praeditus, ut cl. vir cum in--
sectorum molliorüm crustis recte comparaverit, neque simile quid reliquis in. entozois occurrat,
conf. Vol. l. p. 251.
99 *- ^ Qaput discum antice planum, medio distincte perforatum, sistit, cujus margo undique in aculeos reflexos abit, quorum cl. Pallas in icone A. de- cem exhibet, ipse meo in specimine quindecim nu- meravi. À disco multo latiori indeque quaquaver- sus exstante pars capillaris incipit, setam equinam .crassitie duritieque referens, in cl. viri specimini- bus circa pollicaris, in meo octo ad novem lineas longa. Haec sensim in partem crassam abit, spi- raliter involutam, obsolete rugulosam seu nodu- losam, cujus vero pars ultima recta et compressa; apice tamen incurvo, exporngitur, ^ Diameter transversus partis crassae lineam dimidiam, longi- tudo pollicem superat, durities capillari parte major.
Anatomen cl. vir non adjecit, et nonnisi du- etum parenchymatosum et continuum corpus op- plentem Observavit, Sexuum discrimen non meini- nit, sed omnium corpus spirale vidit, quale etiam in meo est: haec omnia mascula fuisse, cum feminae semper copiosiores sint, vix credi licet, ut mares
,
feminaeque hac nota convenire videantur,
Obs. 1. In cl Pallas icone sexta acumen quoddam tenuissimuüm ante apicem caudalem, sed sculptoris forsdn mendo, exstat, a cl. viro saltem non explicatur; quod enim refert caudae acumen uncinatum de ipso caudae apice compresso et in- curvo inteliigendum videtur, ipseque cuspidem il- lam meo in specimine non video. Haec tamen à
G a
100 cl Goezio aliisque hunc secutis repetita, sed in- simul perperam aucta cst,
Obs. 2.. Auctores Trichocephalum nostrum.
in Lacertae apodis intestinis babitare referunt, sed cl, vir in bestiae dictae ventriculo tantum offendit,
dius Opusc ibot
Corpus teres, parte postica subulata. | Os orbi. culare. 1. Oxvuius ceRVULA, R. Tab.I. Fig. 5 — 6. Goeze Natürg. p. 117. Tab. Vl. fig. 8. (ic. rud.) Trichocephalus equi. Schrank Verzeichn. p. 4. n. 15. Trich. equi, Gmel Syst, Nat. p. 5058. n. 2. Trich, equi. Tableau Encycl "Tab. 53. fig. 5. (ic. Goeziij . 'Trich. equi. : Rudolphi in Wied. Arch. II. 2. p. 8. 'Trich, equi. Idem ib, III. 2. p. 6. Oxyuris curvula. Zeder Naturg. p. 7o. Mastigodes equi, Hab. in equi coeco, ubi saepe diverso anni tempore, et nonnunquam satis copiosam reperi. Descr. Vermis unum ad tres pollices longus, antice dimidiam ad duas tertias lineae partes cras- sus, postice tenuissimus; parte crassiore ut pluri- mum reliquae vel aequali vel eadem longiore; te- nuis enim valde variat, ut interdum unum cum dimidio pollicem, interdum aliquot lineas longa sit. Color albidus, intestino fusco transparente.
101
Caput non discretum, obtusum; o5 orbicu- lare, margine: tenui cinctum. Pars aufica sive crassa teres et aequalis, tandein curvatura quadam, majore vel minore (nonnunquam minima) in pai tem tenuiorem sensim decrescentem abit; caudae apex obtusiusculus. —Cloaca sive ani et vulvae ori- ficium commune, ante hunc, loco satis remoto (Tab. I. fig. 6. c) conspicitur. Tubus cibarius ab ore rectus incipit, tum in ventriculi speciem dila- tatur, iterum contractus procedit, varie flectitur et in parte tenui loco dicto terminatur; plerumque materia grisea repletus est, unde vermis colorem sordide album nanciscitur. Omnia, quotquot vidi, specimina in parte tenui ovz continebant, elliptica, puncto medio nigro. |
Obs. 1. Caudae longitudo diversa maris et feminae discrimen indicare videtur, sed in omnmni- bus speciminibus a me visis ova aderant, ut, nisi vermis hermaphroditus sit, (quod vix et ne vix qui- dem crediderim )mas adhucdum latet.
Obs. 2, Praetér dicta (os partis crassae, ova tenuioris), motus in utraque parte vividus, verme toto se contorquente, naturam a Trichocephalis (qui parte capillari fere sola moventur) alienam in-
Mdicat, Goezius specimen unicum, forsan minus bene conservatum, a Waglero acceperat ejusque figuram rudiorem, capite nimis acuto, neque ore, ne- que partibus internis dignoscendis, dedit; reliqui au- ctoressupralaudati Goeziana tantum repeüierunt.
Obs. 5. In Scholae Veterinaxriae Alfortensis
102
Museo egregio Oxyurides mihi dictas sub nomine ZAscarides du Cheval servatas vidi, easdemque in equis malleo humido aut morbo farciminoso labo- rantibus praesertim occurrere, annotatum erat, In Viborgii indice Musei Vet, Hafn. p. 256. n. 47. 4A4scaris wmermicularis equina rara non descripta enumeratur, quae huc pariter pertinere videtur, nam Strangyli armati proles, de qua Vol. I. p.525. 'fpl, non subintellecta est, cum Strongyli equiui pulli ib. p. 257. n. 55. seorsim enumerentur, Num vero Ascaris pollicaris aut acicularis intestini recti equorum, «cl Pallas (N. Nord. Beytr. I. p. 72) dicta, huc, utrum ad Strongylum arta perti- neat, me quidem fugit,
bh. Cuculimaenu ;s.
Corpus teres postice attenuatums; caput obtusum, / cucullo striato.
1, CucurLANUS ELEGANS, Zed. Tab. III. Fi 1 mdr ge Cucullanus: capite obtuso, cucullo globoso; postice uncinato , cauda maris utrinque alata, Müller Prodr. n. 2598. Echinorhynchus lacustris, Zoega. Idem in Schrift. Berl: Naturf. Fr, I, p. 214. II. p: 153. Cucullanus percae fluviatilis et cernuae, Bloch Abhandl p. 54. (exclusis synonymis), Tab. X. fig. 1 — 4. (ic. pessim.) Cuc. viviparus, Goeze Naturg. p.152. Tab. IX. A. fig. 5. (mála) Cuc. Luciopercae.
105
Goeze Naturg. Tab.IX. B. Fig.À. B. 4 — g.
Cuc. percae.
Schrank Verzeichn. p. 14. n. 48. Cuc. lucioper- cae. p. 15. n. 50. Cuc. percae. Gmelin Syst. Nat. p. 5051. n. 6. Cuc. lacustris.
B. percae.. 7. luciop. À. p. cernuae.
Herrmann im Naturforscher, XIX. p. 56. Tab.2. fig. 3. a— c. Cuc. percae.
Tableau encycl. tab. 56. fig. 6. (1c. Goez.) Cuc. percae.
Rudolphi Obss. P.I. p. 22. Cuc. luciopercae.
Zeder Nachtrag, p. 91. Cuc. elegans. (luciop.)
Rudolphi in Wied. Arch. II. p. 52 — 55. Cuc. elegans.
Zeder Naturgesch, p. 79. Cuc. elegans (per- carum).
Hab. In ventriculo et appendicibus pyloricis Percae luciopercae et fluviatilis, in illius etiam me- senterio, saepissime varioque anni tempore; in Esocis Lucii summa tubi intestinalis parte Majo, bis satis copiose; in Gad; Lotae majoris toto inte- stinorum tractu copiosissimum Decembri mense re- peri. In Perca cermua (saepe a me frusta exami. nata) Müller invenit.
Descr. Vermis duas ad sex lineas longus, te- nuis, ipse albus, sed ob canalem cibarium rubrum transparentem sanguineus apparet, et partis, cui capitis ope firmissime adhaeret, venulam refert.
Mas femina multo rarior, triploque minor, capite rotundato, interdum subtruncato, corpore
104
Subaequali, cauda inflexa acuta, , Oris cucullus (tu- bi cibarii principium) globosus, longitudinaliter 'denseque striatus (Fig. 1. a.), postice apophysi brevi transversà auctus, quae in uncinos duos minores, 4Ancurvos, obtusos, internos, alterosque duos ex- ternos longius decurrentes (Fig. 1. b.) abire videtur, sive totidem vasa brevia, hamulos referentia, quan- doque in intestinum transire visa, sistit. Utrinque prope cucullum, caput totum non opplentem, pars vacua et pellucida apparet, quae quibusdam macula pellucida audit, organon peculiare autem non re- fert, A cucullo tubus cibarius progreditur, antice amplior (c.) sive in ventriculum oblongum dilata- tus, reliqua autem parte tenuior, vasis seminalibus circumdatus, prope caudae apicem demum termi- natus. Caudae ultima pars inflexa cute abdominali utrinque exstante concava redditur (Fig. 5. b.), api- ce acutiusculo, Nunquam vero hac in specie, sae- pissime a me examinata, genitale masculum exser-. tum vidi, ut de eodem speciem Meus quim sextam et octavam conferas, i / Femina major cauda recta obtusáà mox digno- scenda. Caput et tubus cibarius ut in marée; anus prope caudam (Fig. 1. g.) conspicuus, Oviductus, seu tubae, ovis repleti, circa intestinum voluti, . eodemque crassiores , transversim rugosi, in postica parte (Fig. 1. ante h.) replicantur, aut fine coeco conveniunt, et in yerme vivo continuo agitantur. Fulva (Fig. 1. £) pone vermis mediam partem la- bis tumidis conspicia,.
105
Ovula sphaeroidea (Fig. 5. 6.) tunica tenuissi- ma et diaphana constant, quae vermiculorum vi- vorum in iisdem contentorum motum jam in ma- tris corpore oculis exhibet. JProles ipsa (Fig. 7.) yermiculi tenuissimi, pellucidi, capite obtuso, cau- da acutissima, cujus apex subulatus cum ovuli membrana cahaeret, ut nonnisi difficillime ab-hac liberetur.
Matrem prolem suam per vulvam edidisse nun- quam vidi, neque alius quidem observavit, sed ipsa loco incerto rumpitur, et oviductus prolapsi pluribus locis pariter disrupti motu undulatorio eandem effundunt,. ovorum tunicis adhaerentem ; inter vermiculos vero ova etiam integra eduntur, , quae autem plerumque citissime aperiungur, sive vermiculum emittunt.
. Nonnunquam corpuscula ovalia granulosa, ovis majora, cum his simul in conspectum veniunt, quae pro placentulis, aut cotyledonibus, siye par- tibus, quibus ova tubis contenta adhaereant, qua- rumque ope forsan nutriantur, conf. Vol. I. p. 293:
Vermes aliis cito pereuntes, mihi per decem dies in aqua frigida vivi conservati sunt, piolesque Cucullanorum per octiduum in aqua servátorum ante biduum et quod excurrit exclusa, ibidem, li- «et immatura fuerit, vitae signa dedit. "Vermicu- lorum magnitudine hoc quidem tempore satis aucta, corpus tamen interanea nondum prodidit, neque cucullus excultus fuit, sed praeter puncta quaedam obscura, toti pellucidi mansere, ut partes inter-
156 |
nae nondum formatae sint aut tenerrimae la- teant. z
': Obs. 1. Icon a Goezio (Tab. IX. A. fig. 5.) oblata vermem instrumento pressorio elisum et maxime defiguratum sistit, ut caput auriculatum, corporis margines denticulati, foetus vero nimis magni, caudisque liberis exhibeantur; altera vero figura (Tab. IX. B. fig. 4.) caput bene refert. | Ute- rum, qualem fig, 9. tradit, nunquam vidi, ut er- rorem subesse suspicer.
Obs.2. Vermes in piscibus dictis inventos ad eandem speciem pertinere pro certo habeas, plurea- que forsan specierum insequentium huc trahendae eunt; cum de iisdem vero mihi non satis constaret, &eeorsim enunierandas duxi, dubia tamen mea in observationibus adjeci. Goezius (lc. p.155) similes ac in Perca Cucullanos sibi etiam in pisce JDDorsch occurrisse tradit, hoc quidem nomen ger- manicum proprie Gadum Callariam designat, cl. vir autem saepius G. Lotam ita vocat, et in hoc etiam pisce Cucullanum nostrum reperi, :
0. CucULLANUS ALATUS R.
LII
Cucullanus: capite obtuso postice uncinato,
cucullo globoso ; cauda maris hinc alata. — Rudolphi in Wied. Arch. II. 2. p.55. C. alatus, Zeder.Naturg. p. 8o. C. alatus, Hab.' In Zleuronectis maximi tubo intestinali Tunio et Augusto reperi. Descr. Cucullano praecedente parum minor,
107
ceterum vero quoad formam, colorem, partesque tam capitis, quam internas et vulvam simillimus: caudae tameu maris inflexae alam seu cutem pro- ductam alterius tantum lateris et majorem obser- vavi, Num nota ista constans sit, et ad speciem separandam sufficiat, dubius quidem sum, sed quo repererim tempore differre visus, ut eundem se- junxerim. lteratae observationes num ad priorem amandandus sit, conficiant,
58. CucvLLANUS ARMATUS, Zed,
Cucullanus;'capite truncato; ore uncinato.
angulato, Zeder Nachtrag p. 99 —94. Cuc. armatus (ex- clusis synonymis). Ejus Naturg. p. 79. Tab. II. Fig. 6, 7. C. ar- matus. | Hab, in intesunis coecis Percae vulgaris Schrankio dictae, Zeder,
Descr. Mas unam cum quinta, vel unam cum tribus quartis lineae partibus , feminae duas ad quatuor lineas longitudine aequant.
Caput truncatum, ore angulato, ex quo Ze- derus duos uncinos distincte, duosque oppositos . inferiores minus clare vidisse sibi visus est. In maris caudae inílexae latere plano (an potius con- cavo) genitalia duo spiculiformia observavit, sed icon (fig. 7. c.) nonnisi papillam refert.* Reliqua à cl auctore tradita ut in specie prima comparata sunt.
T Obs. Zederus in opere prius edito Blo: chii, Goezii, Schrankiique loca ad hane speciem laudavit, et ad primam nonnisi Cuculla- num in Lucioperca obvium pertinere credidit, in historia naturali autem Cucullanum a me aliisque in Perca fluviatili repertum cum Luciopercae verme sibi non viso eundem esse mihi quidem concessit, hanc tamen speciem in Perca vulgari obviam sepa- ratim enumeravit, an jure vero hoc fecerit, alii dijudicent, Uncinulos quod attinet ex ore emor- gentes vasa potius crediderim (in specie prima a me exposita) sub capitis motu forsan alio modo exbi- bita, idemque de oris specie angulata, alias orbi- culari, dixerim ; reliqua vero congruunt, Percam vulgarem eibi dictam a Perca fluviatili Linnaei sejungendam esse, Schrankius quidem monet, quae autem teste cl. Ketzio (con£, hujus Obs, Zoolog. Lond; Goth. 1798. obs. 12. in annalibus meis Suecanis, Vol. I. P. 2. p. 142.) de iisdém re- fert, discrimen neutiquam probant, sed omnia quae de Perca vulgari sibi dicta tradit, in fluviatilem Linnaei quoque cadunt. Habitaculi vero diffe- rentia nulla, vermiumque exigua si ulla, hanc Cu- cullani speciem ad primam amandare mallem.
4. CUCULLANUS PAPILLOSUS, Zed. Qucullanus: duplici eapitis papillarum serie, Zeder Nachtrag p. 92. C. papillosus.
Ejus Naturg. p. 79. C. papillosus. ; Hab. ad pylorum Esocis Lucii. Zederus. spe*
cimina plurima reperit.
10g
Obs. Gallis urbem, quam cl, vir habitabat, diripientibus, musel et adversariorum partem ami- sit, ut nonnisi differentiam specificam hujus ver- mis referre possit, lpse vero Cucullanos saepius ad Esocis Lucii pylorum reperi, nulla quidem nota a specie prima diversos, nisi quod caput pone cucul- lum interdum (non sempet) increscat, ut vulgarem Lucii Cucullanum ad C. elegantem amandare opor- tuerit, Casu tamen piscis ille rapacissimus alienum vermem continere potuit. Quidquid sit, species ambigua confirmatione indiget.
B. CocurLANUS FOvEOLATUS R. Tab.IIÍ fig. 4. Cucullanus: capite obtuso subtus J oveo- lato, cucullo. globoso mutico, Müller Zool. Dan. Vol L p. 5o. Tab, 38. fig, 1— 1i. C. marinus, Idem in Schr. Berl, Natux£. I. p: 208; Gmelin Syst, Nat. p. 5052. n. 8. Cuc. marinus, ». cirratus, f. muticus, Tabl. Encycl. t. 55. fig. 10 — 15. (ic. Müll) C. ma: rinus, ! Zeder Natürg. p. 8o. C. marinus. Hab, in Gadorum intestinis. Müller. Descr. Vermis secundum iconem fere polli: cem longus, tennis, cinereo- luteus.
"Mas capite obtuso, «eucullo globoso, stris tenuibus longitudinalibus insigni; Müllero ab altero latere impresso viso, seu foveam efficiente, quod examine ulteriori dignum videtur, cum in
iio
Ceteris speciebus impressio ista capitis non observe. tur. Uncinuli desunt, Corpus transversim | stria- tum, £ubo cibario medio aliquot locis amplitudinis diversae, inde cl. viro interrupto dicto. Cauda apice concavo-acuta, spiculis genitalibus (fig. no- stra 4. a Mülleri fig. 10. desumta) duobus lon- gissimis (aculeo setaceo nigricante bicuspidato- Müll) interdum exsertis,
Femina vulvam prominentem in icd cir- citer corporis parte exhibet, caudague magis ob: tusa instruitur, ceteris notis cum mare convenit.
Obs.1,. Müllerus feminam interdum parte postica disrupta et oviductibus dilaceratis. ex partis anticae (superstitis) extremitate posteriore propen- dentibus, ovulis repletis, observavit, hujusque (fig. 1— 7.) iconem dedit, in qua oviductus sex vermis parte superstite longiores cirrorum -iustar dependent, et speciem nostram distinctam esse pro- bant, in Cucullano saltem elegante disrupto- ovi- ductus dilacerati et latiores et breviores fuissent, Ova etiam neque vivam prolem in his observavit, cum in C. elegante nullo non anni tempore, quod sciam, ioetus vivi conspiciantur, disruptio ipsa vero legitimum partus tempus neque abortum ín- dicare videatur, ut species ista ovipara sit. G meli- nus ex verme disrupto speciei hujus varietatem («. cirrati) conílavit, ut varietatis ideam non ha- buisse videatur. :
Obs.s. Nomen triviale a Müllero imposi- tum vermem in Gadis marinis occurrere indicat;
111
in Gado Lota , aquas dulces habitante, ipse saltem C. elegantem, neque fov. olatum reperi. In Vibor- gii indice Mus. Vet. Hafn. p. 257. n. 50. Cucul- lanus muticus ex Gado 4Morhua enumeratur, et Zoologiae dan. tab. laudata ad eundem citatur; in Schrift, d. Berl. Naturf. Fr. l.c. Gadus | Callarias, in quo occurrat, adducitur.
-
6. CucurraNus cLoBosus, Zed.
Cucullanus: filiformis iufra caput giobosum
postice tuberculatus , collo gracili lougiusculo. Goeze Naturgesch. p. 1535. Gmel. Syst. Nat. p. 5051. n. 6. C, lacustris.
e. farionis.
Fabricius in Dansk. Selsk. Skrivt. III. 2, pP. 50-
Tab. 5. fig. 9— 12. C. truttae,
Zeder Nachtrag p. 94. C. globosus. Ejus Naturgesch. p. 9o. C. globosus.
Hab. Sub pyloro et in appendicibus pyloricis Salmonis truttae Zederus Martio mense reperit.
Descr. Vermis coloris sanguinei, duas ad octo lineas longus.
Caput subglobosum: os cinctum margine tu- mido, subtus divergente et utrinque in collo tu- berculum efficiente. Collum gracile satis longum, hujus speciei peculiaris nota. Corpus longissimum aequale. Cauda sübtus excavata, acumine obtuso, Mari minori brevior et inflexa, spiculis acinaci- formibus e tuberculo exsertis; Feminae longior, recta; rima genitalis (neque vulva labiis, ut in
112
praecedentibus tuniidis) porte gediam circiter ver- 1mnis partern.
Obs. i. Goezius se in piscibus Forellen dictis similes ac in Percis Cucullanos reperisse tra- dit, unde Gmelinus Cucullani lacustris varietas tem &, fárionis constituit; num vero cl. virt nomine germanico Salmoneim Truttam, utrum Zarionem in- dicaverit, inceriuin est. Truttae saltem Cuculla. nus, quem Zederus descripsit, ab elegante diver:
Sissimus videtur,
Obs.9, Cucullatus, quem Fabricius Sal-
monis Truttae appendicibus pyloricis extus adhae- rentem copiose Octobri mense reperit; et album glabrum , ore circinnato ruguloso; collo engustato; niémbris genitalibus simplicibus, dixit, vatiis notis a Zederiano recedit Differunt enim: , 2) /ocus; hic autem saepe variat, ut in specie prima idem annotatum sit; b) color vermis albus, quem Zede. rüs sanguineus dicit, et qualem ipse saltem nun- quam in Cucullanis variare obscrvavi; c) margo oris circinnatus, rugulosus, secundum iconem fere cre- nulatus, cum Zederus tumidulum tantum dicat; hoc tamen ex motü vario explicari posset; d) os ipsum Fabr icio magnum dictum, de quo Zede- rus non loquitur, ut suo vermi vix magnum fuisse videatur; e) genitale masculum longum et incurva: tum simplex dictum , cum in Zederiana et reli: quis speciebus duplex sit, sed spicula forsan aps proximata unum referre visa sunt; f) vulva labiis tumidis instructa, quae Zedero semper sub rimae
, /
LI
1 15
forma apparuit: hoc vero a diverso vermis statu pendere potuit. Ceterum vero Cucullanus cl. Fab ri- cio obvius longitudine septem. octove linearum, corporis tenuitate, capite globoso, collo angustato, caudaque maris inflexa, feminae recta, cum Zede- riano convenit, ut neque omnino eundem neque diversum pronuntiare ausim. Feminarum et ma- rium copia, Fabricio observante, uti 12 ad 1 se habuit. !
7. CucurtLANUS coRONATUS, Zed.
Cucullanus: capite obtuso aculeis tribus brevissimis anticis, cucullo globoso. .
*.
Leeuwenhoek arcan. nat. p. 541. Ee
Goeze Naturgesch. p. 150. Tab. IX. A. fig. 1, o. Cucullanus.
Müller Schr. d. Berl. Naturf. Fr. II. p. 155. Tab. I. fig. 8— 15. (ic. malae) Cucullanus,
Schrank Verzeichn. p. 14. n. 49. C. anguillae.
Gmel. Syst. Nat. p. 5051. n. 6. C. lacustris, «. anguillae.
Tableau encycl. t. 56. fig. 5, 4. ui Goez.) C. anguillae.
Zeder Naturg. p. 78. C. coronatus.
Hab. In anguillae ventriculo et intestino, Leeuwerhoekio Majo, Goezio Majo et Octo- 1 bri visus; mihimet anguillis diversae magnitudinis
plitimis vario anni tempore dissectis magna ob- . vius factus. : Vol. II. d H
1l4.
Descr. ' Veriiis ruber ad. novem usque lineas longus. Mas non descriptus.
Femina: Caput obtusum non discretum, aculeis tribus bxevibus anticis, cucullo globoso.
Corpus aequale; cauda parum attenuata, recta, obtusa. Tubus cibarius in parte summa ampliatus ; amus ante caudae apicem... Oviductus vermiculis vivis foeti; vulva labiis tumidis instructa, in postica Corporis parte.
Obs. 1. Hi vermes Leeuwenhoekt1o jam vivipari visi, olim pro anguillae foetubus habiti sunt. Goezius Cucullanos aliquot per dies in aqua vivos conservavit, et hanc dein prole scaten- tem observavit; conf. speciem primam, ubi similia retuli. hs
* Obs. 2.,Müllerus, cujus 1con vermem mar- gine corporis denticulato defiguratum sistit, am- guillae Cucullanum cum specie prima confundit; si Goezianae enim iconi fides habenda est, C. co- xonatus capitis forma summopere recedit. An ta- men aculei supra dicti papillis potius adnumerandi ?
8. CucurEANUS HETEROCHROUS H.
Cucullanus: capite cuneiformi me cucullo elliptico.
Rudolphi in Wied. Arch, 1I. e. p.56. C. lie- terochrous. Zeder Naturg. p. 3o. C. heterochrous.
Hab. In Pleuronectis flesi intestino repéri, conf. obs.1.
115
Descr. Vermis pollicem dimidium plus imi. nus longus, coloris lactei. i
Caput obtusum, cuneiforme, antice reliquo corpore crassius, et papillis quatuor vel quinque innutis obsitum; cucullus ellipticus, striis quam in reliquis speciebus latioribus; harum laterálibus vasis visis, ceterum mobilis et tubi cibarii princi- pium. Corpus retrorsum attenuatum; cauda acu- tuscula. ractus intestinalis pone cucullum an- gustus, tum dilatatus et postice rotundatus ventri- culi specieri mortariformem induit; hic cum in- testino ibidem pariter rotundato et incrassato coit, quod deinceps aequale et teres procedit et versus caudae apicem terminatur — Maris spicula dug satis longa. Feminae vulva haud procul a cau- dae apice ostium parvum refert. "Qviductus facile prolabentes nonnisi o2ulis repletos vidi; haec ple- rumque vel medio, vel altera extremitate pellucida, in aliquot vermibus majora nucleum. obscurum Eo dio constrictum velut globulis duobus annexis .con- stantem continebant. An itaque vermis vere vivi- parus, prole, quo repererim (tempore, nondum matura? sed in specie prima nullo non tempore prolem vivam observavi.
Obs. 1. Flesos plurimos vario anni tempore examinavi, sed Majo 1800 tantum vermes descriptos in Flesis mulüs copiosos reperi, neque antea, ne: que postea visos, Inter trigimta circiter feminas mas unicus. . |
O bs. 2. In aqua vividissirie se movebant, cán-
H 2 «
x
116
dem attrahentes et respuentes, intra horae autem Spatium omnes exspiravere, cum ejusdem piscis. Ascarides vitae tenaces essent. Post moxtem Cu- c€ullani recti, capite parum curvato. Vita vermium animalis sanguine frigido utentis fugacissima expli- catu difficilis. ,
Obs. 5. Nomen triviale a colore Cucullanis (sanguineis) alieno desumsi; QCuc. truttae postmo- dum a Fabricio descriptus hac tamen nota con- venit. Species nostra ceteroquin a reliquis distinctis- sima. Conf. n. 9.
Species dubiae.
Species praecedentes nequaquam omnes aeque confirmatae, &ed plures forsan , uti suo loco monui, cenjungendae Supersunt aliae magis dubiae, Ad Gmelini vero species heic non enumeratas quod attinet, Cucullàni ejus i. £alpae ad Ascaridis; 9.ocreatus ad Monostomatis; 5. muris ad Ascari-
et
dis; 4. buteonis ad Strongyli aut Filariae; 5. ranae
ad Strongyli; 7. ascaroides ad Prionodermatis ge- nus referendi; ut vermes diversissimos cone
junxerit.
9. CucurLLANUS PLATESSAE; à
Hab. Specimina in Pleuronecte Platessa r6- perta, decem ad duodecim , cl Treviranus me- ^ cum communicavit. "
Descr. Vermes quatuor vel quinque lineas longi, tenuissimi, haud omnino decolores, ut olim
rufi fuisse videantur, Caput corpore crassius, ro-
117
tundatum, ore orbiculato, obsolete noduloso, cor- pore tereti, àequali, cauda acutiuscula. Ex qui- busdam ovaria ovis rotundis farcta propendebant.
' In alterius vermis capite cucullum videre mihi visus sum; in rehquis speciminibus spiritu vini forsan nimis contractus minus bene dignoscendum.
An ad Cucullanum heterochroum pertinet 2 ?
CucurLANvus PEncaAE NonvEGICAE. Viborg. Ind, Mus. Vet. Hafn. p. 257. n. 51.
. CucurLANUS ACccCIPENSERIS.
OAK ib, n. 49. CI. vir nil nisi Cucullani utriusque nomen ha- bet, ut de specie nihil constet.
6 Ophiostoma.
Corpus teres, postice attenuatum. | Os bifidum,
labio superiore et inferiore. L]
1. Ornrosrowa mucRoNATUmMR. Tab.llI. Fig. 15, 14.
. . Ophiostoma: capite obtuso, labio superiore inferioreque aequali, cauda (feminae) obtusa mu- cronata.
Hab. In Zespertilionis auriti intestinis De- cembris 22. 1805. specimina quinque, quatuorDce- cembris 12. 1904 reperi. :
Descr. Vermes pollicem plus minus longi, tenues ,- albi,
118
Caput obtusum, ore bifido seu bilabiato: la- biis superiore et inferiore aequalibus, depreéssis. Corpus aequale; caudgz obtusa mucrone minimo subulato terminata. ^ Cufis margines. crenulati, subincisi, Tubus cibarius antice ampliatus, striis plurimis transversis insignis; nus caudae apici proxunus, /ulva in prima yermis tertia parte, la- biis exstantibus. Oviductus circa intestina voluti,
ovis farcti, in quibus foetus vivi convoluti con- spiciebantur.
Specimina, quae reperi, omnia foetus vivos continebant; marem non vidi.
Obs. Goezius (Naturgesch. p. 86.) Comi- tem a Borke in Vespertilionis auriti intestinis Mar- tii 5. 1778. Ascarides teretes quinque reperisse refert, quo commotus G melinus (Syst. Naturae. p. 5050. n. 5. Ascaridem vespertilionis condidit. Zederus (Naturgesch. p. 115, n. 46.) hanc repe- tüt, seque similiter, Octobri ménse, in ultima hujus bestiae intestinorum tenuium parte duos ver- mes femineos, utero bicorni, ventriculo mortari- formi, membrana utriusque corporis lateris acuta insignes, ideoque ancipites, duodecim 'ad quinde- cim lineas longos, inyenisse addit. i Membranam hanc non vidi, sed corporis margines crenulati erant, quod Zedero ita forsan explicatum ; ute. - rum ovariis obtectum non. conspexi, locus vero vulvae in superiori corporis parte uterum bicornem arguit, ut hos vermes a meis non separaverim, Zederus vermes suos amisit, alias certe capitis
119
forimam examinando, Ascarides non esse animad-
vertisset, -
2. OrHrosTOMA DisPAR D, Ophiostoma: cape obtuso, labio supe- riore longiore, cauda feminae obtusa, maris ma-
cronata,
Mas. " Müll. Prodr..n. 2592. Ascaris Atak. Fabr. Faun. Groenl. p. 275. n. 252. Ascaris bifida. Müll. Zool. Dan. Vol. Ii. p. 47. Tab. 74. fig. 3- Asc. bifida. ; Gmelin Syst. Nat. p. 5050. n. &. Asc. bifida. Rudolphiin Wied. Arch. II. 1. p. 48. Ophio- stoma. ."- : Zeder Naturg. p. 114. n. 49. Asc. bifida. p. 129. n. 2, Ophiostoma bifidum.
H
Femina. Müll Prodr. n. 2590. Ascaris Neitsib. Fabric. Faun. Groenl. p. 272. n. 250. Asc. phocae., Müll Zool Dan. Vol. 9. p. 46. Tab. 74. fg. 1. Asc. phocae. | Gmel. Syst. Nat. p.5050. n. 4. Asc. phocae. p. 3044. n. 1. Echinorbynchus phocae. Tableau Encycl. tab. 52. fig. 8. (ic. Mull) Pro- — A boscidea bifida. Rudolphi l c. Ophiostoma. Zeder Naturg. p. 129. n. 1. Ophiostoma phocae. Hab. in PAocarum groenlandicae et. foetidae intesunis, O. Fabricius.
120 | t í T 4 ;
' ]
Descr. Mas femina gracilior — Teres, lae- - vis, pallidus, intestinis lacteis contortiplicatis. Ca- put bilabiatum labiis superiore et inferiore inaequa- libus. Corpus xetrorsum attenuatum. — Cauda ob- tusiuscnla mucrone incurvo longo et tenui termi-
nata; ad ejusdem basin poruüs, ex quo seta gracilis.
Gnembrum genitale) emittitur.
Femina plerumque tres cum dimidio pollices longa, lineam crassa, sed etiam octopollicaris visa, Tota pellucida, pallida, interaneis lacteis spiralibus transparentibus. Caput bilabiatum, rima transversali, labio superiore longiore. Corpus utrinque, postice tamen magis attenuatum; «cauda adunca obtu- siuscula,
Obs. 1,. CL Fabricius l, c. Áscaridis bifidae partem anticam vocavit, quam posticam dixi, sed ipse postmodum (Dansk. Selsk. Skrivt, I. 1. p. 155.) se hos vermes lentis tantum ope examinasse, ne- que a se conservatos esse refert, et partem anticam
pro postica olim imposuisse suspicatur. Zoologiae
Danicae icon laudata hoc etiam evincit, nam et caudae mucro et genitale porrectum in capite olim dicto distincte conspiciuntur. His vero praemissis, me Áscaridem phocae et bifidam recte conjunxisse patet. llla, utpote feminea, magis vulgaris in Phoca
tam groenlandica quam foetida reperta, haec, ma-
rem sistens, nonnisi in Phoca groenlandica visa est, nullum vero inter easdem praeter sexus discri- men adesse videtur, nisi Ascaridis phocae dictae partem capiti proximam. crassiorem et caput majus
,
« 121
, urgeas, quod, cum feminae semper majores sint, minoris tamen momenti foret. Eodem certe modo Trichocephali humani olim duas spécies admise-
"runt, Cl. Zeder utramque Ascaridis speciem non-
nisi ejusdem vermis sexus diversos oflerre similiter suspicatur.
Obs. 2. 4scaris Phocae Groenlaudicae, quam Goezius (Naturgesch. p. 75. Tab. Il. Fig. 9. 10.) retulit, quamque Schrankius (Verzeichn. p. 8.
. 99g. Ásc, phocarum), Bruguiére (Tableau en- cycl tab. 50. fig. 5, 6. Asc. phocac), et Zederus
(Naturgesch. p. 114. n. 47. Fusaria Phocge, ad
quam memep, memoriae forsan lapsu, laudat) re- peuerunt, Müllero et Fabricio monentibus nonnisi vennem disruptum et defiguratum sistit, ut haec species prorsus delenda, et entozoi alie- | nati icon, quae ad nostrae speciei feminam laude- tur, digna non sit,
Obs. 35. Fabricius Phocae foetidae, licet vivae, cor harpagine vulneratum Ascaridibus pho- cae sic dictis plurimis fere consumtum vidit, conf.
|. Vol. I. p. 361,
5. OrnHrosrowA LErrunuM R. Tab.VII. Fig. 1, 2. Ophiostoma: capite attenuato, labio infe- riore longiore, cauda tenuissima. | Hab. in. Coryphaenae Hippuridis intestinis, a Tilesio detectum, qui vermis icones mecum communicavit. ^
Descr. Vermis tres et quod excurrit, polli-
ces longus, medio duas lineae tertiae. partes Crassus. |
Caput basi crassius, longe productum, bila- biatum, labio superiore brevi, inferiore duplo lon- giore; in capitis bas! macula, ocelli specie, quae aut a parte subtus latente, et transparente oritur, aut icone forsan nimis expressa est. Corpus utrin- que sed inaequaliter attenuatum, parte antica ver- sus caput iterum parumper aucta; parte media /cxassissima , postica in ceudam fere capillarem et flexuosam desinente, unde cl. vir cum Trichocepha- lo (olim Trichuride) comparaverit.
Species singularis et partium internarum exa- mine digna. "
A. OrniosTomA CysTIDICOLA, R. Ophiostoma: labiis aequalibus acutiusculis, cauda latiuscula, depressa. G. Fischer de Cystidicola, novo vermium ge- nere, cum ic. conf. Bibl. n. 265. DBosc Hist. nat. des vers. T. Il. p. 57. Fissula Cystidicola. : | Rudolphi l c. Ophiostoma Cyst. Zeder Naturg. p. 129. Ophiostoma Cystidicola. Hab. In Salmonis Farionis vesica natatoria Fischer sedecim specimina Septembri reperit, Descx. Vermes polücem plus minus longi, pellucidi. | Caput fissum seu bilahiatum, labiis acutius sculis, aequalibus; ore orbiculari dilatato septo
. 123
diviso (2). Corpus teres, antrorsum crassius, me- dio aequale, filiforme, postice attenuatum; cauda latiuscula, depressa, crenata, mucrone subulato terminata. Zubus intestinalis tortus.
Obs. 1. Cl. vir feminas tantum invenisse vi- detur, nisi inter specimina, quae refert, minora, mas latuit. Descriptionem, licet verbis non pe- percerit, valde mancam dedit, ut paucissima tan- tum inde afferre potuerim. Quae autem de capite longitudinaliter (neque rima transversali) fisso tra- dit, fidem vix merentur, species enim anteceden- tes labium superius et inferius habent, neque huic soli dextrum et sinistrum concessum esse credideris, Ipse aestate 1799 et 19oo Fariones viginti duos hujus vermis gratia aperui, sed in alterius tantum intestino vermem inveni, praeter caput (labio su- periore et inferiore) fissum , ceteris teretibus simil- limum, et in quo caudam depressam et crenatam non observavi, quem autem, dum iter facerem, amisi, ut ulterius comparare nequeam. Species itaque denuo examinanda, Icon vermem defigu- ratum sistere videtur.
Obs. 2?, Vita vermium a cl. vivo repertorum fagacissima fuit, ut per semihoram aquae commis- $i in mucum soluti sint. An vero praeter talorem diei forsan nimium (auctor vermes Viennae reperit, nbi ipse Oetobri mense gradum caloris magnum ob- servavi) aquae copia nimis parca in caussa fuit? Ipse saltem, neque media quidem aestate, aquae
copia sufficiente, simile quid observavi,
Species dubiae. *
Vermes, quos olim ad hoc genus pertinere su- spicatus sum, Zscaris nimirum Ziajae et Globicola Syst. Nat. ed. Gmel., quosque Zederus (Natur- gesch, p.128. sub Ophiostomatis Globicolae et Rajae nomine enumeravit, examine repetito abbinc - relegandi videntur. Ascaris nimirum Globiccla ad Tricuspidariam amandanda erit, Ascaris Rajae vero in appendice inter vermes dubii generis enumera- bitur. Conferatur etiam Echinorhynchus. Pleuro- nectis Platessoidae n. 50. à
von, "OMS e. VE y qae
Corpus Leres utrinque attenuaturm. Caput £rivalve.
4. Corpore utrinque aequaliter attenuato. 4. Capite nudo. Á hj i. ÁscARIS LUMBRICOIDES, Linn.
Áscaris: corpore utrinque sulcato, cauda
obtusiuscula. : :
Tyson (Bibl. n. 250.) Lumbricus teres hominis.
Redi Anim. viv. p.35 — 57. vers. p. 49 — 55. Tab. X. Fig. 1 — 4. Lumbr. t. hom.
Vallisnieri (Bibl n.48.) cum ic. Lumbr. t. hominis et vituli. '
Linné Syst. Nat. ed. XII. p. 1076. n. ?. Ascaris lumbr. (hominis) ' 1
^
125
Müller bist. verm. T. I, P. 2. p. 55. Ascaris lumbr. (hominis).
Rauh (Bibl. n. 255.) Diss. de Asc. lumbr.
Pallas N. Nord. Beytr. l. 1. p. 72. Asc, lumbr.
—(minife) ^ ——
Bloch Abh. p. 99g. Tab. VIH, fig. 4 — 6. (equi).
—.. Asc, lambr. hom. et equi; reliquis exclusis.
. Goeze Naturgesch. p. 62 — 72. Tab. L Fig. 1 —
5. (equi). Ascaris gigas, a. equi. b. hominis.
. €.suis. d. vituli (reliquis exclusis).
— Werner Brev. expos, pag. 75 — 84. Tab. VII. fig. 155 — 159. Asc. lumbr. hom. |
Gm el. Syst. Nat. p. 5029. n. 2. Asc. lumbr. (hom.) ib. p. 5052. n. 22. Ásc. vituli (exclusis G o e- zii et Camperi synonymis et habitaculo). .ib. n. 25. Asc. equi. ib. n. 24. Asc. suis.
Schrank Verzeichn, p. 6. n. 21. Asc. lumbr. (hom.) p. 7. n. 25. Asc. equi. n. 24. Asc. suum. .
Zeder Nachtrag, p. 25 —51. Fusaria lumbricoi- des a. equ. b. hom. c. suum. -
Ejus Naturgesch. p. 102. n, z. Ascaris lumbr, (eorundem). Rudolphi in Wied. Arch. II. 2. p. spe, PIRE
|... hom. et equi.
Jórdens Helminth, p. 22. Tab. 9. fig. 6 — 15. (ic. Werneri) Asc. lumbr. hom.
Brera Vorles. p. 21. Tab. V. fig. 1 — 11. ( ic. Werneri) Asc. lümbr. hom,
. Germ. Spulwurm, Rundwurm. Zoll Ronde
Worm, Menschenworm, Hinderenworm. — Damn.
Menneske- Orm,; Spolorm, Skolorm. Suecis Men- nisko- Mask, Spolmask. —447g/. The round worm, round gut- worm. Gallis Lombric, Strongle. Jta-
lis Verme tondo, lombrico. — Zsp. Lombriz. Lu.
5i£. Lombriga. |
Hab. in hominis, bovis, equi, asini, suiy in-
testinis tenuibus.
| Descr. Vermes humani, bovini, suilli, asi- nini plerumque sex pollices ad pedem longi, mediae partis diametro sesquilineam ad duas lineas aequan- te, equini vero utplurimum majores, ad sedecim usque pollices longi, pro portione crassi, Huma- norum maximus, quem vidi et servo, quindecim pollices, minimus sesquipoliitem longus est. Omnium color pró materia, quam vel ore, vel cor- poris poris hauserint, diversus, saepissime lacteus, vel cinereo - fuscus, rarius sanguineus; vasa ceterum genitalia candida, tubusque cibarius materia fusca aliave repletus, trans humores coloratos et cutem pellucent.
Caput discretum , valvulis tribus convexis conniventibus, ut in toto genere duabus inferióri- bus, tertia superiore, cujusvis basi latiore rotun- data, apice discreto, sive, utriusque lateris inci. sura breviaccedente, nodulum planiusculum sistente, Os medium, exiguum, verme vivo, valvulisque apertis, sub. tubuli brevissimi forma exsertile, Corpus téres utrinque fere aequaliter attentiatum, caudae tàmen apice obtusiusculo tenuiore. ^ Cutis sulco uiriusque lateris recto exarata, lineis tam
^
Qr 12^
dorsali quam abdominali minus conspicuis. [A hujus parte superiore, aliquot pollicum a capite di- stantia, vermibus femellis, qua saepe cingulum impressum observatur, foramen exiguum, sive vol v2; in ultima vero parte (lineaé circiter dimidiae ab apice caudali distantia) alterum, majus, saepe rimam potius sistens, slve auu$, exstat ^ Eodem autem loco, quo in feminis ani orificium, in. ma- ribus penis, rarius exsertus, observatur. :
Fabricam cutis in hujus Operis Vol. I. p. 219. tractus intestinalis et vasorum: absorbentium ibid, p: 247. genitalum p. 277 — 284. exposui. - Dis- .Sectionis methodum 1b. p. 185. tradidi. Obs. x. Auctores nonnulli, v. c. Vallisnie- Tis Goezius et Schrankius Ascáridem lum- bricoidem in diversis. animalibus obviam, species diversás constituere opinati sunt, examine vero proprio et accurato humanam àb equina, suilla et .vitulina non dillerre didici, .€onf Vol.I. p.291. Magnitudo enin et color in omnibus variant, equina licet saepissime reliquis major sit; cl. tamen Pallas, quam in Asino persico fero repererit, equina minorem, eoque humanae adhuc magis aff nem esse, addit, ut hujus etiam bestiae Ascaris eadem sit, quam ab equina non dillerre analogia suádet, reliqua enim equi et asini entozoa con- gruunt,
Obs. v». Vermem ovipartm esse 1l. c. exposui, auctores vero; quibus vasa genitalia ptolapsa pro foetubus imposuerint, Zamponum, Odhelium,
Churchium in Bibliotheca m. 556 et "e ad- duxi. ; T
Obs. 5. M cobabn: (Bibl. n. B Asca- ridem lumbricoidem mutilam et post mortem defi- guratam pro novo (Stomachidae) genere ven- didit, cujus autem indolem ficütiam Helmintho- logi ad uaum omnes perspexcre. ! z
Obs. 4. Treutlerus (Obss. patholog. anat. p. 17. Tab. LIT. Fig. 5, 6.) vermis nostri varieta- £em monstrosam inter Ascarides lumbricoides vul. gari modo conformatas in feminae intestinis tenui- bus reperit. Caput nimirum subulatum, atque si- mul infiexum, duabus tantum valvulis instructum erat, quae infra apicem inflexum (neque in ejus- dem extremo) conspiciebantur; reliqua pro mor - comparata,
2. ÁsCARIS DISTANS, Hh.
Ascaris: corpore aequabili, cauda maris in .
Jlexa a acuta , feminae recta subulata.
Y Hab. In Séiniae Sabaeae scrofulis consumtae «.
coeco et colo viginticirciter specimina Martio reperi. Descr. Vermes masculi pollicares, feminei
sesquipollicares, crassiusculi, spiraliter Sopnalng,
subruf. i Mas gracilior, capite trivalvi; corpore subae-
quali sive antrorsum. parum tenuiore; cauda ha-
muli instar inflexa, brevi-acuminata, ante quod
acumen genitale longissimum duplex incurvum, in-
L]
" 199
aequale (spiculo àltero constanter breviore). T«z- bus cibarius pro Ascaridum minorum more oeso- phago mortariformi, ventriculo sphaerico, intesti- no reliquo recto et aequali constat,
Femina duplo crassior, recta, postice exqui- site sublata, caudae acumine parum divergente, minime flexo. Tubus cibarius ut in mare, ad cau- dae apicem protractus. | Ovaria ovis subrotundis magnis , pellucidis, nucleo obscuro, varie figurato instructis farcta. ,
.Q bs. -Habitaculum (in crassis) Ascaridibus majoribus satis alienum, et caudae discrimen non vulgare speciem a reliquis valde distantem indicant. .$. Ascanis vEsICULARIS, Froel.
Ascaris: linea corporis laterali tenuissima; cauda utriusque sexus reflexa, iu maribus utrinque membrana basi counivente alata,
Bloch Abhandl. p. 52. Tab. IX. fig. 31 — 6. Asc. papillosa.
Goeze Naturgesch. p.76. 85. 86. Tab. I. Fig. 4, 7, 9. Asc. teres galli (major). ibid. p. 86. (umi- nor, Phasiani galli et picti.) |
Froelich im Natuif, 25. p. 85 — 88. Tab. III. fig. 12— 14. Asc. vesicularis (Phas. colchici).
Gmel, Syst. Nat. p. 5054. n. 40. Asc. papillosa. ib. n. 42. Asc. galli, n. 45. Asc. gallinae, n. 44. Asc. phasiani (picti).
Schrank Verzeichn. p.9. mn.51. Ásc. galli. n. 55. Asc. gallinarum. p. 12. n. 44. Asc. pa- pillosa.
"ol. II. 1
-
150
' Tablcaü encycl. tab. 52. fig. 24-29. (ic. pe Asc. papillosa. ,
Rudolphi Obss. P. I. p. 12. Asc. vesicularis.
Idem in Wied. Arch. II. Ope 16. Asc. vesic.-
Zeder Nachtrag, p. indu) Tab. IV. fig. 7. Fus.
saria reflexa. ; Ejus Naturgeschichte, p. 102. n. 9, Fus, reflexa, p. 112. n. 42. Fus. papillosa. Hab. In intestinis Ofidis tardae crassis, Bloch; in int. Phasiani Galli et picti, Goeze; Phasiani colehict, Fro elich detexerunt. Ipse in
Phasianis Gallo et picto nec non in Otide Tarddá
saepius, Auctumno, reperi.
Descr. Minores, quae in avium dictarum inte- Stinis crassis, praesertim coecis, copiosae occurrunt, tres ad septem lineas aequant; majores plerumque solitariae, in Phasiani Galli intestinis, potissimum tenuibus, obviae, septem lineas ad duos usque cum dimidio pollices longae: omnes albidae.
Caput in minoribus valoulas et sub micro- scopio quidem composito vix distinctas offert, in majoribus eaedem lenti simplici manifestae, ob- tusae. — Corpus ulirinque aequaliter attenuatum, teres, linea laterali tenuissima utrinque exstante auctum. — Cauda wminorum subulata, subrecta, »najorum obtusiuscula. cum acumine brevissimo (Zed. l.c. fig. 7.) reflexa, unde Zederi nomen tiviale. Linea lateralis in zzarís caida utrinque dilatata basique connivens vesiculam quasi efficit (unde cl. Frocelich nomen petiit) pellucidam ; in-
151
ter cujus membranas alaeformes spicula duo saepis- Sime exserta vidi satis longa, propeque genitalia ista tuberculum non raro exstat subglobosum. Ze- dero pariter visum, cujus vero usus nos fugit, Feminae aus caudae apicl proximus.
Tubus cibarius in iinoribus facile conspicuus partem superiorem mortariformem, strictura dis- cretam, partem brevem subglobosam strictura pari- ter distinctam, reliquam vero subaequalem apice tamen crassiorem exhibet, ^ Ovaría circumposita, corpore disrupto prolapsa, o?a elliptica, nigrescen- tia, utroque fine pellucida, effundunt.
Obs. 1. Individua minora, ovulis farcta ea- demque effundentia, cauda subulata subrecta in- signia cum majoribus specie congruere, nonnisi Zederi auctoritate convictus concedo, Quod ipse in galli domestici duodeno reperi specimen duos cum dinidio pollices longum, pro portione cras- sum, a minimis illis nimis distat, quam quod pro eodem habuissem, nisi vir modo laudatus specimi- na intermedia 7 — 24 — 926 lineas longa inveniendo transitum demonstrasset, Juniorum itaque in coeco habitantium cauda, dum intestinum tenue intrant, scnsim augetur et crassescit, ut tandem conica fiat, acumine brevissimo relicto; et membranis laterali- bus renitentibus simul reflectatur.
Obs. v. Ascaris a cl. Froelich in Pbasiano colchico reperta a imninoribus, quas in Phasiano domestico et picto reperi, nulla quidem nota discrepat,
Í 2
w*
[
152
Obs. 5. Ascmides a Blochio in Otide Tar- .
da inventae vel papillas abdominales quatuor, vel praeterea quintum et caudales utrinque tres exhi- buerunt; in quibusdam etiam aculeos caudae duos
(spicula) observavit, Ipse Ascarides hasce Septem-
bris 50. 1802. dum Vienna? essem, copiosissimas in 'ardae intestinis crassis reperi, sed neuter sexus papillis instructus erat, ut nullum earundem ab Asc. vesiculari discrimen adesset; quas vero Sep- tembris 28. 1905. eodem loco plurimas Gryphiae offendi feminas, papillis abdominalibus tribus vel quinque prope vulvam sitis insignes observavi. Hae autem papillae a Blochio male depictae, cu- tis plicae originem non debent, sed corpus ipsum his locis quasi in crenas protrusum est. Generatio- nis negotium iisdem oriundis ansam praebere yide- tur, ut in Ascaridibus Phasiani domestici una al- terave vice similes. omnino papillas observaverim. Nota specifica ergo iisdem non exhibetur, ut in Trichocephalis monui. Conf. obs. 5. ad Asc. dis- parem n. 24. ^
Obs. 4. Ascaris Gallopavonis a Zedero
buc relata, speciem propriam, infra (n, 15.) enu- merandam sistit,
4. ÁSCARIS INFLEXA, Zed.
Ascaris: membrana laterali lineari £enuuissi-
ma, cauda feminae inflexa , subtus planiuscula.
Goeze Naturgesch. p. 95. Asc. teres, anatis,
!
e
Bloch Bescháft. der Derl Ges.:Naturf. Fr. IV. p. 552. sub Ascaride lumbricoide. Gmel. Syst. Nat. p. 5035. n. 55. Aec. anatis. Zeder Nachtrag, p. 36. Fusaria inflexa. Ejus Naturgesch. p. 105. n. 5. Fus. inflexa... Hab. In Znatis bosckadis et CIMNIEE in- testinis. Zeder. Descr. Vermes duos pollices septemque li- neas ad tres pollices tresque lineas longi. Feminae (Zedero tantum) visae Corpus teres utrinque aequaliter attenuatum, membrana laterali tenuissima versus anum descendente. Cau- da supra convexa, subtus plana, apice nip inflexo.
Obs. Goezius hanc speciem, Octobri a se re- pertam, cum praecedente conjunxit, Zederu s sae- piussibi obviam membrana laterali versus caudae de- pressae partem inferiorem (neque superiorem) ducta et cauda ideo inflexa (neque reflexa) distimctam tradit, Blochius in Ánatis Boschadis intestinis repertam, quatuor ad sex-usque pollices longam, viviparam fingit, et cum plurimis postea vermibus, oviparis dictis, confundit. Species tamen inter dubias n. 64. enumerata, huc forsan pertinetIpse anatibus pluri-
. mis, tam feris, quam domesticis, examinatis Agca-
*
ridem hanc nunquam reperi, 5. Ascánrs ADuxcA, HR. Ascaris: ligea laterali non exstante, caudae teretis apice incurvo. | Rudolphi in Wied,. Arch. Il. 2. p,i4. Asc. adunca.
3A
"Zeder Naturgesch. .p. 104. n. 9. Fusaria adunca; '" Hab. In: Clupeae. Zlosae intestino crasso spe- cimen unicum Majo reperi. « . 2 m Descr Vermis fere C ERIITGIOAHR — albus^zeBtt 28 1.x.x. q i "Capitis valvulae.satis magnae, ore intermedio conspicuo. Corpus utrinque aequaliter. attenuatum, menbrana laterali nullibi exstante, — Caudae tere- tis apex obtusiusculus i incurvus,- Interna pro Asca- ridum more. 6. Ascanis CONSTRICTA R. | Ascaris: linea laterali nom exstante ; eor. pore passim constricto , cauda obtusa, | Hab. JZrachini Draconis canah alimentari extus adhaerentes plurimas Majo reperi, E Descr. . Vermes lineas quatuor ad pollicem longi, tenues, albi; vivi spiraliter contorti, mor- tui utroque fine subincurvo. | Caput truncatum, valvulis. satis. magnis , ob- tusis. Corpus utrinque aequaliter attenuatum, hinc inde in omnibus constrictum, linea tamen laterali non exstante, | Caudu in majoribus obtusa, rectiu. scula, in minoribus acutiuscula et gracilior, apice perforata, Genitalia non vidi. Zubus cibarius in capite colloque tenuior, dein passim ampliatus., Obs. Stricturas non quidem magnas, in omni- bus tamen observatas , cum membrana lateralis lo- cis constrictis non emineat, naturales esse crédi- derim. . Quae enim praeternaturales vermibus acce-
r
. 4. dunt, membranam corporis diaphanam interruptam
sistunt,
7. ÁsCARIS OSCULATA, Rh. i .Ascaris: capitis valvulis orbicularibus mar- ginatis; corpore aequali, linea laterali non exstan- te, cauda acuta, Rudolphi in Wied. Arch. II. ?. p. 14. Ascaris osculata. Zeder Naturg. p. 105. n. 10. Fusaria osculata.
Hab. Inter ventriculi PZocae vi£ulinac plicas specimina complura Novembri offendi. —
Descr. Vermes quinque ad decem lineas lon- gi, tenues, albi aut flavescentes.
Caput corpore parum angustius, valvulis tri- bus orbicularibus, magnis, distincte marginatis, et sub vermis motu formam mutantibus , ut cum Taeniarum osculis suctoriis (unde nomen triviale .desumsi) quodámmodo conveniant.. (Corpus utrin- que subattenuatum, antrorsum fere tenuius. Cauda brevissima acuta. Geuitalin feminae ut in reli- quis; maris duplo minoris spicula exserta non vidi. Tubus cibarius pro more.
"Obs. 1. ,|Vermes phocae ante biduum occisae .vividissimi, vasculo aquae repleto et furno (mane et modice tantum calefacto) imposito commissi, nyct- ehemeron, 36 horas et ultra vixere. so. Q0bs. s. Cl, Hellwig specimen a cl, quon- dam Wewetzer, Med. Cand. in Phoca vitulina, nescio quo loco, repertum mecum communicavit,
156 |
meis duplo majus, crassiusculum, cujus pars po-
stica anteriore omnino crassior est, ceterum vero, quantum in verme mortuo conspicere licet, huc
pertinere videtur, ut Ascaris nostra forsan ad sectio-
nem quintam amandanda sit,
8. Ascanis AcumINATA, Schrank. ANIM T Ascaris: membrana laterali teuul, cauda acuminata, ' Goeze Naturgesch. p. 100, Tab. IV. fig. 4 — 9. Asc. subulata. ; Gmelin Syst. N. p. 5055. n. 56. Asc. ranae, Schrank Verzeichn, p. 12. n. 45. Asc. acumi- nata, Zeder Nachtrag, p.47. Fusaria acuminata. Ejus Naturgesch. p. 105. n. 11. Fus. acum. Rudolphi in Wied. Arch. Il. 2. p. 18. Asc. acuminata. Hab. in intestino medio 7anae toxirictde et arboreae, Goeze, In priore ipse saepius reperi. - j ; jw
Descr. Vermes quatuor ad sex lineas longi, tenues, albi. - idus
Caput obtusum valvulis tribus conspicuis, Corpus utrinque aequaliter attenuatum, linea la- terali tenui, ^ Cauda obtusa acuminata sive mucro- ne longo tenui instructa; maris recta, feminae inflexa. Maris spicula Goezius vidit, in meis exserta non erant, Femina duplo major VIG
"Tubus cibarius prog ceneris more,
157
Obs. Ascaridi brevicaudatae n. 50. valde affi- nis est,
b. Capite alato, 9. Áscanis LEPTOPTERA, R. Tab. I. fig. 15. 15.
Ascaris: membrana capitis utrinque lineari, leuga, caudae nulla.
Hab. Cel.Schwaegrichen, Botanices Pro- fessor Lipsiensis, specimina tria in Leaeza reperta benevole mecum communicavit,
Descr. Vermes tres quatuorve coge longi, tenues, albidi,
Caput depressum, valvulis tribus exiguis. Cor- pus teres utrinque aequaliter attenuatum, cauda tamen capite fere cras$siore, ceterum acutiuscula, in altero specimine curvata. Jfembrana lateralis in capite utrinque tenuis, fere linearis, distincta, ut in omnibus reliquis a valvulis capitis inferioribus incipiens, quam in speciebus insequentibus lon. gius protracta, ad dorsum fere inclinata; caudae mulla. Genitalia exserta non vidi.
Obs. Membrana capitis laterali utrinque li- meari et longiore, a speciebus (10— 12.) eidem proximis recedit. Ne cum Zscaride leonis Gmel, quae sub leonis pelle habitat, pedemque longa est, a me ad Filarias revocata, confundas cave. Nomen à capitis membrana (Aezzos; tenuis; zrsgov, ala) de- sumsi,
315358 « ÁscARIS: MARGINATA V, Ascaris: membrana capitis utrinque semi- lanceolata, caudae vix conspicua. Redi Anim, viv. p. 151. vers. p. 195. Bloch Abh. p. 5o. Tab. VIII. Fig. 1—5.:/ sub Asc. lumbricoide.
Werner Brev. Expos. Cont. I. p.i. Tab. IX.
Fig. 58 — 40. Lumbricus canis. Goeze Naturgesch. p. g1. p.84. Asc. teres canis. G mel, Syst. Nat. p. 5050. n. 6. Asc. canis. ! Schrank Verzeichn, p. 10. n. 56. Asc. caniculae. Tabl Encycl t. 507 fig. 7—9. (1c. Blochii)
Asc. tricuspidata.
Rudolphi Obs. P. I. p, 10. Asc. Vietngg.! Zeder Nachtrag p. 42. Fusaria Werneri, Rudolphi in Wied. Arch, Il 2. p. 1:1. Asc.
marginata. » y
Zeder Naturgesch. p. 106. n. 16. Fus. marginata, Hab. in intestinis Cazis domestici tenuibus,
ubi a plurimis auctoribus et a me quoque saepius reperta est. | |
Descr. Vermes duos ad septem pollices longi, tenues, albidi, aut subfusci, in intestinis plerum- que convoluti.
Caput depressiusculum , valvulis tribus exi- guis. Corpus teres utrinque aequaliter attenuatum; cauda brevis, obtusiuscula. Membrana. lateralis prope caput latissima, utrinque semilanceolata, (seu medio latissima, tam antrorsum, quam retrorsum attenuata); in corpore tenuissima, inque sulco de.
rL
159
currens; in cauda evanescens, xus in feminis caudae apici approximatus. J/uloa in prima ver- mis rertia parte. Genitalia mascula spiculorum duorum caudae proximorum sub forma Blochius exserta vidit, Genitalia interna ut in Ásc. lume bricoide. Ty
Obs, 1. Speciem istam olim Froelichio (Naturf. 24.. p. 142.) praeeunte cum inscquente «onfudi,
Obs.2. Gmelinus l. c. plura Redii loca et icones alienas perperam huc traxit; Redius ipse Àscaridem hanc, quam cum felis verme (n. 12,) recte comparat, a renis Strongylo giganteo bene se« paravit. Obs, 5 5.. De Ascaride nostra intestinis propen- dentibus conf. Hermann im Natuxforscher XIX, pP: 41 —43. Tab. II. fig, 4s j
-411. ÁSCARIS TRIQUETRA , Schrank,
Ascaris: membrana capitis utrinque semig- vato - elliptica , caudae latiuscula,
Goeze Naturgesch, p. 84. Asc. teres vulpis. Froelich Naturf. 24. p. 140, Tab. 4. Fig. 50, 51. Asc. vulpis. Gm el. Syst. Nat. p. UME 9. Asc. vulpis. Schrank in Vetensk. Acad. Handl. 1790. p.120, n. 8. Asc. triquetra, Leder Nachtrag p. 45. Fus. triquetra. Ejus Naturgesch. p. 107. n. 17. Fus. triquetra.
140
Rudolphi in Wied, Arch. II. *: P 12. sé: ' triquetra. :
Hab. in Zulpis intestinis tenuibus, ubi co- posui reperi ; ; Zederus semel ultra wr bun spe- cimina oftendit.
Descr. Vermes unum cum dimidio ad sex pollices longi, tenues, albidi.
"Caput depressum, valvulis exiguis, | Corpus utrinque aequaliter attenuatum ; cauda acuta , ma- vis brevissima, feminae longiore. "embrana late- ralis in capite 'utrinque tenuis incipit et sensim latescit, citius vero desinit, sive semiovato- el- liptica est; in corpore tenuissima ; in cauda, prae- sertim marium, denuo aucta. uus et vulva loco solito, ' forma vulgari. ^ Gemitalia mascula nun- quam exserta visa. b ion pdt
Obs. Spciei antecedenti proxima, sed mem- brana capitis aliter formata, latiore, indeque saepe crenata, uti etiam omina pinna,. quae illi deest, differt,
AscanIS MySTAX, Zed. put ^Ascaris: membrana capitis utrinque semio- «ata, caudae lineari, ^ 74 Redi Anim. viv. p. 1 3o. vers, p. 194. Tab. 5. - fg. 10. ic. charact. Goeze Naturgesch. p. 79 —84- Tab. I. Fig 5. Fig.9— 15. Asc. teres, felis. Gmelin Syst. Nat. p. 5051. n. 12, Asc. felis.
Schrank Verzeichn. p. Q. n. 29. Asc. càti.
I4
Tabl. Encycl t. 51. fig. 7 — 23. (1c. Go ez.) Asc. felis.
Froelich Naturf. 24. p. 141. Asc. felis.
Rudolphi Obs. P. I. p. 11... Asc. felis,
' Zeder Nachtrag p. 45. Fusaria mystax. j
Rudolphi in Wied. Arch.l1l. 9. p.15. Asc. mystax. , :
Zeder Naturg. p. 107. n. 18. .Fus. mystax.
. Hab. in Cati tam feri quam domestici inte- stinis tenuibus frequentissima, rarius in ventriculo. Ipse etiam ex intestino sphaceioso et perforato | pier sam in Cati mesenterio reperi. T * 54:tr$2
Descr. Vermes unum ad quatuor noli longi, tenues, albidi. "n
Caput yalvulis tribus exiguis. | Corpis utrin: que aequaliter attenuatum , caudae maris apice te: nuiore et acutiore, - ZMembrana lateralis in capite utrinque semiovata, reliqui corporis et caudae linea: ris, hujus in maribus latior. Anus et vulva ut in praecedentibus, Spicula neque mihi, neque aliis exserta visa. Z
Obs. Membrana capitis postice latiore et ro- tundata, sive semiovata, ab affinibus (n. 9 — ii) distinctissima.
15. Ascanis PensPiciLLUM lH,
Ascaris: membrana capitis utrinque lineari, valvulis "fats inatis,
Goeze "Naturgesch. p. 85: sub Asc. terete, Gmel.Syst. Nat. p. 5054. n. 41. Asc. gallopavonis:
142 Zeder Naturgesch. p.102. n.2. sub Fus. reflexa, Rudolphi in Wied. Arch. III, 2. p. 9. Asc.
perspicillum.
Hab, In Jeleagridis Gallopavonis intestino tenui specimina tria Decembri reperi,
Descr. Vermes pollicem vel sesquipollicem longi, tenues, albidi.
Caput tenue, valvulis magnis membrana tenui cinctis; corpus utrinque aequaliter attenuatum ; cauda feminae brévis, acuta, velleviter incurva, vel hamuli instár involuta. — ZMembrea lateralis in capite utrinque linearis et latiuscula, in corpore non conspicua. 4zus caudae approximatus, vel ximam solam offert, vel tuberculo intrusus ostio longitudinali crenato. Tubus cibarius flavus, ova- riis circumvolutis, ovis maturis mihi non visis.
Obs.1. Speciminis majoris cauda bamuli in- etar involuta, rimam ani simplicem; minorum au- tem obiter incurva tuberculum cum rima longitu- dinali exhibuit. Nisi in utrisque rimam observas- sem, specimina minora mascula dicerem. 2
Obs.2. Zederus Ascaridem teretem a G o e- zio in Gallopavone detectam, neque descriptam ad Fusariam reflexam sibi diciam (Asc. vesicularem n. 5.) retulit, sed capitis valvulae magnae et mar- ginatae (perspicillo quodammodo similes) nec non caput alatum abunde distinguunt, ut cl. vir ean- dem certe non viderit, sed ad reílexam pertinere, Goezio concessit, qui Áscaridum plurimas species male miscuit.
,
145
' 14. AsCARIS SEMITERES H. Ascaris: riembranua capitis utrinque lineari, corpore supra convexo, subtus planiusculo. Zeder Nachtrag p. 57. Fusaria semiteres, Rudolphi in Wied. Arch. IL, 2. p. 15. Ascaris semiteres, Zeder Naturgesch. p. 105. n. 4. Fus. semiteres. Hab. In Zvingae J'anelli 1ntestinis Zederus Iulio, ipselunio, reperimus. . Descr. Vermes octo ad viginti septem lineas .longi, ténues, albi. Caput valvulis distinctis, mediocribus; corpus utrinque aequaliter attenuatum, subtus planiuscu- lum; cauda brevis obtusiuscula. —|ZMembrana late- ralis in capite linearis sed latiuscula, corporis cau- daeque tenuissima. 44mus caudae approximatus. Genitalia mascula non exsertà visa.
15. ÁSCARIS DEPRESSA, M.
Ascaris: capite discreto, depresso, collo subtus planiusculo ;;/ meriórana laterali capitis et caudae latiore.
Bloch Abbandl, p. 51. Albicillae, sub Asc. Acu. Goeze Naturgesch. p. 85. Ásc. teres milvi. Gmel, Syst. Nat. p. 5055. n. 27. Asc. albicillae.
n. 19. Ásc. milvi.
/Zeder Nachtrag, p. 57. Fusaria depressa (albi- cillae).
Ejus Naturgesch. p. 105. n. 5. Fusaria depressa.
|o pP.eai10. n: 52. sub Fus. spirali.
,'
144
Hab. in intestinis Falconis Albicillae Bloch, Zeder (hic Augusto), in Fzlconis Milvi intestino sumzaüo ipse Octobri, reperimus. ——
Descr. Vermes a Zedero reperti, -decem ad viginti sex lineas longi, quos in Milvo reperi, tres ad quinque pollices aequabant, albidi.
Caput valvulis magnis instructum , postice in- crescens, discretum ; collum supra depressum, subtus planum ; reliquum corpus teres, utrinque ( collo subsumto) aequaliter attenuatum; cauda . obtuso- ; acuta. JMembrana lateralis oris valvulas nectens in capite latior, in reliquo corpore tenuissima, abdo- mini approximata, in cauda iterum subincrescens, 4nus caudae apici proximus, Marem mom vidi, sed septem quae oblata sint specimina, feminea .
erant.
Obs. 1. Quas recentiori demum tempore in Milvo reperi Áscarides ad Asc. depressam pertinere ex Zederi descriptione (Ascaridum albicillae) co- gnovi, ut hanc, vocibus quibusdam, non quidem sensu, mutatis, ad meas referre licuerit. fv
! Obs. o. Ásc. spiralis n. 52. dicenda huic pro- xima, at caudà crassiore, et ejusdem in minori- bus apice diverso differt.
Obs. 5. ^ Asc. buteonis (Goeze Naturgesch. p.85 Gmel. Syst. Nàt. p. 5055. n. 28.) a me olim, uti postmodum a Zedero ad Asc. spiralem revo-
cata, ad depressam potius pertinebit,
TT
16. ÁscARIS ENSICAUDATA, H. Ascaris: membrand laterali capitis subtus plani latiore j reliqui corporis vix conspicua; caus dae apice ensifovmi. Zedér Nachtrág p. 58. Fusaria ensicaudata, , Ejus Naturgesch. p.- 104; n. 6. 'Fus. ensic. Hab. In Turdi ZMerulae intestinis Zederus Áprili solitariam reperit. — Deésér. Vermis quatüordecim lineas longus. Caput valvulis discretis , subtus planum , sü- pra convexum. — Corpus teres ütrinque dequalitef áttenuatum; caida discreta, brevissima, ensifor- mis, acuta; sübtus concava, JMembranau lateralis capitis obtusa et lata, reliqui corporis vix conspi- cua; abdomini approximata. |Foramina ante cau- dae apicem duo, quorum alterum anterius; postes rius alteruni, | Obs.i. Cl vir éaput suprà cónvéxumj sub: tus planüm, feliquum corpüs teres esse, postea aütemi partem corporis posteriorem subtus plani: usculam tradit, qüod contradictorium videtür; Eandem partem tuberculis plàrimmis$; | minimis; àcutiusculis et remotis obsitatn esse addit, et eo: fundem etiain in differentia specifica mentioneni facit, sed papillae tales nunquam constantes; ut in Áscaride vesiculari n. 5; Obs. 5. retuli. Forsan etiam vermis, qüi in intestino planus apparüit; muütationes quásdam subierat; Obs; 2; Conf. Ascaris lancea n. 54. quae vix $atis diversa videtur: | ; Vol, IE H
1 P | ,
17. AscaRIs CRENATA R. Ascaris: capite subtus planiusculo, mem- brana laterali corporis latiuscula, caudae acuta. Goeze Naturgesch. p. 96. sub Asc. terete.. ^ Gmel. Syst. Nat. p. 5034. n. 48. Asc. sturni. Zeder Nachtrag p. 4o. Fusaria crenata. Ejus Naturgesch. p. 104. n. 8. Fus. crenaia. — Hab. In Sturni vulgaris intestinis Comes de
Borke et Zeder vermem femineum solitarium Aprili mense repererunt. Specimnina quatuordecim in Sturno lecta am. Braun misit. P Descr. Vermes, duos ad quatuor pollices longi. TY Caput supra convexum , subtus planiusculum. Corpus teres utrinque aequaliter attenuatum ; cauda conica obtusa. JMembrana lateralis linearis lati- uscula, capitis et corporis crenata, caudae acuta aequalis. 44mus ante caudae apicem. Gezitalia ma- secula eodem loco, quo anus in feminis, nudis ocu- lis conspicua, sub microscopio crassiuscula (rell- quarum Ascaridum spiculis quadruplo crassiora) foliacea, apice tenuiora, noduli specie terminata, apice divergentia, basi conjuncta, aequalia, quan- tum mihi videtur, cava. Similia non vidi, de harum tamen partium functione dubium esse nequit, Obs. 1. Membrana latiore et crenata nec non cauda longiore a turdorum Ascaride, quacum Co- mes de Borke apud Goezium conjungit, dif- ferre Zederus monet. Obs. 2. Idem cl. vir vermem in intestino pla-
147
uum, in aqua demum turgidum et teretem obser- . vavit; membranam tamen corporis crenatam non post mortem talem fieri, sed naturaliter ita compa- ratam esse, contendit, seque in turdorum Ascaridi- bus, pariter loco natali planis, et in aqua taidem turgidis factis membranam illam nunquam crena- tam vidisse addit: sed in omnibus eaedem muta- tiones post mortem non oriuntur, et vermium tere. tium cutem facilime crenarum irregularium spe- ciem exhibere, turdorum quoque Ascaridum ex- emplo confirmatum invenio. Nostri vero vermis crenae maxime regulares, exiguae et densissimae, quid ? quod in cute etiam abscissa conspicuae, na. turales omnino dicendae. Eaedem ceterum in cau- dae latere dorsali aeque bene observandae,
18. ÁscaRis NiGROVENOSsA R.
Ascaris: undique teres, membrana laterali capitis obtusiusculi caudaeque attenuatae la£iore, corporis tenuissima.
Swammerdam Bibl. nat. p. 517.
Goeze Naturgesch. p. 95. Tab. V. Fig, 6 — 17, Asc. filiformis, cauda rotundata, bufonum, ib. p. 98. Tab. II. fig.8. Asc. subulata bufonum.
Gmel. Syst. Nat. p. 5055. n. 55. Asc. pulmona- lis. n. 55. Asc. trachealis. n. 58. Asc. dyspnoos.- n. 59. Asc. insons.
Schrank Verzeichn. p. 11. n. 40. Asc. bufonis. n. 41. Asc. subulata. |
Tabl. Encycl. t. 52. £.4 — 7. (ic Goez.) Asc.
R
L»]
148 e pulmonalis, ib. fig. 19 — 21. (c. Mes Asc. acicula.
Zeder Nachtr. p. 45 — 5o. Tab. VI. fig. 5— 7 Fusaria nigrovenosa. Rudoktphi ii Wiaüed,. Arch. I, 5. p. 17. - As. nigrov. Zeder Naturgesch. p. 105. i. 19. Fus. nigtov. Hab. In Hanae temporariae , bufonis et bom- binae pulmonibus Goezius reperit, ipse saepe co- piosam in Hh. bufonis et temporariae, rarius in fanae esculentae, aliquoties in 4ng euis fragilis pur monibus oífeudi. Descr. Vermes tres ad sex lineas longi, gti- eei etria atra longitudinali, vel oti nigrescentes.. Caput valvülis tribus exigui, saepe distinctis, saepius tamen sub variis animalculi motibus visum fugientibus; ut os tantum pateat medium, orbi- culare, majusculum,' Corpus undique teres , ütrin- que attenuatum; éauda maris brevior, acumine brevi reflexo, feminae longior, attenuata, apice obtusiusculo inflexo. ZMembrana lateralis in capite latuuscula obtusa, semnsini in corpote tenuior red- dita, in cauda, praesertim marium; iterum latescit, donec in ejusdem apice desinit. Tubus iutestinalis ater, vermi colorem impertiens. mus caudae pto- ximus, osüo tumido. Ooviductus foetubus vivis repleti, «Obs.1. ieonés Goezii laudatae vermes oris forma diversissimos sistere videntur, ideoque aucto- res: speciem istam in iue diviserunt, quod ortifuo
1 A49
excusari potest; Gmelinus vero illarum quatuor exstruxit, differentiis specificis pro more pessimis et arbitràriis additis. Oris structuram quod attinet, ipse eandem variare vidi, ut specimina majora, magis nigra,, qualia plerumque in bufonibus et Angue fragili occurrunt, dum os sphaericum neque valvulae in conspectum veniunt, facile dirimantur, donec valvulae apparentes ejusdem et generis et spe- ciei esse probant. Goezius itidem Ascarides quas: dam cauda obtusa, alias subulata instructas refert, quod praesertim ad easdem separandas induxit, ipse tamen in musei indice (Naturgescb. p. 758.) omnes iterum conjunxit et Ascarides obtuso - caudatas (ger- manice Stimnpf schwünze) vocat, sed revera cauda in nullis obtusa est, et sub microscopio composito tantum, ut fit, attenuata et obtusiuscula sistitur.
Quaedam tamen in cl. viri figura 7, tab, V. ah instrumento pressorio pendere videntur,
Obs, 2^. Membrana lateralis in bufonum Asca- ridibus generatim latior, capitis saepe crengta sive rugosa; haec tamen. nota pariter incerta. :
Obs.5. Numerus vermium in ranarum pul. monibus occurrentium raro magnus, 'conf. Vol. I, p.454. ubi Goezii observatio huc faciens illu- stratur. |
19. Áscanis Ácvus, Bloch. Ascaris: membrana laterali capitis caudaeque subtus planiusculorum lineari, corporis tenuissima, :
Müll im Naturf, XIV, p. 140. Asc. seta,
150
Bloch Beschift. d, Berl, Naturf. Fr. IV. p. 54/p Asc. Ácus.
Ejus Abhandl, p. 5o. sub Asc. Ácu.
Goeze Naturg. p. 9o. sub Asc. ÀAcu.
G m el, Syst. Nat. p. 5057. n. 71. Asc. Acus.
Schrank Verzeichn. p. 10, n. 57. Asc. Acus.
Idem in N, Vet, Handl. 1790. p. 120. n. 7. Asc.
, Boa. .
Zeder Nachtrag p. 39. Fusaria Acus.
Rudolphi in Wied. Arch. IL 2. p. 15. Asc.
Acus,
Zeder Naturgesch. p. 104. n. 7. Tab. II. Fig.
1—5. Fus. Ácus.
Hab. in Esocis Lucii intestinis frequentissima. In Esocis Beloues cavo abdominis Majo solitariam reperi.
Descr. Vermes Zedero pollicares vel bipol- licares dicuntur; sed in Luciis majoribus Ascarides etiam majores reperiuntur, ut in tali, ubi copio- sissimae essent, plura specimina tres cum dimidio pollices longa observaverim; ceterum ut plurimum tenucs, semper albi.
Caput obtusum, valvulis mediocribus. Corpus in maribus et speciminibus minoribus utrinque ae- qualiter attenuatum, in speciminibus maximis re- trorsum incrassatum; in illorum antica et postica parte subtus planiusculum, in his cauda cum reli- quo corpore undique terete. Cauda marium bre- vissima, obtuso-acuta, feminarum minorum et mediocrium longior cum acumine brevissimo, majo-
151
rum obtusa absque acumine. Jlemibrana lateralis inter valvulas inferiores et in capitis latere utroque distincta, linearis, in corpore tenuissima, in cauda plerumque denuo increscens. 4s caudae femi- narum. apici vicinus. Spicula duo sive genitalia marium caudae apici maxime approximata; semel satis longa et incurva exserta vidi.
Obs,:. Blochius plurimas species cum Lu- cii Àscaride confudit, ut Siluri Glanidis, Falconis Albicillaaee et Subbuteonis, Otidis tardae, Anatis Boschadis et Fuligulae Ascarides , nec non Coraciae Filariam huc traxerit; hanc etiam Goeziu s ad Asc, Acum perperanr relegavit. Ipse quidem Ascaridem nostram in piscibus compluribus inveniri, persuasus sum, sed deBelones tantum verme affirmare ausim. An Ascaris adiposa Schranki1i (n. 72.) vere diversa? Obs.2. Vermem ad sectionem istam Zedero praeeunte amandavi, sed in feminis adulüoribus pars caudalis anticam diametro superat, unde am- biguitas quaedam oritur, hique vermes Ascaridi ,auctae n. 59. maximopere accedunt.
Obs. 3. Zederi icones, alias et elegantissi- mae et naturae aemulae hanc speciem minus bene, nimisque. angulatam sistunt. | Cl, vir Ascaridem lente simplici spectatam aére accedente subsicca- tam delineasse videtur, quo membrana lateralis ni- mis crassa, latus vero abdominale compressum et -angulatum exhibentur, qualia in recentibus non observo.
Obs.4. Zederus vermem aquae cum muco
152
», bi
eiu immissum , ila renovata, per quatuor- | ' decim dies, absque muco yix sex dies, vivum ser. vavit,
! , z /
ÁsGARIS ANGULATA lt,
Ascaris: capite £runcato, anugulato, cau- dae apice obtusiusculo brevissimo, maris recta.
.Rudolphii in WA Arch. IIl. 2. p. 8. Asc. an- :
gulata,
Hab. In Cotti Scorpii mesenterio plurimas membranis involutas Decembri mense reperi.
Descr. Vermes pollicem plus ininus longi, tenuissimi, albi. |
Caput truncatum, trivalve, ob membranam Jateralem utrinque exstantem angulatum, — Corpus teres utrinque parum attenuatum. Cauda maris recta, obtusiuscula; feminae magis attenuata, subreflexa. — Membrana lateralis capitis latissima, hoc retracto vesiculam vacuam effingit; corporis tenuissima, in altero tantum specimine visa. ^."
Obs. Vermes viiae tenacissimi, ut duo spe- cimina undecim per dies in aqua sola viva conser- vaverim, : "
e
B. Parte antioa crassiore,
dq. Capite alato.
$1, ÁsCARIS vERMICULARIS, Linn. 1 - Ascaris: capitis obtusi membrana laterali utrinque vesiculari, cauda subulata.
Linn. Syst. Nat. ed. XII. p. 1076, n. 1, Asc, (jab ep
153
M, van Phelsum (Bibl. n, 257.) historia Asca- ridum cum ic. pessim.
Müller:hist, vern. Vol. l, P. p. 54. Ásc, vermic.
Fabr. Faun. Groenl. p. Ph n. 248. Asc. vermic,
Bloch Abhandl. p. 51, Àsc. vermic.
Goeze Naturgesch. p. 102 — 106. "Tab, V. fig, 1— 5. (bonae) Asc, vermic. :
We rner brev. expos. p. 72.— 75. Tab. V. fig, 155 — 157. (ic. pessim, qua partemaPhelsum mutuatis. Asc. verm, |
G mel, Syst. Nat, p. 3029. n. 1. Asc. verm.
Schrank Vcerzeicbn. p. 6. n. 22. Asc. verm.
Tabl. Encycl, Tab. 30. fig. 25 — 29. (ic. aet)
Ásc. verm. Rudolphi in Wied. Arch, II. 2. p.395. Asc, verm. :
Zedexr Naturgesch. p. 107. n. 19. Fusaria verm. Yórdens Helminth. p. 19. Tab. 2. fig. 1 — 5. (ic. Go ez.) Asc. verm. | Brera Vorles. p, 18, Tab. IV. hg. 9 —11. (ic, Goez.) Asc, verm, Germanis; der Rinderwurm, Mastdarmwurm, Springwurn, Madenwurm, die Ascaride, die Aarschmade , Darmschabe. oll, Aarsmade. Danis: smaa Spolorme, Bórneorm; Suecis; DBarnmask; 4uglis: Bats: | Gallis: les Ascarides, .Hab. copiose in puerorum, rarius in adulto- rum intestinis crassis , praesertim recto , unde non- nunquam jn muliebria prorepit.
154
Descr. Vermes duas ad quinque lineas longi, tenues, albi, valde elastci.
Caput obtusum, valvulis tribus dagati mem- brana laterali utrinque semi-obovata, seu antice latiore obtusa, postice tenuiore, vesiculani quasi capitis lateralem referente, Corpus utrinque, prae- sertim vero retrorsum attenuatum; cauda subulata reciuscula. Tubus cibarius oesophagum mortari- formem, ventriculum subglobosum, et reliquum intestinum subaequale pro Ascaridum more offert. Vulva in prima vermis tertia parte. Genitalía ma- scula nunquam exserta vidi; vasa genitalia circa tubum cibarium convoluta. Ipse in oviductibus hactenus nonnisi ova reperi, Goezius in his ver- miculos inclusos observasse sibi videtur, sed figu- rae, quae eosdem prodere dicuntur, minime pro- , dunt; ut res dubia relinquatur.
Obs. i. In nullo fere verme describendo tot errores commissi sunt: Redius (Anim. viv. Tab. X. fig. 5.) muscae larvam, eandemque, quam Jór- dens Ascaridem Conostoma dixit, pro Ascaride vermiculardi vendidit; Couletus (Bibl. n. 540.) "Taeniae Solii articulos singulos pro Ascaridibus ha-
buit; van Phelsum plurima de verme nostro ha-
riolatur, et Wernerum tamen, virum cetero. quin magna laude dignum, ad errores suos repeten- dos incitavit; neque cl. Brera, qui vermem ru- gosum et lineam latum dicat, ipsum vidisse vide-
tur. Qui cum Linnaeo Ziscaridem pollicarem
usque feri asserunt, alio certe cum verme, vel
155
Trichocephalo abrupto, vel Ascaride lumbricoide, confundunt. Froelich cum specie insequente, eidem proxima, at distincta, miscet,
Obs, 2. Cl Bloch Lc. Ascaridum nostra- rum magnam copiam sacculo inclusam a Wulfio inter ventriculi tunicas repertam esse, et hujus Ob. servationes medico-chirurgicas (Lib. 2. Cap. 4.) mihi non visae citat; sed Ascarides vermiculares fuisse credi non licet, An Strongyli fuerunt?
$9. ASsCARIS OBVELATA , R.
Ascaris: capitis obtusi membrana laterali utringue vesiculari, caudae acumine brevi obtusi- usculo.
Froelich Naturforscher XXV. pag. 99. Ascaris vermicularis 9. muris.
Rudolphi in Wied. Arch, II. 2. p. 18. Asc. ob- velata.
Zeder Naturgesch. p. 109. n. 20. Fus. obvelata.
Hab.. in Juris ZMusculi intesuünis : crassis, Froelich, Rudolphi.
Descr. Vermes duas ad quatuor lineas longi, tenues, albi.
Caput obtusum, valvulis tribus exiguis, mem- brana laterali utrinque semiobovata, ut in specie praecedente, auctum, saepe vero membrana ista circa totum caput expanditur, idemque involvit, seu obvelat, unde nomen desumsi. Corpus teres utrinque, praesertim tamen retrorsum attenuatum, subtilissime crenatum. ^ Cauda brevis obtusiuscu-
156 *
la, maris incurva, In quibusdam membranam caudae lateralem tenuissimam videre mihi visus sum. Zubus cibarius praecedentis, — Oviductus ovorum copia innumera repleu. Jzfestina facile e corpore prolabuntur, quod in specie antecedente non observavi, : À
Obs. 1. 4ÀAb Ascaride vermiculari, quacum Froelichius confudit, caudae forma facile di- stinguitur.
Obs. 9, Cl. vir modo laudatus vermes binos vel quaternos in muris recto vel intestinis crassis veperit, ipse quadraginta circiter specimina, maxi- mam partem viva, in ejusdem bestiolae colo, pro- pe coecum, Novembri mense offendi. Ille rigidos tantum et motus expertes observavit, mei pro As- caridis vermicularis more mox extensi, mox curva- ti; motus tamen cum vita in aqua calida cito ces- sabant, Post mortem utplurimum curvati.
Obs. 5. .Ascaris obtusa Froelichii n. 56, dicta, sive Goetzii Cucullanus muris, quem Ze: derus (Nachtrag p. 89. n. 9.) huc pertinere suspi- catus est, vita tenacissima utitur, et ab Ascaride nostra capitis corporisque forma recedit,
25. ÁSOARIS ACUTISSIMA, Zed,
Ascaris: capitis acuti membrana laterali li-
ueacri, cauda subulata, longissima. :
Zeder Nachtrag p. 51. Fusaria acutissimg. Ejus Naturgesch. p. 109. n. 25. Fus. acut,
157
Hab. In Sciuri vulgaris coeco Zederus Au- gusto mense solitariam reperit.
Descr. Vermis quatuor lineas longus.
Caput acutum, trivalve. Corpus utrinque at: tenuatum , antrorsum crassius. Cauda fere trique- tra Jj subulata, longissima (vermis fere tertiam par: tem constituens) pellucida. | Membrana lateralis: in capite pellucida, totum utrinque corpus in cau- dae usque apicem percurrit. Z'/o/oa labiis tumidis in parte abdominis crassissima. — Tubus cibarius te- nuis incipit, dein ampliatus, strictura. a reliquo intestino primum pariter obtuso et ampliato die- €retus.
94. Ascanrs DispeaRn, Schrank.
Ascaris: capitis acutiusculi memóranu là- derali latiore , reliqui corporis tenuiore, cauda su bulata,
Froelich im Naturf. 94. p. 105; an Asc. gal. linae ? | Schrank in N. Vet. Handl. 1790. p; 120. ni 5.
Asc. dispar.
Ejus Bayersche Reise p. 94 — 98. Fig. 5 — 6:
Asc. dispar. À
Zeder Nachtrag p; 52. Fus. dispar; Ejus Naturgesch; p. 109. n. 24. Fus, diepar.
Hab. in intestinis coecis Anserum saginato: rünx copiosa, pascentium rarior. Zeder. Ipse an-
seribus saginatis saepissimsé examimatis numquam reperl.
ys
158
Descr. . Vermes quinque ad octo lineas longi, tenues.
Caput acutiusculum vavulis tribus distin- ctis. Corpus utrinque attenuatum, antice cras- sius, Cauda subulata, feminae longior et tenuior, | mucrone addito. JMembrana lateralis capitis latior, corporis tenuis, in maris cauda utrinque expansa, radiata (vasculosa); inter, alas istas tuberculum et genitalia mascula, caudae apici approximata, emi- nent. Zubus cibarius pro more comparatus.
Obs. 1. Cl Froelich, qui speciem dete- xit, an cum Asc. vesiculari n. 5. congrueret, du- bius fuit, sed capitis caudaeque forma Zedero monente differt, licet eidem proxima sit,
Obs. 2. Cum Asc. compare n. 27, magna se- cundum Schrankium affinitas locum habet, in ista vero membranam lateralem neque capitis, ne- que corporis exstantem video, qualis tamen in dis- pare a Zedero traditur.
Obs.5. Cl Schrankl.c. in trium Ascari- dum tenellarum, quas repererit, abdomine medio papillas quatuor serie longitudinali positas observa- vit, et notam vermis constantem credit, sed Ze- derus vermibus plurimis examinatis, has non of- fendit, talesque maxime inconstantes esse in Obs. 5. ad Asc. vesicularem m. 5. exposui,
&5. AscaRIs MACUEOSA R. Tab. L Fig. 14 — 16,
Ascaris: membrana laterali capitis utrinque
159
semielliptica, corporis evanida, cauda obtusa cum acumine,
Goeze Naturg. p. 84. Tab. I. Fig. 6. sub Asc.
terete.
G mel. Syst. Nat. p. 5054. u. 46. Asc. columbae.
Tableau encycl. tab. 50. fig. 10. (ic. Goez.) Asc,
columbae.
Rudolphi in Wied. Arch. lf, 9. p. 22. Asc.
maculosa.
Zeder Naturg. p. 109. n. 26. Fusaria maculosa.
.Hab. In Columbae gutturosae duodeno Iu- nio reperi.
Descr. Vermes pollicares, vel bipollicares, pro portione crassiusculi, albi,
— Caput valvulis tribus distinctis, membrana la- terali utrinque semielliptica, evanida in corpore utrinque attenuato , antice tamen crassiore, in me- dia parte crenulato. Cauda utriusque sexus obtusa cum acumine brevi et tenul, feminae cetero- quin recta, 4510 haud procul ab ejusdem apice; maris oblique truncata, acumine nonnunquam cum cauda confluente, ut in fig. 16. videre est. Spicula mascula nudo oculo visibilia, rectiuscula, ante caudae apicem exserta. Maris vasa genitalia circa tubum cibarium convoluta in spicula abeunt; faeminae oviductus tenues et longissimi gyris co- piosis circa eundem torti,
Utriusque sexus cutis corpuscula orbicularia (vel rotunda ?), pellucentia, ovisque multo majora continet, quae corpus quasi maculatum reddunt et
166 Vvermi spéciém lepidarn impeithint; ahi pro vesicu- lis cutaneis habenda ? ;
Obs. i. Decemhuiüsmodi vermes, inter qhos inares quatuor, rigidi a me reperti sunt, neque aquae tepidae comrnissi motus edebant, calida au: tem effusà vividi agitabantur; aqua refrigerata no: vus rigor, qui calidae iterum cedébat; hoc aliquo: ties repetii, et vermes hosce aéstáte in tepida rho- tus expertes fieri maximopere miratüs suíü. In: - terdüm in columbis copiosissimos occurrere He i- áteri et Gebáüeri (Bibl n. 962. ri. 263-) relatio- nibus constat.
Obs,2. Goezius speciminis mágni iconem obiter factam neque descriptioriem dedit. | Non ést quacum species fiostra conveniat, nisi Ascaris her. inaphrodita Froelichii, five truncata Zederi, infra n. 60. dicenda, haec autem, licet in Psittacó aestivo reperta tradatur, ni omhia me fallunt, ea: dem erit.
06; ÁscARIS DENTATA, Zed,
Ascaris: capitis subtus planiusculi iémbra- nà laterali latiore, reliqui corporis vis conspicua: Zeder Náaclitrag p. 54. Fusaria dentata; Ejusdem Naturgesch. p. 109. i. 25. Fus. dent, t Hab. in ventriculo et intestinis Cyprinorum: |^. Barborum majorum, Zeder. Descr. Vermes tres ad septem lineas longi; tenuissimi, argentei. : Caput subtus planiusculum, Corpus utrinque
161
attenuatum, -antice tamen crassius, praesertim in vermibus femellis | Cauda maris brevior, ma- gis obtusa, subtus plana, margine dentato; femi- nae tenuior, apice graciliore. Zlfembrana lateralis in capite latiuscula, in reliquo corpore vix con- spicua.
Obs. Cl.Zeder Ascaridem masculam cauda . dentata ad Ascaridem secundam Schrankii, in Perca fluviatili obviam (conf. obs. 4. ad Asc. trun- catulam n. 59.) accedere monet, huic vero cl. vir vesiculas tantum caudales adscripsit, ut num dentes ili, unde nomen triviale desumtum est, pariter vesiculosi sint, dubium exsurgat: tales vero vesi- culae, ut saepius exposui (conf. obs. 5. ad Asc. ve- 6icularem n. 5.), maxime inconstantes sunt,
b. Capite nudo.
$7. Ascanrs coMPAR, Schrank.
Ascaris: capitis valvulis latiusculis, cauda maris oblique truncata, alata, feminae recta , ob- £usiuscula.
Redi Anim. viv. p. 148. vers. p. 219.
Gmel. Syst. Nat. p. 5054. n. 45. Asc. Tetraonis.
Schrank Bayersche Reise p. go — 94. Ascaris compar.
Idem in N. Vet. Handl. 1790. p. 120. n. 4. Asc compar.
Zeder Naturg. p. 110. t. c9. Fusaria compar.
p. 120. n. 7o, Fus, Tetraonis,
Vol. Í1. L
168
Hab. in Zefraónis Lagopodis. intestinis cras- sis, '"Kedi, Schrank. In eadem ave a se op / cl. B raun mecum commuünicavit, — dot
Descr. Vermes (a cl. tras oblati) masculi unum cum dimidio, femineus tres cum dimidio pollices longi, albidi.
Caput obtusum, valvulis tribus magnis. - Cor- pus antice parum, postice satis attenuatum.. Cauda obtusiuscula, maris obliqua, feminae recta. AMembraná lateralis neque in capite,-neque in cor- pore notabilis, ut linea vix exstet. Ante cauda masculae vero apicem ala utrinque crenata (secun- dum Schrankium triradiatá), e qua stylum bre- vem emergere vidi. 44/us eodem loco in femina conspicuus, huic autem meribrana caudae aláris pro more deest. f
Obs. 1. Schrankius spiculorum mentio- nem facit, et analogiae ratione habita duo certe adsumenda sunt, ipse vero in duobus speciminibus stylum brevissimum tantum vidi, Conf, obs. in n. A7. Idem cl vir acumen crassiusculum subobtu- sum apici postico insertum esse refert, quod. de maris apice caudali obliquo et ob membranas sub- infliexo omnino dici potest, de femina autem non valet.
Obs. 2. Nomen uiviale parum aptum, mu- tare tamen nolui, talia enim saepe veniam poscunt, neque in specierum numero magno semper bona haberi possunt. Cl, vir hujus speciei cum Ascaride dispare n, 2j. affinitatem , simul autem compari in
165 neutro sexu vesiculas adesse indicare vnlt. llla ve. ro membrana capitis laterali satis differre videtur,
Obs. 5. Müllerus (Natuürforscb. XXII. p, 75.) vermes. Redianos in Zetraone Tetrice inventos esse refert, quod eundem secuti Gmelinus et Zederus repetierunt, sed Redius de Perdici- bus albis, quibus pennati pedes ex genere earum, quae in montibus Pyrenaeis nascuntur et degun£ (Bernici bianche con i piedi pennati, di quelle che nascono ed abitano ne' monti Pirenei) ideoque de Lagopode loquitur; ut Schrankiani nostrique vermes nonnisi mdgnieudine majore recedere vide- antur a suis minutissimis lumbricis, qui in avium illarum coecis latitabant; quantum autem magni- tudo saepe differat, species affinis, Asc, vesicularig n. 5. docet.
98. Ascafis INCISA; R. Ascaris: capite obtuso, corpore crenatos caudae acumine brevi conico. ' Goeze Naturg. p. 150. Tab. VIII. fig. 7,8. Cu- cullanus talpae. : Gmel. Syst. Nat. p. 5051; n; 1. Cuc. talpae. Schrank Verzeich. p. 14. n. 47; Cuc talpae, Tableau encyclop. tab; 56. fig. 1, 9. (ic. Goez;) Cuc. talpae. Rudolphiin Wied. Árch. Il. o. p: 20, Asc, incisa. Zeder Naturg. p. 108. n. 92. PFusaria incisa, Hab. Goezius in ZTalpaé petitoneo adipis Le
164
globulis, ut refert, inclusam Majo. reperit ; ipse talpis plurimis frustra dissectis semel eodem mense in vesicula minima ventriculo annexa solitariam, iterumque duas intestino ileo extus adhaerentes, . spiraliterque convolutas Aprili reperi.
Descr. Vermis quatuor lineas longus tenuis- simus.
Caput rotundatum, valvulis tribus exiguis, ore minimo. -Corpus fere aequale, antice tamen magis crassum, sub microscopio maxime crena- tum, ut fere articulatum appareat, unde nomen tri- viale desumsi, cum alia species Zedero crenata dicta sit, ut hac voce uti non potuerim. - Cauda incurva, acumine brevi conico. JMembramna late- ralis non conspicua. Tubus cibarius prope caput ampliatus, ceterum aequalis. Genitalia non vidi,
Obs. Motus animalculi in vesicula spiraliter involuti in aqua pro Áscaridum more. Cucullanum esse Goezii hypothesis fuit, nullo argumento con- firmata, nam capitis structuram ignoravit, neque vermem.- descripsit. Haec vero species cum alia talpae Ascaride, infra nm. 55. dicenda ne confun- datur.
C. Parte postica crassiore,
& Capite nudo. 29. ÁscanIs PUSILLA, R.
Ascaris: capite acutiusculo, caudae crassio- ris acumine obtuso.
165
Rudolphi in Wied, Arch, II. 2. p. 9. Asc. pusilla. Us Zeder Naturg. p. 115. n. 45. Fusaria pusilla.
Hab. In Erinacei europaei peritoneo vesiculis inclusas Iulio et Septembri offendi.
Descr. Vermes lin-am dimidiam circiter lon- gi, capillo humano tenuiores, albi, pellucidi, -
Caput disüncte trivalve, tenue; Corpus ae- quale; Cauda eodem crassior acumine obtuso. Aembrana lateralig non conspicua. | Jubus ciba- rius haud procula capite aimpliatus, ceterum ae- qualis.
Obs. 1. Erinacei peritoneum saepissime ve- siculis aciculae caput magnitudine non superanti- bus obsitum, quibus ut plurimum Distoma pusil- lum, infrà dicendum, rarius Ascaris nostra, spira- . liter convoluta, semperque solitaria, continetur, In hepatis tunica exíerna sex ejusmodi vesiculas Ascaride habitatas reperi. :
Obs. 9. "Vermes habitu externo simillimos, similibus in vesiculis intestino adnexis in Rana Pipa reperi, quos in appendice inter dubios enumeravi.
50. AsCARIS BREVICAUDATA, HR.
Ascaris: capite tenuiore, membrana corpo- ris lineari, cauda crassiore, maris acumine incur- vo, feminae subreflexo.
Goeze Naturg. p. 455. Tab. XXXV. fig. 7 — 10. Gmel. Syst. Nat. p. 5055. n. 52. Asc. bufonis (excluso altero G oezii synonymo).
/^
165
Schrank Verzeich, p. 12. n. 42. Asc. ani. Zeder Nachtrag p. 66. Tab. V. ig. 1 —16G, Fu- saria. brevicaudata. Ru dolp hi in Wied. Arch, IL ». p. 28. Asc. bre- vicaudata. Zeder Naturg. p, 115. n. 44, Fus. brevicaud, Hab. In Zanae buf onis intestinis Goeze et Zeder invenerunt; ipse ibidem et in 4nguis fra- gilis parte intestini inferiore offendi.
Descr. Vermes tres quatuorve lineas longi,
crassiusculi, albidi; Mas gracilior capite tenuiore
trivalvi, corpore subaequali, postice incrassato, cauda obtusa apice incurvo, basi crenata seu ver- rucosa, acuto. Membrana lateralis in capite non conspicua, in corpore augetur et in caudae apicem : transit, Ante hunc anus tubuli brevis specie et ma-
gis antrorsum tuberculum eminet, e quo Zede-
rus spicula duo triquetra, longissima (vermis ter- tiam partem aequantia) exserta vidit. — Tubus ci- barius pro Áscaridum more. Femina major, an- tice attenuata, cauda crassiore obtusa apice conico subreflexo, brevi, ante quem ani orificium labiis tumidis.
Obs, 1. Vermes istos maximopere variare vi- deo, parte quidem antica plerumque tenuiores, sed interdum satis crassi, quid? quod saepe utrinque ae- qualiter attenuati sunt. Caudae apex itidem variat, nequesemper acumine falciformi, sed interdum ma- gis recto instructus, ut nostra Áscaridi acuminatae
| n. &. proxime accedat, et pro ejusdem fere varietate
167
haberi queat, l1nde etiam. cur Z, ederi ct G oezii tam descriptiones, quam icones parum conveniant, explicandum, — Hanc ceterum observationem | in ipsissima bufonis Ascaride, qualem etian Zede- rus examinav it, Seeiths feci; quae in Angue fra- -gili autem. Occurrit, nulla nota discrepat, Án As- caris Salamandiae terrestris n, 69. dicenda huc pa. riter pertinet ?
Obs. v. Dé copula quam vermes suos iniisse testatur Goezius, maxime tàmen dubia, conf. Vol I.p.507. An tubulus brevis in marium cauda conspicuus pro ano haber debei?
51. ÁsCARIS MICROCEPHALA, LI
l "is ; . . , . i Áscaris: capite constricto tenuiore, caudae
erajsioris acumine brevi.
Hab, In Ardeae comatae abdomine Majo re- pertam. cl. Nitzsch misit,
Descr. Vermis pollicem cum duabus lineis longus, tenuis, albus.
Caput exiguum, trivalve, constrictum ; cor- pus antrorsum tenuius; cauda crassior, acumine
brevi acuto. Membrana lateralis non conspicua.
52. AscaRIS GiBBOsA, Hh. ÀÁscaris; capite teuuiore, collo tumido, cau- dae crassioris apice subtus plauo.
Zeder Nachirag p. 64. Fusaria strumosa. Ejus Naturgesch, p..112.n. 41. Fus. strumosa.
168 ; Hab. in iPhasiadi Galli intestinis, VaHisiiadd. Zeder.
Descr. Vermes sex ad decem lineas longi.
Caput tenue; collum haud procul à capite tu- more strumoso gibbum;. corpus postice incrassa- tum; cauda maris minus crassa, apice conico obtuso, subtus plano; feminae majoris crassior magis et longa et acuta, subtus pariter plana, sive dimidlato-conica, inflexa. — ZMembrana lateralis medium corpus percurrit , in maris cauda utrinque in alam dilatata, intra quam spicula genitalia con- tinentur,
Obs. 1. Alia dudum specie (n. 54.) a cl. Froelich strumosa vocata, Zederi- denomina-. tionem mutare cogor, similem autem substituo,
Obs, 3. | Ascaridem hanc ne reflexae ( vesicu- laris n. 5.) varietatem credamus, Zederus monct, nostrae enim collum utriusque sexus tumidum, pars antica crassior, pars postica subtus plana, in- flexa, quae secus in Asc, vesiculari observantur, cujus membrana lateralis lateri caudae superiori, neque inferiori, approximatur. ;
*
55. ÁASCARIS sPICULIGERA, h,
Ascaris; capite £enuiore, corpore tereti, ae piee caudae incurvae brevissimo aeutiusculo..
Hab. In Pelecaui Onocrotali oesophago et ventriculo cl. Andr. J urine specimina plurima Yeperit et mecum conimunicavit,
169
Descr, ' Vermes unum duosve pollices longi, crassiusculi.
Qaput discretum, valvulis tribus exiguis, fa- cile tamen conspicuis, tenuique margine cinctis. Corpus antrorsum gracilescens, ceterum aequale, teres ; caudae incurvae apex brevissimus, (in femi- nis,minus) acutus, Ánte hunc in maribus gra- cilioribus spicula duo longissima, duas lineae ter- tias partes aequantia, (unde nomen xe s£oxs» de- sumsi) exserta sunt, quorum quodvis parte quasi duplici sibi apposita, altera tenuiore et parumper longiore, altera latiore et breviore, constat. In altero sexu eodem loco fovea impressa cum anzi ostio exhibetur. Ova satis magna, globosa, nucleo me- dio obscuro,
Obs, An vermes in Pelecani Carbonis et cri- stati oesophago reperti (Bibl. n. 456. a. b.) huc pertüncnt 9
354. ÁscaRIS VARIEGATA FR.
Ascaris: capite temuiore, corpore tereti, cauda recta obtusiuscula cum acumine brevi.
Hab. In Colymbi septentrionalis oesophago Augusto solitariam reperi, ) Descr.. Vermis sesquipollicaris, crassiuscu- lus, fusco alboque varius.
Caput tenue, continuum, trivalve. Corpus antice magis attenuatum, versus caudam increscens; haec obtusiuscula, cum acumine brevi, acuto, recta. //us caudae apici approximatus. Tubus
cibarius fuscus ,, oviductibüs albis cireumvolutis, AMembrana lateralis non Aba
55. AscARIS SIMPLEX R.
As caris; ; capite tenuiore caudaque teretibus obtusis.
Hab. In Jelphini Phocaenae ventriculo pri- mo ab am. Albers magna copia reperta, et me- cum communicata, . |
Descr, Vermes pollicem vel sesquipollicem longi, crassiusculi, albidi, spiralhiter convoluti,
Caput obtusum, trivalve, valvulis exiguis. Corpus undique teres, utrinque, antrorsum tamen magis attenuatum. — Cauda obtusa, Membrana linearis nullibi conspicua.
Obs. Inter specimina plurima vix unum alte- rumve possideo, cujus cutis vel in antica vel in, postica parte in processum pellucidum' et vacuum protracta non sit, ut Ascaride obiter spectata mox caput mox cauda vacua appareat. Nil nisi.em- physema post mortem Obortum, cutem laxiorem tamen indicans, alias enim haec in crenas potius abiisset,
56. AscaRrs OBTUSA, Froelich.
Ascaris: capite tenuiore, corpore subtus pla- nuiusculo, postice incrassato, cauda obtusa.
G oeze Naturgesch. p. 80. sub Asc. terete, Wern. Brev. Expos, Cont, 1. p. 10. ,Tab. VIII. f£g.1:—7. Lumbricus muris. " [
Gm el, Syst. Nat. p. 5032. n. 20. Asc. muris,
171
L] Froelich Naturf. XXV. p. 88— 93. Tab. Ill, fig. 16, 17. Asc, obtusa. Zeder Naturg. p. 106. n. 15. Fusaria muris.
Hab. in Juris Musculi;ventxiculo, a Comite de Borke Februario, a me lunio reperta.
Descr. Vermes a Wernero reperti dnos cum dimidio pollices, Froelichiani novem ad quin- decim lineas, mei octo ad decem lineas longi, cras- siusculi, albi, varie torti.
Caput trivalve, valvulis conicis, &acpe quasi duplicibus visis, ut fere sex numeraverim, | Corpus antrorsum tenuius, sub variis animalculorum mo- tibus interdum subcrenatum, ceterum subtus pla- niusculum. Cauda feminae crassior apice bre- vissimo obtuso, ante quem azi orificium. Maris setiformis mihi non visi apicem caudalem Froe- Aichius corniformem et obtusum dixit, spicula- que genitalia ex apertura, margine tumido in- structa, pressionis ope extricavit.
Obs,i. Froelich caput cartilagineum vo- cat, sed ejusdem indolis ac in reliquis observavi. Wernerus osüum vermium abdominale triplex et vasa his locis in cute expansa refert, de quibus Vol. I. p. 284. dubia mea protuli, et in Additamen- tis ad Caput de respiratione loquar. pse saltem in vermibus femellis ostia talia non vidi, GCaudam latiorem cl. vir minus bene pennafam dicit.
Obs.9. Cucullanus muris Goezio (Natur- gesch. p. 242.) et Gmelino- (Syst. Nat. p. 5o51. n, 5.) dictus, huc procul dubio referendus. Cl. vir
172
tres vermes exiguos in muris ventriculo Septembri mense reperit, sed non descripsit, et nescio quam ob caussam pro Cucullanis habuit, qui nonnisi Áscaridis nostrae individua juniora faisse videntur.
757. AÁSCARIS LABIATA HR.
Ascaris: capite tenuiore, valvulis maximis,
caudae crasstoris alatae apice obliquo acuto. Zeder Nachtrag p. 59. Fusaria Redii. Ejus Naturgescb. p: 111. n. 357. Fus. Redii,
Hab. rarior in Juraenae Anguillae intestinis, Zeder. lpse semel in duarum anguillarum parte intestini superiore quatuor specimina Augusto reperi,
Descr. Vermes pollicem vcl pollicem cum dimidio longi, tenues; prima eorum tertia parte alba, reliqua flava. ^
Caput valvulis maximis labiatum, unde no- men desumsi. Corporis pars antica tenuior, cauda crassior apice obliquo, acumine parvo subulato. Membrana nimirum lateralis antice vix conspicua, retrorsum augetur et in cauda utrinque exstat, ut - haec semiteres appareat, cutis vero ipsa fibris mu- scularibus transversis validis fere serrulata fiat. Tu. bus cibarius pro more. nmi ostium simplex ante caudae apicem. Julva ubi color vermis ílavus in- cipit, et ex eadem (quod nemini antea in Ascaride observare contigit) ovorum vim magnam undatim satisque longo tempore effundi vidi. Ovula, quo- rum cum sanguinis humani globulis comparationem Vol.l. p. 597. dedi, pro vermis portione magna,
-— 17/5
glóbosa, tunica duplici instructa, embryone po- lymorpho, non vivo.
Obs. CL Müller (Naturf. 22. p. 75.) num Redius Anim. viv. p. 56. opusc. 5. p. 251. deAn- guillae Ascaride loquatur, interrogavit; quo com- moti Gmelinus (Syst. Nat. p. 5055. n. 60) Asca- ridem anguillae constituit, et Zedéerus l.c. Re- dium hujus vermis inventorem, a quo nomen tri- viale desumserit, praedicavit. Zederus vero li e- dium, quem plurimis locis, ubi tamen meruiseet, non allegavit, non legisse videtur, nam p. 86. de anguillae verme sermo non est; sed Rhedius p.157. de anguillae Echinorhyncho et p. 175. (vers. p. 256.) de vermibus loquitur, quos semel in Apguillae ma- ximae vesica natatoria cystidibus inclusos, et lum- bricis similes, repererit. | Isti vero vermes num Ascarides, utrum Liorhynchi vel Cucullani fuerint, nemo explicabit.
580. ÁsCcaRIS TRUNCATULA, HR,
Ascaris: capite truncato, corpore antrorsuni £enuiore, caudae acimine obtuso.
. Goez e Naturgesch. p. 9o. sub. Ásc. acu... Gmel. Syst. Nat. p. 5056. n. 64. Asc. percae. Rudolphi Obs. P. L p. 15. Asc. bicolor. eder Naturgesch. p. 122. n. 78. Fusaria percae. Hab. In Percae fluviatilis intestino Decembri ; in hepatis hydatide Iulio et Octobri; in hepatis su-
perücie tunicae involutam Aprili; inter dorsi mu-
174
sculos Iunio reperi. In Jercae Luciopercae peri- toneo Majo offendi
Descr. Vermes pollicem plus minus longi; tenues; inter musculos repertus sesquipollicarisi De colore conf. obs. 1.
. Caput discretum , truncatum, sive valvulis antice trüncatis, apertura oris intermedii conspi« cua. (Corpus teres antrorsum tenüius, postice in- crassatum ;. caudae apex brevissimus , tenuis, obtu: sus. JIMembruna lateralis nullibi exstat, vermem tamen vulneratum crenatum fieri observavi, Tubus cibarius pro more; | Genitalia non vidi,
Obs. 1, Ascaris percae intestinalis et in Lu- ciopercae peritoneo obvia, albae, hepaticae auteni versicolores, antica vermis tertia parte plerumque flavescente, reliquis flavis aut rufescentibus, unde Ascaridem olim bicolorem vocaveram, Praeter co- lorem vero discriminis notam non invenio, Semel tamen caput dente laterali auctum videbatur.
Obs. 2. Quae inter percae musculos dorsales oblata est, reliquis major; alba, motu capitis ve- hementissimo hujus fabricam exacte determinare impedivit, uti generatim piscium Ascarides capitis valvulis magis mobilibus et variabilibus differunt; ita factum est, ut hae rarius.in conspectum veni- rent, conicae tamen videbantur, et os orbiculare - intermedium saepius visui exhibitum; — Ceterum cum prioribus conveniebat. Anus caudae obtusae apici approximatus. Ovaria ovis minimis et glo- bosis farcta erant,
173
Obs.5. Goezius vermem dictum cum Asca- ride Acu (Lucii) perperam conjünxit;. diversum esse, Zederus monuit, qui specimine a se ii er- cae hepate reperto, casu exsiccato, descriptionem addére non potuit. teile j
Obs. 4. Schrankius (N. Vet. Ac. 179o. pi i20. 0.6.) 4tscaridem in Percae vulgaris. S chaef- feri intestinis obviam secundam; et quidem fili- formem, utrinque aequalem, ante apicem posti- cum serie laterali secunda vesicularum, . dixit, quam a nostra vix diversam crediderim, licet Ze- derus (Naturgesch. p. 109. n. 28. Fusaria secunda) seorsim tradat, Ascaridem a Schrankio utíiinque aequalem dici, non obstat, diametri enim discri- men forsan haud magnum fuit, quid? quod Zede- rus, nescio quam ob caussam, Ascaridem secun: dam inter Ascarides capite crassiore utentes enumes rat. Mearum saltem pars caudalis crassior est, Ve« siculas vero caudae quod atünet, hae maxime in- constantes eunt, uti saepius exposui (conf. obs. 5. in speciem 5.), neque magnitudiném exiguám (quam trium cum dimidia linearum refert) curabo, sed inde potus diametri rationem diversam explicarem. Percam enim Germaniae australis aliam ac borealis continere Áscaridis speciem; vix admittas, etPerca vulgaris a fluviatili vix specie diversa videtur; ut Cucullanos tradendo monui.
m ET.
59. AscANIS AUCTA; B. |
Ascaris: capite. aéutiusculo , corpore et
176
membrana laterali versus caudam obtusiusculam jensim auctis. Müller Schrnft. d. Berl, Naturf. Pre L p. 216. Ásc. Acus. G m el. Syst. Nat. p. 5056. n. ps And: ids Rudolphi in Wied. Arch, II. 2. p. 26. Asc. -.. aucta. "Zeder Naturg. p. 112. n. 55. Fusaria aucta, Hab. im Zlenunio viviparo, in cujus tubo in- testinali saepius copiosam, interdum in peritoneo, semel inter branchias solitariam, reperi, Descr. Vermes pollicem dimidium: ad tres cum dimidio pollices longi, crassiusculi , albi. Caput acutiusculum, trivalve; corpus retror. sum increscens; cauda obtusiuscula inflexa. emi brana lateralis in antica corporis parte vix observa- bilis retrorsum sensim augetur, et in cauda lati. uscula fit, ubi praeterea lateri abdominali approxi- matur, unde cauda inflectitur, Genitalia exserta
*
non vidi. Obs. t. Müller l.c. se 1n Blennio Ascari-
dem reperisse tradit, nihil vero de eadem addit, cum in dicto pisce nostra autem species semper mihi oblata sit, idem certe vermis fuit,
Obs. 2. Species haec et Ascaris Acus nm. 19. si differentias specificas, et sectiones, in quibus militant, conferas, diversissimae videntur, mihilo tàmen minus valde affines sunt. Ascaris enim Ácus major facta crassitie corporis retrorsum increscenté ad nostram magis accedit,
177 40. ÁSCARIS CUNEIFORMIS, Zed.
Ascaris: capite tenuiore, caudae crassioris
mucronatae membrana laterali latiore. Zed er Nachtrag p. 54- Fusaria cuneiformis, , EKjus Naturgesch. p. 111. n.54. Fus. cuneiformis,
Hab. in variorum Cyprinorum intestino, rarior, Zeder. - ira:
Descr. Vermes quataor vel quinque lineas longi, capillares, pellucidi.
Caput tenuissimum; corpus teres utrinque sensim attenuatum ; pars caudalis Cxassior, longa, subtus planiuscula, mucrone tenui pellucido. 7em- brana lateralis in corpore, sub animalculi motibus, aegre conspicua, in cauda latior et distincta. Tubus cibarius sensim increscit, parte latissima constrictus, dein contortus in caudam usque progreditur. Altes xius tantum sexüs individua visa sunt, — —
Obs. Cauda versus apicem increscens, subtus plana et cuneiformis visa, unde nomen triviale,
4i. ÁscARIS OBTUSOCAUDATA, Zed,
Ascaris: capite tenuiore, cauda brevi, cras- 4iore, mucrOnata; membrana laterali antice dorso; postice abdomini approximata; Y
Zeder Nachtrag p. 55. Fusaria obtüsocaudata, Ejus Naturgesch. p. 111, n. 55; Fus; obt. Hab. in ventriculo, rarissime in intestinis Salmonis Truttae; Zeder: | - Descr. Vermes quatuor ad septem lineas longi, capillares, vix conspicui. | Vol. 1I. M T
i78.
Caput tenue, trivàlve, reflexum, cauda vero brevis, craesior, obtusa, cum mucrone tenuissimo, inflexa, ob menibranam lateralem, antice dorso, postice abdomini inagis approximatam. Tubus ciba- rius tenuissimus ad mediàm circiter vermis paxzem réctus, dein tortus, et in cauda ampliatus ter- . minatur.
^ "Obs. 1. Vermes ventriculi tuhicae firmissime adhaerent, ut facile dilaceréntur. Hoc, quodin Áscaridibus alias vix locum habet, nec non tubus Cibarius alieno modo comparatas, num vermis ad Ascarides pertineat , me fere dubium reddunt. Obs. 2. Quos cl. vir Iulio 1791 reperit, infra corporis eo loco crassiusculi médietatem circellos: sub microscopio composito exhibuere duos pelluci- dos, foramina visos. Cui bono ostia. haec vermi- bus concessa sint, ignoratur; conf. additamenturv ad Caput de respiratione. ' Obs.5. Vermes a Goezio in Trutta reperti (Naturgesch. p. 77. et p. 95.) Zedero monente, huc non!íreferendi, de quo tamen cum cl. viri pace dubitare liceat. Alter (Goeze p. 95. Ginel, Syst, Nat. p. 5056. n. 69. Ascaris truitae) rübellus dictus; "magis differre videtur, cum vero Goezius tabu- lae secundae figuram septimam comparationis gra- tia adducat, Cucullanus esse nequit, qualem Ze&- derus suspicatur. Alter autem (Goeze p. 77. Ascaris teres, aliquot pollices longa, cinerascens. Gmel, Syst. Nat. p. 5056. n.,69. Ascaris farionis.) Ascaridis obtusocaudatae specimen maximum sistere
179
videtur, saepe enim hujus generis specimina gigan- tea occurrunt, ut passim fetuli." Goezius utro- que loco nomine piscis germanico Forelle utitur, Gmelinus hoc.vero diverso modo vertit, quod risum movet; in ütraque ergo specie Gmeliniana Trutta subintelligenda videtur.
29. AscaARIs CarsurARiA, Rh. i Ascaris: capite obtuso tenuiore , càuda actus £iusciula. e Goeze Naturgesch. p. 155. Tab. VIII. fig. 9. 10. Cucullanus salaris. i "Gmel. Syst. Nat. p. 5052. n. 6. Cucullanus la- custris €. salaris. ui Zeder Nachtrag p. 10. Capsularia salaris, Rudolphi in Wied. Arch. IL. p. 27. Asc. Cap: sularia. Zeder Naturgesch. p. 55. Gispsalária trinodosa, Hab, in Saüimonis Salaris peritoneo, conf. Obs. 1. Descr. Vermes pollicem plus minus longi, tenues, albi. t Caput tenue, obtusum, trivalve; valvulis exi- guis. Corpus versus caudam incrassatum, haec obtuso-acuta. JJemóranam lateralem non vidi. Goezius (apud. Zederum, conf. hujus Nach- trag p. 11.) haud procul a capite maculam albam - longitudinalem (qualem Fabricius in specie n, 77, dicenda refert) vidisse sibl visus est, quam ventri- culum esse credit; talem ipse nunquam reperi, sed
M $2 :
190
tubus cibarius mihi non ampliatus apparuit, prope eundem autem vas rectiusculum vidisse credo, Ge- nitalia externa neque Goezius neque ego vidimus, Znuus haud procul a caudae apice, —
Obs. 1. Goezius in Salaris hepate süb hu- jus tunica externa vermes tres involutos Martio mense reperit; ipse eosdem vermes saepius et quis dem verno terpore sub vesicarum seminalium, sub hepaus membrana externa, in media hepatis sub- stantia (solitarium), plures inter appendices pylo- ricas vel libere vagantes, vel tunicis implicatos, in ventriculo tandem et in intestino solitarios of- fendi. In altero praeterea salare hépatis'superficies convexa plurimis nodulis albis, in altero. autem ejusmodi unico notabatur. Noduli minores non- nisi materiam albam, caseosam, majores autem Ascarides nostras spiraliter et arctissime membranis involutas continebant; illic vermium rudimentum observatum fuisse videtur. Ascaris in ventriculo obvia ceteris aequalibus major erit. Vermes hi ce- terum Salmonis Bothriocephalis rariores.
Obs.9o. Vermibus saepe examinatis (ob mo. tus enim, quos agilissimi edunt, difücilius obsers vantur et repetito examine indigent) ad Ascarides omnino pertinere neque proprium genus constituere convictus sum, Oris fabrica Ascaridum est, ha- rumque plures postice incrassantur et membranis 3nvolutae degunt, ut ex praecedentibus liquet,
-
/ f
A81
43. ÁAscARIS RIGIDA, KR. Ascaris: capite disereto teuuiore, caudae crassioris acumine obtuso.
Müller Schrift. d. Berl. Natf. Fr. I. p. 211, Asc. marina, ,
Ejus Zool Dan. Vol. III. Tab, CXI, fig, 1 —4. inferjiores, (cum explicatione Abilgaardii) Asc. lophii.
G mel, Syst, Nat. p. 5057, n. 77. Asc, lophii,
Zeder Naturgesch. p. 124. n. 89. Fusaria lophii,
Hab. in Lophiü piscatorii tubo cibarlo, Müller.
Descr. Vermes circa tripollicares, crassi- usculi, cinerei interaneis albis transparentibus, ri- gidi, laeves.
Caput discretum, trivalve, vilvulis oculo nudo . non conspicuis Müller (majusculis Abilga ard). Corpus utrinque, antice tamen magis attenuatum. Cauda cyassiuscula, apicetenuiore obtuso (globulo: Müllero perperam dicto). nus ante caudae api- cem rimam constituit. Antica £ubi cibari pars tantum) conspicua, reliqua vasis genitalibus albis maxime contortiplicaüs obtecta.
Obs. Vermes post quatriduum etiam in aqua dulci vixere, Extra aquam mukas quoque horae sexagesimas perdurant, et usque dum exsiccantur motus serpentinos edunt. Hoc cutüs duriusculae sane indicium est. M pectea ceteroquin insequenti affinis.
1902 A4. Ascanrs ACUTA, Müll.
Ascaris: capite rotundato, teuuiore, caudae
erassioris apice acuto.
Müllef Schrift, d. Berl. Nat£, Fr, I. p. 215. Asc. Rhombi. n ]
Ejus Zool. Dan. Vol II. p. 55. Tab, CXI, fig.
^1—5. superiores. Asc. acuta.
G mel. Syst. Nàt. p. 5051. in nota, Asc, acuta. p. 5056. n. 65. Asc. Rhombi.
Zeder Naturgesch.p :21. n,77. Fusaria Rhombi, Hab. in Zleuronccte RRombo. M üller, Descr. Vermis duos circa cum dimidio pol-
lices longus, rubellus, lente inspectussubfuscus, vasis genitalibus albis translucentibus.. Caput obtusum, nodulum referens, valvulis
tribas rotundatis, majusculis. — Corpus utrinque, -
antice tamen multo magis attenuatum ; cauda ab- tusa cum mucrone, altera in figura acuto, in altera, magis aucta, ut fit, obtusiusculo, Ante hunc agus rimam transversam sistens, W
Obs. r, Speciei praecedenti proxima est, cor- poris tamen parte postica minus crassa, caudaque acutiore, distinguenda videtur.
Obs, 2, Müllerus tabulam Zoologiae Da- nicae dictam explicatione destitutam post fata reli- querat, hanc itaque Abilgaardius adjicere eo- natus, sed habitaculum vermis sibi ignotum esse
fatebatur. Gmelinus ergo Ascaridem acutam l. c.
dubie proposuit, neque inter reliquas enumeravit, Zederus silentio pressit, .In cl. vero Vi borgii
E. * vod. o
! ' 105 ; Musei Vet. Hafn, indice p. 256, n.51. Ascaris acuta cum figuris laudatis ad Ascaridem Rhombi landa-
tur, ut naturae ecrutatores Hafnienses postmodum de. vermis habitaculo certos factos esse oporteat.
à b. Capite alato,
A45. Ascamis CLAYATA, lt. ; Ascaris: capitis tenuioris membrana lineari, corpore toto retrorsum incrassato, cauda obtusa zucronata, | j Müll. Zool..Dan. Prodr. n. 2595. Asc. gadi. "Fabric, Faun, Groenl. p. 274. n. 255. Asc. gadi, Müll. Zool, Dan. Vol ll p. 47. Tab. 74. fig..6, Asc, gadi. D ; diea Tabl. Encycl t. 52. fig; 15, 16. (ic. Mull) Pro-